İstifa ettirilen işçinin tazminat hakkı

SORU: İyi günler. Ben bir işyerinde üç senedir çalışıyordum. Geçtiğimiz ay içinde ben işten istifa ederek ayrılmak durumunda kaldım. İşveren küçülmeye gideceğini bu yüzden ara ara işten çıkarma yapmak zorunda olduğunu söyledi ve beni işten çıkardı. Tazminatlarımı da hemen ödeyeceğini söyledi. Ama bir ay geçti hala ödemedi ve şimdi sen kendin istifa ettin diyor ve sürekli oyalıyor. Bu durumda ben dava açsam tazminatımı alabilir miyim?

CEVAP: İyi günler dilerim. İstifa ya da fesih tek taraflı bir irade beyanı olarak kabul edilmektedir. Yani bir tarafın iş sözleşmesini feshetmiş olması veya sizin durumunuzdaki gibi istifa etmiş olmanız karşı tarafın onayına tabi bir işlem değildir.

Fesih bildirimi tek taraflı bir irade beyanıdır. Bu beyan sözleşmenin sona erdirilmesinde belirsiz süreli iş sözleşmelerinde süre verilerek kullanılabileceği gibi haklı nedene dayanarak, işçi veya işveren tarafından süre verilmeksizin de kullanılabilinir. Fesih bildirimi sözleşmeyi belirli bir sürenin geçmesiyle ya da derhâl sona erdiren, karşı tarafa yöneltilmesi gerekli tek taraflı bir irade beyanı olup muhatabına ulaşması ile sonuç doğurur ve fesih bildiriminde bulunma hakkı, kural olarak her iki tarafa yani işçiye de işverene de tanınmıştır.

Yukarıda da belirtmiş olduğumuz üzere, bu irade beyanını karşı tarafın kabulüne ihtiyacı yoktur. Yani tarafımıza sürekli sorulan işveren benim iş sözleşmemi sonlandırabilir mi sorusunun yanıtı aslında feshin mali sonuçlarını kabul ederek sonlandırması durumunda evettir. Yani, sözleşmeyi feshetme irade beyanını işçiye ulaştırması ve feshin mali sonuçları olarak işçiye kıdem, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının ödemesi durumunda geçerli bir işlem olduğu kabul edilebilir. Tabii işçinin buna karşı tazminatları ödenmiş olsa dahi yasal süresi içinde işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır.

Ancak, feshin işçi veya işveren tarafından yapılmasına bağlanan hukuki sonuçlar farklı olduğundan fesih bildiriminin kimin tarafından gerçekleştirildiğinin belirlenmesi sizin durumunuzda olduğu gibi önemlidir. Her iki tarafça feshedilmiş olması durumunda dahi ilk önce kimin tarafından feshedildiğinin ortaya konulması gerekir. “İş sözleşmesinin kimin tarafından feshedildiği belirlendikten sonra sözleşmeyi sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak bu kişi tarafından kullanılmış sayılacağından, feshe bağlanan hukuki sonuçlar kullanan kişiye göre belirlenecektir” (Yargıtay HGK, 19.09.2018 tarihli ve 2015/22-3097 Esas, 2018/1339 Karar sayılı karar)

Genel kural olarak işçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak uygulamada kabul edilmektedir. Yukarıda da belirtmiş olduğumuz istifa iradesinin de karşı tarafa ulaşmasıyla iş ilişkisi sona ermektedir. Bu durumda açacağınız davada iradenizin de fesada uğratıldığını yani işveren tarafından kandırıldığınızı da ispatlamanız gerekecektir. “İşverenin tazminatların derhal ödeneceği sözünü vererek ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması hâlinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu hâlde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.” (Yargıtay 9. HD, 15.04.2026 Tarihli, 2026/1108 E, 2026/3236 K)

Dolayısıyla işveren tarafından size tazminatlarınız ödenerek iş sözleşmenizin feshedileceğine dair iradenizin feada uğratıldığını, yani bunun bir işveren feshi olduğunu, istifa iradenizin olmadığını ispatlayabilmeniz halinde kıdem tazminatı alacağınıza hükmedilebilir.