Resmi tatil ve hafta tatili maaşın içinde gösterilemez

SORU: İyi günler. Ben yeni bir işe başlayacağım. Bana imzalatılmak istenen iş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin ve hafta tatili ücretinin de ödenecek ücretin içinde olduğunu ve buna ilişkin herhangi bir ek ödeme yapılmayacağına dair bir düzenleme var. Bu yasal mıdır? Benim buna itiraz etme hakkım var mıdır? İlginiz için şimdiden teşekkür ederim.

CEVAP: İyi günler. İş Kanunu’nun 8. maddesi, iş sözleşmesinin tanımını yapmış ve hangi sözleşmelerin yazılı olması gerektiğini belirtmiştir. Buna göre, süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması gerekir. Dolayısıyla belirsiz süreli bir iş için sözleşmenizin yazılı olarak yapılması uygundur.

Ancak, bir sözleşmede tarafların belirleyeceği hükümler, tamamen kendi istedikleri şekilde olamamaktadır. Borçlar Kanunu’nun 26. maddesinde “Sözleşme özgürlüğü” başlığı altında, bir sözleşmenin içeriğinin, bu sözleşmenin taraflarınca kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirlenebileceği düzenlenmiştir. Bu hükmün hemen sonrasında da madde 27/1’de kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmelerin kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmiştir.

Ancak, çalışma hayatında imzalanan iş sözleşmeleri tarafların karşılıklı sözleşme maddelerini tartıştıkları değil işveren tarafından önceden hazırlanan matbu sözleşme örneklerinin işçi tarafından imzalanması şeklindedir. Ancak yine de iş sözleşmesinde yer alan düzenlemeler, İş Kanunu’nun emredici hükümlerine aykırı olamayacaklardır. Örneğin, iş sözleşmesine, ihbar sürelerini azaltan bir hüküm yer alması kanuna açıkça aykırı olduğu için geçersiz olacaktır.

Bu açıdan iş sözleşmenize eklenen fazla çalışma ücretinin normal ücrete dahil olduğuna dair ne kanunda ne ilgili yönetmeliklerde bir hüküm bulunmaktadır. Ancak, bu yöndeki bir sözleşme hükmünün genel olarak Türk İş Hukuku uygulamasında geçerli olduğu hem doktrinde hem yargı kararlarıyla kabul edilmiştir. Bunun geçerli olabilmesi için ise Yargıtay’ın aradığı bazı koşulların aynı anda olması gerekir. Buna göre,

• Fazla çalışma ücretinin asıl ücrete dahil olduğuna dair sözleşmelerde açık hüküm bulunması,
• Fazla çalışma süresinin; günlük en çok çalışma süresi olan 11 saati ve yıllık en fazla çalışma süresi olan 270 saati geçmemesi,
• Fazla çalışma ücretini de içeren ücretin asgari ücretin üzerinde belirlenmesi,
• Yapılan iş ve ödenen ücret arasında açık orantısızlık olmamasıdır.
• Bu açıdan sizin sözleşmenizde yer alan bu maddenin varlığı dışında alacağınız ücretin ne olacağı ve asgari ücretin önemli oranda üzerinde olması gerekir. (Yargıtay 9. HD, 24.01.2002 Tarih, 2001 / 16225 E, 2002/ 731 K)

Ancak her durumda, yılda 270 saatin üzerine çıkan fazla çalışma ücretinin asıl ücretin içinde olacağına dair sözleşme maddesinin bulunması halinde bu madde de geçersiz olur.

Yargıtay buna ilişkin verdiği bir kararında, “Davacının ücret seviyesinin yüksekliği de göz önüne alındığında fazla mesai ücretinin asıl ücrete dahil olduğu yönündeki bu düzenleme yıllık 270 saate kadar yapılan fazla mesailer yönünden dikkate alınmalıdır. Yapılacak iş davacının fazla mesai ücreti hesaplanırken yıl içerisinde yapılan fazla mesailerden ilk 270 saatlik kısmı hesaplamalarda dışlanarak, bu süreyi aşan kısım yönünden ve 270 saatlik süre aşıldığı tarihten itibaren fazla mesai ücreti hesaplanmalıdır.” şeklinde karar vermiştir. (Yargıtay 7. HD. 20.04.2016 Tarih, 2015/6270 E. 2016/8661 K.)

Ancak her ne kadar fazla çalışmanın ücrete dahil olacağı yönünde iş sözleşmesine madde konulması uygulamada kabul edilse de aynı durum hafta tatili ücreti açısından söz konusu değildir. Yargıtay, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ücrete dahil olduğuna dair hükümleri geçerli kabul etmemektedir. (Yargıtay 9. HD, 04.02.2026 Tarihli, 2025 / 9519 E, 2026 / 795 K)