Patron işçiyi kamerayla sürekli izleyebilir mi?

SORU: İyi günler. Ben bir fabrikada dört yıldır çalışıyorum. Burada çalışma bölümünde işçileri sürekli gün boyu izleyen kameralar var. İşverenler bizleri izleyip, sürekli talimatlar veriyorlar. Bu durum yasal mıdır? Bizim buna karşı itiraz etme hakkımız var mı kameralar kaldırılsın diye?

CEVAP: İyi günler. Teknolojinin gelişmesi ile özellikle büyük iş yerlerinde kamera kullanımı ve işçinin işe giriş çıkışını da takip edebilecek örneğin parmak izi alma, yüz taraması gibi sistemler kullanılmaktadır. Ancak bunların yaygın kullanılması işçiler açısından bazı sıkıntıları da beraberinde getirmektedir. İş yerinde sürekli bir izlenme, takip edilme işçi açısından kişisel alanın ihlali, kişilik haklarına aykırı uygulamalara sebep olabilmektedir. Bu açıdan henüz İş Kanunu’nda buna ilişkin bir düzenleme olmamasına rağmen genel bir ilke olarak Medeni Kanun’un 2. maddesi gereğince işveren bu uygulamayı her şeyden önce iyi niyet kuralları çerçevesinde, dürüstlük kuralına uygun olarak yapmakla yükümlüdür.

Ayrıca, Türk Borçlar Kanunu’nun, “İşçinin Kişiliğinin Korunması” başlıklı 417. maddesinde, “İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve iş yerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür” şeklindeki maddesi doğrultusunda da iş yerindeki kamera kullanımını bu hususa riayet ederek uygulamalıdır.

Yine, güvenlik kameraları iş yerlerinde güvenlik, iş yeri düzenini sağlama amacıyla kullanılmakta olsa da buna ilişkin işverenin uymakla yükümlü olduğu bazı kurallar Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Kanunun 4. maddesinde yer alan genel ilkelere göre, “Kişisel veriler, ancak bu kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak işlenebilir. Kişisel verilerin işlenmesinde aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:

- Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.

- Doğru ve gerektiğinde güncel olma.

- Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme.

- İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.

- İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme”

İşveren ayrıca bu genel ilkeler kapsamına uygun olarak bu kamera ile kişisel verilerin toplanmasını ve işçilerin sürekli izlenmesini, çalışanlara önceden haber verilerek ve yazılı onamları alınarak yapmak ve izlenme sınırlarını ölçülülük ilkesine uygun bir şekilde yapmak durumundadır.

İş yerlerinde güvenlik kameralarının kullanımı açısından Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun yayımlamış olduğu 08.06.2026 tarihli genelge ile uyulması gereken hususların altı çizilmektedir:

“- Güvenlik kameralarının kurulma amacının (İş yeri güvenliğinin sağlanması, suçların önlenmesi ve tespitine yardımcı olması veya çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin korunması vb.) net bir şekilde belirlenmesi ve bu amaç dışında çalışanların devam durumu veya performansını izleme gibi başka amaçlar kapsamında kullanımından kaçınılması gerekir.

- Kameralar ile çalışanların verimli çalışıp çalışmadığını görme, disiplini artırma, genel kontrol sağlama gibi soyut ve çalışanların denetlenmesi gibi amaçların güdülmesi “meşru bir amaç” kapsamında değerlendirilemeyecektir.

- Güvenlik kameraları vasıtasıyla işlenen kişisel verilerin ölçülülük ilkesinin unsurları olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurları bakımından hassasiyetle değerlendirilmesi gerekir. Ortak alanlar (giriş-çıkış alanları, depo vb.) veya güvenlik riski bulunan bölgelerde (kasa vb.) kamera kullanımı, kamera konumu ve görüş açısı göz önünde bulundurulmak suretiyle orantılılık bakımından uygun görünebilir. Ancak tuvalet, soyunma odası, mescit, dinlenme alanı gibi özel alanlara kamera sistemi yerleştirilmemelidir.

- Kullanılan güvenlik kameralarının konumu, görüş açısı ve yakınlaştırma ile süreklilik ve izlenme sıklığı dikkatle değerlendirilmeli ve iş yerinde dahi olsa çalışanların makul mahremiyet beklentisi göz önünde bulundurulmalıdır.

- İzlemenin kapsamı ve yoğunluğu genişledikçe, müdahalenin ağırlığı artacağından iş yerindeki tüm alanları kapsayan geniş açılı veya yüz odaklı kayıtlar yapılmamalıdır.”

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de “İşçilerin gizli kamera ile izlenmesine ilişkin 17 ekim 2019 tarihli Lopez Ribalda ve diğerleri kararı”nda, kamera ile gözetleme tedbirinin işçilerin iş sağlığı ve güvenliğinin korunması, üretim sürecinin kontrol edilmesi yahut işletme mal varlığının korunması gibi meşru sebeplere dayanmasını hukuka uygun kabul etmiş ancak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin özel ve Aile Hayatına Saygı başlıklı 8. maddesi ile devlete, yetkili ulusal makamların başvurucuların özel hayatlarına saygı gösterme hakkı ile işverenlerin özellikle disiplin yetkisini kullanarak mülkünün korunmasını ve şirketin düzgün işlemesini sağlama hakkı olan iki rakip çıkar arasında dengeyi sağlama yükümlülüğü getirildiğini hatırlatmıştır.”

Dolayısıyla iş yerinde kamera kayıtları tutulması yukarıdaki kurallar çerçevesinde uygun kabul edilmektedir. Ancak örneğin iş yerinizdeki kameralar tuvalet, soyunma odası gibi yerlerde de varsa buna karşı itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.