İstifa, yıllık izin parası almayı engeller mi?

SORU: İyi günler. Ben yaklaşık 2 yıldır özel bir şirkette çalışıyorum. 12 Temmuz tarihinde tam 2 yılım dolmuş olacak. Çalışmış olduğum şirketten bayram sonunda istifa etsem yıllık izin paramı alabilir miyim? İzin hak ediş için yılımın dolmasına bir ay zaman var. 1999 öncesinden de sigortalıyım. 8 bin iş günü üzerinde prim günüm var. SGK’den alacağım belge ile tazminatımı alabilir miyim? Saygılar.

CEVAP: İyi günler diler ve ilginize teşekkür ederim. Birden fazla sorunuz var ve bunları sırası ile cevaplandıracağım. Öncelikle, yıllık izin paranızı alıp alamayacağınız sorusu ile başlayalım. Evet, alabilirsiniz. Yıllık izin, yani dinlenme hakkı, vazgeçilemez nitelikte olan anayasal bir hak olarak düzenlenmiştir. Anayasa’nın 50. maddesinde “Dinlenmek çalışanların hakkıdır” ve İş Kanunu’nun 53. maddesinin 2. fıkrasında, “Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez” hükmü yer alır.

Yıllık ücretli izin hakkını kullanabilmesi için işçinin o iş yerinde, işe başladığı tarihten itibaren deneme süresi de dahil olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olması gereklidir. Ücret ve ücret olarak işçiye ödenmesi gereken haklar için, iş sözleşmesinin fesih nedeni açısından haklı olup olmadığı tartışılmamaktadır. İşçinin iş sözleşmesi, işveren tarafından haklı nedenle feshedilmiş olsa dahi, eğer işçinin ödenmeyen ücret alacakları varsa, bunlar fesih nedeninden bağımsız olarak işçiye ödenmelidir. Ücret, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacaklar fesihle birlikte işçiye ödenmelidir. Bu bakımdan yıllık ücretli izin alacağı da böyle ele alınmaktadır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, vermiş olduğu bir kararında, “Sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır. Somut olayda, davacının iş akdi sona erdiğinde, artık kullandırılmayan yıllık izinlerin ücretinin hüküm altına alınması gerekir. Feshin haklı nedenle yapılması bu istemin reddini gerektirmez” demektedir. Dolayısıyla, iş sözleşmesini siz istifa ederek de olsa sonlandırmış iseniz, yıllık ücretli izin alacağı tarafınıza ödenmelidir. Ancak, bayram sonrası işten ayrılmanız durumunda sadece bir yılın ücretli izin alacağını alabilirsiniz. Çünkü yıllık izin ücreti alacağı için bir tam yıl çalışmış olmayı kanun aramaktadır.  

Tazminatınızı alıp alamayacağınıza dair ikinci sorunuzun cevabı da olumludur. Bağlı olduğunuz sosyal güvenlik kurumundan, 15 yıl ve 3 bin 600 prim gün sayısını doldurduğunuza dair kıdem tazminatı alabilir belgesi ile işvereninize başvurmanız durumunda, bu işverenin yanında çalıştığınız döneme dair kıdem tazminatınız tarafınıza ödenmelidir. Ancak bu durumda da işverene vereceğiniz dilekçede “İş yerinden istifa ediyorum” ifadesi yerine “İş sözleşmemi 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14/ 5. maddesi gereğince sonlandırıyorum” şeklinde belirtmeniz daha iyi olacaktır.