Ölüm, yaşam ve soygun
Saray’daki muktedir “Cennet vatanı ihya etmeye kararlıyız” diyor ama vatan bir avuç azınlık için cennet, ezici bir çoğunluk için cehennem koşullarına sahip olmaya devam ediyor. Ülkede son zamanlarda yaşananları en doğru açıklayan kelimeler herhalde başlıktaki üç kelimedir. Ülkede ölüm çok kolay, hele işçiysen daha da kolay. Bir de “sevildiği” için öldürülen kadınlar var. Onlarda teker teker öldürülüyor. Yaşam ise en zor olanı. Sadece öldürülmekle kalmıyor, günlük yaşamı açlık, yoksulluk, sefalet içinde, zorluklarla boğuşarak geçiriyoruz. Soygunu ise artık herkes biliyor. Doruğa çıkan soygun biçimi fon meselesi oldu ve faturayı sadece para yatırıp soyulanlar değil, tüm ülke ödüyor. Şimdi bir bütünün parçaları olan, biri olmadan diğeri de olamayacak olan bunlara bir köşe yazısının olanakları içinde kısaca değinmeye çalışalım.
HABAŞ’ta son 10 yılda 30 işçi, “iş kazası” denilen, ama her birisi iş cinayeti olan “kazalarda” canını yitirdi. Bu iş yerinde sadece 2025 yılında 229 “iş kazası” meydana gelmiş. Son katliamda biliyorsunuz 19 işçi yaşamını yitirdi. Bakanlığı döneminde en az 7 bin 102 işçinin “iş kazasında” öldüğü kayıtlara geçmiş olan bakan “Denetleniyordu, sıkıntı yoktu” demiş, hangi patrona iş koşullarından dolayı “sıkıntı” çıkarıldı ki? Böyle olunca toplu katliamın üzerinde 24 saat geçmeden sağ kalan işçiler fabrika da yeniden çalışmaya çağrılıyor. Soma’da madende yaşamını bir seferde yitiren işçilerin sayısı ise 300’ü aşmıştı. Saray’daki muktedir “Bu işin fıtratında var” demişti. Tatil yaparken yanıp ölenler, yolculuk yaparken ölenler bu tabloyu daha da karartıyor. Kapitalizmde kâr hırsının bir sınırı yok. Tersanelerden, inşaatlardan, fabrikalardan işçilerin ölüm haberleri peş peşe geliyor. MESEM’li çocuklarımız da birer birer ölüyorlar.
Bu ülkede “öldürme hakkı” sadece “güvenlik” yetkililerinde yok. Patronlar da bu hakka sahip ve ne onlardan hesap soracak ne bir kurum, ne de yeter diyecek bir sendikal örgütlülük var. Eğer işçi sendikaları, işçilerin sendikası olmayı hak etmiş olsaydı, bu cinayetlerin her birisi bir grev, genel grev gerekçesi olurdu. Ama başka ülkelerde zorluklara yeter diyen işçiler ve etkileri sınırlı da olsa sendikalar da var. Onlar sermayenin ve iktidarların saldırılarına grevlerle, genel grevlerle yanıt veriyorlar. Yoksa oralarda da grev de neymiş, toplu sözleşme de neymiş diyen patronlar ve onların örgütleri var. İşçilerin tepkisi şimdilik onların azgınlığını dizginliyor.
Yaşam zor demiştik. Sadece son dokuz ayda kredi kart ve banka borcunu ödeyemeyen vatandaşların sayısı 1.6 milyona ulaşmış durumda. Asgari ücret 28 bin, en düşük emekli maaşı ise 23 bin dolayında. Türk-İş’in in ekim 2026 verilerine göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 38 bin 24 TL, yoksulluk sınırı ise 123 bin 856 TL olarak açıklandı. Bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 49 bin 124 TL olarak hesaplanmıştı. Ekim ayı itibarıyla asgari ücret yalnızca gıda harcamasını kapsayan açlık sınırının 9 bin 949 TL altında kaldı. Cebindeki kredi kartlarını “aktar döndür” hesabıyla kullananlar da bu işin sonuna gelmiş durumdalar. Çarşıda, pazarda, kahvehanede vatandaşa derdini soran gazeteci, siyasetçi, anketçi bir dokununca bin ah işitiyor. Kitleler için günlük geçimlerini sağlamak, Sırat Köprüsü’nden geçmekten daha zor hale geldi. Ülkede düzenli ve geçici sosyal yardım alan hane sayısı yaklaşık 4 milyon seviyesindedir. Sosyal koruma kapsamındaki emekli, yaşlı, dul, yetim ve engelli maaşları da dahil edildiğinde yardım ve maaş alan toplam kişi sayısı 17.4 milyonu aşmaktadır.
Fon vurgununun faturası önceden de tahmin edildiği gibi “kamuya” yıkılmış durumda, gazete haberlerine bakılırsa bu yöndeki düzenlemeler tamamlanmak üzere. Yani faturayı hep birlikte ödeyeceğiz. Zamlar, vergi artışları, tüm geçim ve yaşam araçlarının ulaşılamaz hale gelmesi bu faturanın alt başlıklarını oluşturuyor. Son olarak fon soygununun halkalarından biri olan BDDK’nin Başkanı Kavcıoğlu’da, tepkiler sonucu istifa ettirildi. Ama halkın soyulması fondan ibaret değil. Yap, işlet, devret sistemi ile yapılan bütün yapılar halkın soyulması üzerine kurulmuş durumda. Bunları yapan büyük sermaye grupları maliyetlerini kat kat karşıladıkları gibi, fahiş kârları da ceplerine indirmiş durumdalar. Bunlarla artık hiç gerek olmadığı halde önümüzdeki 20-30 yılı da ipotek eden yeni anlaşmalar yapılıyor. Bu tür soygun sistemi sermaye birikiminin etkin bir yöntemi olarak işlev görüyor. Zamlar, vergiler, ücret ve maaşların düşük tutulması, yüksek enflasyon büyük sermayeye kaynak aktarmak için Saray rejimi tarafından vahşice kullanılıyor.
Böylesine ölümleri, bu cehennemi yaşamı, vahşi soygunları engellemek ve durdurmak elbette olanaklıdır. Bunun tek yolunun ise mücadele olduğunu özellikle şu günlerde dünyanın çeşitli halklarının eylemlerinden biliyoruz. Bazı kazanımlar şimdiden elde edildi ve daha köklü kazanımlar da elbette olacak. Çünkü mücadelenin yolu açıldı ve tüm belirtiler bu mücadelelerin devam edeceğini açıkça ortaya koyuyor. Şu günlerde başta Fransa olmak üzere İtalya, İspanya, Belçika, Hollanda, Arnavut ve Yunan halkları ayağa kalkmış durumdalar. Sırplar ise kendi muktedirlerinin yumuşak yerine tekmeyi bastılar. Amerikan halkı Trump’ın politikalarına kırmızı kart gösterdi. Bütün bu gelişmeler ve mücadeleler faşist ve gerici tırmanışa da set çekmiş durumda. İşçi ve emekçiler tüm bu mücadeleleri ile buradayız, bu ülkelerin sahipleri biziz, kaderimizi de kendi ellerimize alacağız diyorlar.
Evrensel'e Abone Ol
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi
İndir, Oku, Dinle...
Evrensel'i Takip Et