‘Haberciliğe toplumsal cinsiyet odaklı bakılmalı’

Bianet ve Kaos GL’nin birlikte yürüttüğü proje kapsamında Toplumsal Cinsiyet Odaklı Habercilik Elkitabı, raflarda yerini aldı. Kürtçe ve İngilizce’ye de çevrilen elkitabı, Bianet Editörü Çiçek Tahaoğlu ve Bianet’in eski editörlerinden Elif Akgül tarafından hazırladı.

Elkitabında, “Kadınlar ve LGBTİ+’lılar ne zaman haber olur? Ne zaman haber olmaz?”, “Haber kaynaklarıyla iletişim”, “Haberde cinsiyetçilikten kaçınmak için 14 madde” ve “Bianet haber merkezinden deneyimler” gibi başlıklar yer alıyor.

EĞİTİM PROJELERİNİN SONUCU

Çiçek Tahaoğlu, el kitabının “hak odaklı habercilik” perspektifi doğrultusunda verdikleri eğitim projelerinin bir sonucu olarak ortaya çıktığını söyledi. Tahaoğlu, “Cinsiyetçi dil, çok yaygın ve içselleştirdiğimiz bir şey aslında. Bu yüzden, bunun cinsiyetçi olduğunu fark etmeden kullanıyoruz. Yaygın medyadaki haber dili de çok yerleşik bir haber dili ve bazı cümleler cinsiyetçi olmasına rağmen hiç sorgulanmıyor. Ve ‘haber böyle yazılır’ gibi bir algıyla kabul görüyor. Tekrar tekrar kullanılıyor. Ve bu sırada cinsiyetçilik yeniden üretilmiş oluyor. Dolayısıyla seçtiğimiz kelimeleri ve kullandığımız dili her zaman sorgulamamız gerekiyor” diye belirtti.

Tahaoğlu ayrıca, “Kadın ve LGBTİ+’larla ilgili ön yargılar ve cinsiyetçi dil, ana akım ve alternatif medyada yeniden üretiliyor. Çünkü medyada toplumsal cinsiyet konusunda bir yayın politikası mevcut değil. Bu yüzden biz bu kitabın cinsiyet eşitliği konusunda ana akım ve alternatif medyayla beraber habercilik yapacak herkes için bir kaynak olmasını istiyoruz” dedi.

‘HABER DİLİ TOPLUMU ETKİLİYOR’

Elif Akgül de her habere cinsiyet odaklı bakılması gerektiğini ifade ederek, “Sadece 8 Mart’ta, Onur Haftası’nda ve 25 Kasım’da bu konuları gündeme getirmek değil, emek, sağlık ve spor gündemi olduğunda bu konunun kadın ve LGBTİ+’ları nasıl etkilediğine bakmak gerekir. Toplumsal cinsiyet odaklı habercilik derken biraz da bu refleksi geliştirmekten bahsediyoruz”  diye konuştu.  

Haber dilinde yaşanan değişimlerin toplumu etkilediğini dile getiren Akgül, “Nasıl ki gazetecinin görevi toplumu aydınlatmak ve bilgi vermekse, dil de bu şekilde işliyor. Daha öncesinde çok kolay kullanılan ‘bayan voleybol takımı’, ‘bilim adamı’, ‘iş adamı’ gibi kavramlar artık medyada bu hassasiyete sahip gazetecilerin kullanımıyla ‘iş insanı’, ‘bilim insanı’ gibi kullanımlara geçiyor. Ve bu halkın arasında da kullanılmış hale geliyor. Kadın sözcüğü bir öcü olarak görülmüyor” dedi. (İstanbul/MA)