Dillerinde millet, akıllarında servet

İktidar partisi AKP, kuruluşunun 25. yılını kutluyor. Kutlamalar için “Milletimizle çeyrek asır, Türkiye geleceğe hazır” sloganı belirlenmiş. Kuruluşundan bir yıl sonra iktidar olduğu düşünülürse 24 yıldır ülkeyi yönetiyor.

Erdoğan AKP’sinin çeyrek asra yaklaşan iktidarında dokuz tarım bakanı değişti ama ne tarımın ne de üretici köylülerin sorunları değişti. 2001 yılında 40.9 milyon hektar olan tarım alanları, geçen 25 yılda 38.6 milyon hektara düşürürken yaklaşık 2.5 milyon hektar tarım alanı yok oldu. Çiftçi sayısı azalırken yaş ortalaması 58’e kadar yükseldi. Köylerde okul kalmadı, sağlık ocakları kapandı. Gençler ve kadınlar tarımda ve köyde kendilerine gelecek görmedikleri için köyleri terk ettiler.

İktidarının ilk yıllarında 1000 köye 1000 tarım gönüllüsü diyerek başlarken, ziraat mühendisi ve veteriner hekimlerin köylerde hizmet vereceklerini söylediler. Bütçe vs. gerekçelerle daha başlamadan sonlandırdılar.

GDO’ya hayır platformunun tüm itirazlarına rağmen genetiği değiştirilmiş soya ve mısırın ithalatına izin verildi. Hayvancılık maliyetlerini düşürmek ve kaba yem ihtiyacını karşılama gerekçesiyle ülke tarihinde ilk kez saman ithalatı yapıldı.

“Yeni bir modele geçiyoruz” diyerek önce ülkeyi havzalara böldüler ve tarım havzaları modeli dediler. Sonra bölgelere bölmekten vazgeçip ilçelere böldüler ve her ilçe bir bölge dediler.

Kendinden önceki iktidarın başlattığı doğrudan gelir desteği adı altında üretimden bağımsız alan bazlı desteğe devam ederken bir süre sonra vazgeçiyoruz mazot ve gübre desteği vereceğiz diyerek değiştirildi. Ondan da vazgeçerek planlı üretim modeline geçiyoruz diyerek temel destek ve planlı üretim desteğine geçildi. Tarım Kanunu çıkararak, tarım desteklerine ayrılan pay milli gelirin yüzde 1’inden aşağı olamaz dediler. Tarım destekleri artmak bir yana azaldı. Milli gelirin yüzde 1’ini vermek şöyle dursun tarım destekleri milli gelirin binde 2’sine kadar geriledi.

AKP iktidarlarında tarım destekleme modeli defalarca değişti ama tarımdaki tablo da köylünün sorunları da değişmedi. Tarım üretiminde girdi maliyeti arttı, desteklemeler azaldı. Azalan üretim ithalatla karşılanmaya çalışıldı ve her ithalat kararı ürün fiyatını baskılarken üretimi de baltaladı.

Buğday hasadı başlarken buğday, arpa hasadı başlarken arpa, mısır hasadı başlarken mısır için ithalat kararı alan bir iktidar olarak pek çok kez köylünün tepkisini çekti.

2010 yılından bu yana, üç yıl sonra ithalata ihtiyaç kalmayacak, beş yıl sonra ithalata ihtiyaç kalmayacak diyerek her yıl yüz binlerce hayvan ve et ithal ettiler. Ne ithalat bitti ne de et fiyatları ucuzladı.

Milletimizle çeyrek asır diyerek geçirdikleri 25 yılda gözünüzü toprak doyursun diyen bakan da oldu. Ya köylüler şirketleşecek ya da şirketler tarıma girecek diyen bakan da oldu. “Genelde siyasi olarak ihracat yaptığınız ülkelerden ithalat da yapmak zorunda olduğunuz için bazı kalemlerde ister istemez böyle şeyler gündeme gelebiliyor” diyerek et, süt, deniz ürünleri ithalatını savunan tarım bakanı da oldu. Her şey aklıma gelmişti, bir tek tarımı düşünmemiştim diyerek bakanlık koltuğuna oturan da oldu. Artan tarım ürünü ithalatına, “Biz tarımda kendine yeter ülkeydik” diye tepkiler yükselince, tarımda hiçbir zaman kendi kendine yeter olmadık diyen bakan da oldu. Canlı hayvandan kırmızı ete, soyadan mısıra, buğdaydan arpaya, ayçiçeğinden pamuğa, pirinçten tütüne ithalat yapılırken “Tarımda kendine yeten bir ülkeyiz” diyen bakan da oldu.

Ülkeyi anonim şirket gibi yöneten AKP iktidarı, muhalefetteyken “B u kanun uygulanamaz” diyerek itiraz ettiği Kooperatif Birlikleri Kanunu’nu uygulayarak, kooperatif birliklerini de şirkete dönüştürdü ve birliklerle köylünün bağı kesildi.

Tohumculuk kanunuyla, tohumu şirketlerin malı haline getirdi. Islahçı haklarının korunmasına ilişkin kanunu çıkararak tohum şirketlerinin, tohum üzerindeki hakimiyetini kanun yoluyla garantilemiş oldu.

İktidarının ilk yılında Zeytincilik Kanunu’nu değiştirmeye çalışan AKP iktidarı 2025 yılına kadar 9 defa değiştirme girişiminde bulundu ama başaramadı. 2025 yılında Meclise getirilen torba yasa ile zeytinlik alanların elektrik üretimi için madencilik faaliyetlerine açılmasını öngören yasa Meclisten geçti. Aynı torba yasa ile sadece zeytinlikler değil madenciliğe kamu yararı statüsü verilerek ülke tarım ve ormanlık alanları hatta köy yerleşimleri, evler bile maden şirketlerinin talanına açıldı. Acele kamulaştırma, rezerv alan ilan etme, kamulaştırmasız el atma gibi uygulamalarla tarım ve yaşam alanları enerji ve maden şirketlerinin talanına açıldı. Onlar kazandıkça ülke köylüsü yoksullaştı.

AKP’li yıllarda ülke nüfusu 65 milyondan 86 milyona çıktı ama tarımsal istihdam 7.4 milyon kişiden yaklaşık 4.5 milyona düştü. 2002 yılında çiftçi borçları 2 milyar 400 bin lirayken, geçen 25 yılda 1 trilyon 370 milyar liraya çıktı.

“Milletimizle çeyrek asır, Türkiye geleceğe hazır” diyerek kutladıkları 25 yılda dillerinde millet, akıllarında servet ülkeyi yönettiler. Aracılar, tüccarlar, ihracatçılar servetlerine servet katarken ülke köylüsü hem azaldı hem yoksullaştı. Orman vasfını kaybettiği gerekçesiyle yanan ormanlık alanları, yaylalar, meralar dahil tarım alanları imara açıldı. Turizm ve inşaat şirketleri servetlerine servet katarken, ülke tarımı ve köylüsü kötürümleştirildi. Bugün “Anamız ağladı” diyen köylüye “Al ananı da git” demiyorlar çünkü duymuyorlar. Şimdi de Türkiye geleceğe hazır diyerek sermayenin ülke topraklarını sınırsız talanı, emekçileri de dizginsiz sömürüsü için hazır hale geleceği bir Türkiye tablosu ilan ediyorlar.

Sorun da burada, tarım ve gıda tekelleri başta olmak üzere uluslararası tekeller için hazırlanan bu gelecek bizim geleceğimiz olabilir mi?