25’inci yıl dönümü ve işçi direnişleri

AKP’nin 25. kuruluş yıl dönümünü kutladığı günlerde ülkenin dört bir yanında işçiler sokaktalar. Kimisi ücretleri ödenmediği için, kimisi haksız yere işten çıkartıldıkları için, bir kısmı sendikal örgütlenme hakları tanınmadığı için, hatta bazıları da işe iade davasını kazandıkları halde muhatabı kamu kuruluşu işe başlatmadığı için; yani en temel hakları çiğnendiği, direnmekten başka çareleri kalmadığı için sokaktalar.

Ücret ve tazminat alacakları ödenmeyen Doruk Madencilik işçileri, verilen sözler tutulmayınca bir kez daha Ankara’da Enerji Bakanlığı ve Yıldızlar SSS Holdingin kapısına dayandı. Yine defalarca gözaltına alındılar. Valilik hukuku hiçe sayarak eylem yasağı kararı dahi aldı.

100 günü aşan direnişlerine rağmen İBB iştiraki Ağaç AŞ ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin uzlaşmaz tavrını kıramayan DİSK BTO Sen üyesi Ağaç AŞ işçileri 11 Ağustos’ta açlık grevine başladı. Talepleri “güvenlik soruşturması” gerekçesiyle ama yasanın lafzına bile aykırı bir şekilde çıkartıldıkları işlerine tekrar dönebilmek. Üstelik bazıları işe iade davalarını da kazanmış.

Birleşik Metal-İş Sendikasında örgütlendikleri için işten çıkartılan Çorlu’daki BBCA Storex ve Ankara Polatlı’daki Panelsan işçilerinin fabrika önü direnişleri devam ediyor. Talepleri sendikal tercihlerine saygı duyulması, çalışmaya devam eden sendika üyelerine yönelik baskıların son bulması ve sendika üyesi olarak işlerine dönebilmekten ibaret.

İşçiler keyfi, öznel nedenlerle sokakta değiller. Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yasalarla korunan haklarını kullanabilmek, elde edebilmek için eylemdeler.

İşçilerin haklarını çiğneyen işverenler hukuka aykırı davranıyor ve işçilere yıllar yılı sürecek davalarla çözüm aramayı dayatıyor. Davalarını kazanan işçilerin, enflasyon nedeniyle alacaklarının reel olarak ancak yarısını alabileceklerinin farkındalar. İşçilerin yasal haklarını tanımayan sermayedarların, sırf bu nedenle kazançlı çıktığı bir gerçeklikle, sistemle karşı karşıyayız.

Hukuku çiğneyen patronların kazancı bununla da sınırlı değil. Belki daha da önemlisi iş yerinde sendikal örgütlenme ve toplu iş sözleşmesi olmadığı için işçilik maliyetini gelecekte de düşük tutmuş oluyorlar.

Bu sistemi kuran, işleten; eyleme geçen işçilerin karşısına polisi diken, gözaltına alan, yetinmeyip eylem yasağı kararı veren ise mevcut iktidar.

İşçilerin karşısına dikilen iktidar, bazı yasal yükümlülüklerini ise yerine getirmemeyi tercih ediyor. Müfettiş raporlarıyla tespit edilen ücret alacaklarını ödemeyen şirkete ciddi bir yaptırım uygulamıyor. Gaspçı şirket, Türkiye’nin dört bir yanında onlarca maden ruhsatının sahibi olmaya, yeni ruhsatlar almaya devam ediyor.

Sendikal haklarını kullanan işçilerin, sırf bu nedenle işten çıkartılmasına karşı etkili bir teftiş yapmadığı gibi, çıkardığı yasa ve çifte barajlı sistemle sendikal örgütlenmenin önünde durmaya devam ediyor.

İşten haksız yere çıkartıldığı kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabit olan işçilerin işe dönememesi de AKP iktidarının eseri olan iş güvencesi getirmeyen iş yasasının bir sonucu.

Bu koşullarda, mücadeleci sendikalarda örgütlenmeyi başarabilmiş işçilerin tek seçeneği çeşitli eylemlerle seslerini duyurabilmek, haklı talepleri için destek bulmak ve muhataplarını bu şekilde çözüme zorlamak oluyor.

AKP, 25 yıl önce kurulduğunda temel slogan olarak “yoksulluk, yolsuzluk ve yasaklarla mücadeleyi” belirlemişti. 24 yıl önce yoksul işçi ve emekçilerin oyuyla iktidara geldi. 24 yıllık iktidarında işçiler daha da yoksullaştı, yasaklar katbekat arttı; yolsuzluk sıradanlaştı, yaygınlaştı.

AKP, 25’inci kuruluş yıl dönümünde ise ücretleri dahi ödenmeyen işçilerin direnişlerini; yasaklarla, gözaltılarla bastırmayı seçti. İşçiyi ve emekçiyi yoksullaştıracak sınıfsal bir tercihte bulundu. Yasak en büyük silahı oldu.

İktidarın sonunu, yasaklarla direnişini bastırmayı başaramadığı yoksullaştırdığı emekçiler getirecek.