Fon vurgunu, HABAŞ yasağı, sanayisizleşme masalı!

Her biri ayrı makalelerin konusu olan ya da olması gereken bu üç “vakıa” üzerine bir makalede söz söylemek mümkün müdür? Evet, satırbaşlarıyla da olsa mümkündür! Ekonomik sosyal ve politik olay ve gelişmeler arası etkileşimin çok daha belirgin biçimleriyle birbirlerine bağlanan sonuçlar doğurduğu bir zaman diliminde tekil-tümel ilişkileri daha çarpıcı görünümleriyle halkın yaşamını kuşatırlar. Öylesi zamanlarda olduğumuzu sermaye baronları ve onların siyasal-askeri vs. sözcüleri de -halk düşmanı amaçlarıyla bağlı olarak-söylemektedirler.

Örneğin sosyal saldırıları yoğunlaştırma, savaş politikasında ısrar ve göçmen düşmanı şovenist politikalara duyulan tepkilerin yankıları hemen tüm kapitalist ülkelerde hisediliyor. Fransa’dan başlayıp yayılan protestoların ve işçi grevlerinin sermaye ve burjuva sınıf diktatörlüklerinin ifadesi olan devletlere karşı mücadeleye ivme katması gerçekliği karşısında sömürülen ve ezilenlerin sevinciyle trilyon dolarlara hükmeden oligarklarla kapitalist azınlığın korku ve saldırganlığı, sonuçta aynı olaylardan kaynaklanıyor. İç-dış politika, iç-dış gelişmelerin birbiriyle bağlanması ve fakat her bir ülkenin kendi özgün koşullarından, sınıf güç ilişkilerinin gelişme düzeyinden kaynaklanan farklılıklarına karşın, ülkede, Ortadoğu ve Kafkasya ‘coğrafyası’nda, Afrika’da, Rusya-Ukrayna savaşı veya İran’a yönelik Amerikan-İsrail saldırısı dolayısıyla petrol-doğal gaz temini-iletimi ve fiyatların artması, hemen tüm ülkelerin ekonomi politikasını etkileyen sonuçlarıyla dönemin en çarpıcı örnekleri arasındadır.

Gelelim başlıktaki üç ayrı ve fakat birbirleriyle de bağlanan soygun-saldırı ve manipülasyon-saptırma konularına:

a) Fon soygununda, 241 kişilik vurguncular listesinin en başlarında yer alanların devlet-Saray bürokrasisiyle bağı, (‘Elebaşıları’ olarak nitelenenler halen dışarıda olsa da) gözaltına alınan ve tutuklanan isimlerin politik ve iktisadi kimliği aracıyla alenileşmiştir. İktidar sözcüleriyle havuz medyasının devlet kapısına bağlanmış yazarları dahi “doymak bilmeyenler”, “tamahkarlar”, “Uzun zincirin halkalarında yer alanlar”, “Finans bürokrasisine sızmış şebeke” diyerek 1 trilyon TL’yi aşan soygunun iktidar erkiyle holding çetelerinin iş birliği sonucu gerçekleştirildiğini itiraf ederek “temizlik” istiyorlar! Ama bağ, öyle nefis temizliğiyle ilişkili değil, sömürü-soygun bataklığında yeşeren, oradan beslenen ve yeşertilerek bir ağ gibi hayli yaygın iktidar burçları ve eteklerini de saran bir bağdır. Öncesinde de işleyen mekanizma oldukça sarsıcı-çatıştırmacı-yeni klikler oluşturucu düzeye ulaşmıştır. Yaygınlığı ve sokağa vurması örtülemez olmasına sebeptir.

b) İzmir’deki HABAŞ Fabrikasında yaşanan katliamda en az 19 işçi öldü. Savcılık fabrikadaki patlamaya ilişkin haber, haber yorum ve eleştiriyi yasakladı. Mecliste araştırma önergesi AKP-MHP iş birliğiyle reddedildi. Bu fabrikanın fon şebekesiyle doğrudan bağı var mıdır bilinmiyor, ama vurgunu mümkün kılan sistemin üretici sektöründe önemli bir yere sahip olduğu kesindir. Fabrika ağır sanayi alanında faaliyet yürütüyor. Türkiye’de silah üretimi yapılıyor, demir çelik üretiliyor, ilaç, cam, alüminyum, bakır, binek ve yük arabaları üretimi devam ediyor. Şeker ve çimento üretiliyor, termik santraller inşa ediliyor vs...

Ortalama bilgi sahibi herkesin bildiği bu örneklere, son zamanlarda Türkiye, Fransa, Almanya gibi ülkelerdeki sanayi üretimindeki büyüme oranlarının aylık-yıllık değişimini veri alarak ileri sürülen “sanayisizleşme” iddialarının dayanaksızlığına işaret etmek için başvurduk. Üretimdeki değişimin; dijitalleşme ve otomasyondaki artışın “sanayisizleşme”ye yol açmakta olduğu iddiası, kapitalizmin emek gücü sömürüsü olmaksızın mümkün olduğu masalının ürünüdür. Artan işçi çıkarımı bunu kanıtlamak üzere, sanki ilk defa karşılaşılan bir durummuş gibi de gösterilerek, tekelci sermaye ve holdinglerin yıllık kârlarında faiz-repo-hisse senedi alım satımının oransal büyüklüğü dayanak gösteriliyor. Amazon’un, Google’nin, Facebook’un kalifiye emek gücü sömürüsü dahi inkardan gelinerek masal, olgusal gerçekler yerine ikame ediliyor.

“Sanayisizleşme” iddialarının iki önemli gerekçesi finansal sermayenin devasa büyüklüğü ve dijitalleşmede görülen gelişmedir. Bu özette irdelenmesi mümkün değil, ama ikisinin de sanayi üretiminin olmamasına kanıt sayılamayacağı aşikardır! Almanya ekonomisinin en önemli sanayi sektörlerinin (otomotiv, kimya-ilaç, demir-çelik) dış ticaretteki ilk ihracat ‘kalemleri’nin başında yer aldığı bilinir. Alman Sanayi ve Ticaret Odasına (DIHK) göre, ekonominin 2026’da yüzde 1.3 ile yüzde1.4 oranında büyümesi beklenmektedir. Silah ve yapay zeka yatırımları büyüme oranında önemli yer tutuyor. Otomotiv ve kimya-ilaç sektöründe yılın son çeyreğinde üretim artmış; otomotiv üretimi, yüzde 17 gibi bir artış göstermiştir. Fransa’da yüzde 0.9; İngiltere’de yüzde 1.3 oranında büyüme beklenmektedir. Türkiye’de ise UNCTAD’ın 2025 dünya yatırım raporuna göre yüzde 2.8 oranında büyüme beklenmektedir.

c) Fon vurgununu, borsa oyunlarını, ‘değerli kağıt alım-satımı’yla paradan para kazanmayı mümkün kılan, bunları birbirleriyle de ilişkilendiren zemini oluşturan, meta-mal-ürün, her ne denecekse üretimidir. Yapay zeka bağlantılı işlerin ve işlemlerin mineral ve enerji üretimiyle bağını karartarak, fiberoptik kablo sistemini sanayi dışı göstererek uydurulan masallarda, kapitalist iktisadi zemin ve sistem vurgunlarıyla, cinayetleriyle, işsizlik ve yoksulluk üretici karakteristiğiyle görünmez hale geliyor. Bu sistemde iktisadi anlamda devamlılığın emek gücü sömürüsüyle sağlandığı; HABAŞ gibi şirketlerin bu sayede büyüyüp sahiplerinin zenginliklerini artırdıkları, böylesi bir sistemde işçinin, kapitalist açısından ancak üretici gücünü onun kullanımına verdiği ölçüde bir ‘üretim aracı’ ya da basit bir makine parçası işlemi gördüğü, bu kurgularda karanlığa itiliyor. Fon vurgunuyla oluşan kayıplar eninde sonunda vergiler-zamlar aracıyla emekçilerden tahsil edilecek; HABAŞ gibi şirket patronları zenginliklerini emek gücü sömürüsünden üreteceklerdir. İşçiler ve diğer emekçiler ise bu bağı görerek mücadelede birleşmek zorundadırlar.