İmkansız -imkansızlık ve mümkün

’80’de darbe siyah beyaz tek kanallı televizyondan izlendi, Türkiye’de her evde televizyon bile yoktu, sokağa çıkma yasağı radyodan öğreniliyor, gazete almaya ancak yasak yoksa gidilebiliyordu. O günlerde “Herkes evinden renkli yayın yapabilir ve bunu dünyanın her yerinden insanlar izleyebilir” önermesi imkansız ile eşanlamlıydı.

’90’ların başında internetin ne olduğunu gazete ve televizyondan duyup anlamaya çalıştığımız dönemde bizim için bilgisayara istediğin görüntüyü yazıp birkaç saniyede önünde bir görsel, video belirme ihtimali imkansızdı. 

Ömer Seyfettin Diyet ’i yazdığında uzuv kaybının anlamı başkaydı, bütün vücudu felçli bir insanın beyin dalgalarıyla kitap yazabilmesi o zaman için imkansızdı.

Bunlar, diğer her şey gibi, birilerinin aklına gelmesi, üzerine çabalaması, bilgi ve deneyimin geleceğe aktarımı ile mümkün oldu.

Mümkün; imkansızın akla gelmesi ile başlar.

Meta üçüncü çeyrekte 64.6 milyar dolar ciro yapmış, dördüncü çeyrek beklentisi 76 milyar dolar. Yıllık 250 milyar dolar diye düşünüldüğünde dünyadaki 140 ülkenin gayri safi milli hasılasından daha büyük bir tutardan bahsediyoruz.

Tekil kullanıcı sayısı 3.6 milyar, yinelenen hesaplarla 6 milyara yakın. Dünyadaki toplam nüfus zaten 8.3 milyar.

X’in 556 milyon kullanıcısı, Tiktok ’un 1.6 milyar kullanıcısı var.

Bu ekonomiyi, bu algoritmayı, bu datayı yenebilecek güç var mı? Türkiye’de binlerce hesabın bir günde açıklamasız kapatıldığı şu dönemde, bu mecralara bel bağlanır mı?

İmkansız?

İşte bu noktada Brezilya örneği girdi gündemimize. Milletvekili André Janones’un ilk tur yenilgisinden hemen sonra sabahın altısında bizim tabirimizle çayı yeniden koyup işe koyulmasıyla değişti her şey. İki seçim arası elli binden on milyona ulaşan bir iletişim kanalı yarattılar. İlk turu 2.2 milyon oy geride toplayan Lula için zaferin imkânsız olduğuna inansaydılar, bu kadar kısa sürede bütün taktiği değiştirmeyi imkânsız bulsaydılar, ABD güdümlü bu devasa platformu yenebilmenin imkansızlığını kabul etselerdi bugün Bolsonaro, ABD’ye kaçmak yerine darbeci babasını serbest bıraktırmayı başarmış olacaktı belki de.

Doğru soru imkansızı mümkün yapmanın ilk adımı. Sordular: Meta’yı nasıl aşarız? Ve bir içeriği mecranın nasıl Bolsonaro kampanyası olarak gördüğünü ortaya çıkarıp o görselliğe Lula ’yı entegre ettiler. Göreve hazır seçmene, hemen yapabileceği görevler verdiler: Viral ol!

İmkânsız mümkün oldu. Yalnızca Bolsonaro ve sağ değil olanca kudretiyle Meta da yenildi.

Gelelim Sırbistan’a. Ne demişlerdi kravatlı yorumcular: Bu hareketler başsız olduğu için, muhalefet önderlik edemediği için dağılmaya mahkumlar. Gençlerin heyecanı tabii çok güzel ancak uzun döneme yayılan sokak eylemleri, ekonomiye yansıması karşıt oyları da güçlendirecektir. Sokakta eylem başka devlet yönetmek başka. Öğrenci listesine oyuncu, basketbolcu, operacı gibi adaylar koymuşlar. Bu popüler ama siyasetçi olmayan aday yaklaşımı seçmende yer bulmayacaktır, güven uyandırmaz. Vıdı vıdı edi büdü. 240 sandalyenin 140’ını aldılar mı aldılar.

Bu ülkede ne zaman yapıcı, sıra dışı, ezber bozan bir şey önerseniz, kırk yıldır sahada olduğunu, karış karış, köy köy ülkeyi defalarca gezdiğini, sonsuz seçim gördüğünü anlatan o güya çok deneyimli takım elbiseliler derler ki “O işler öyle değil, siz Anadolu’yu bilmiyorsunuz. Sosyal medyaya benzemez. Halk ondan anlamaz, bunu dinlemez. Siz halkı tanımıyorsunuz, ben tanıyorum.”

O işler öyle değilmiş.  Geçen hafta bir kadın çıktı Siirt’in Kurtalan ilçesinde, çiftçi. Tüm kürsülerden daha etkili bir konuşma yaptı, yalnızca bir paragrafını alıntılıyorum: “Bu ülkenin halkı tembel değil. Bazıları bu ülkenin kaymağını yerken halkı aç. Midesi boş olan insana ‘Beynini çalıştır’ diyemezsiniz. Bir çocuk yoksulluğu var, bir kadın yoksulluğu var. Bunun sorumlusu kim?”

Seçim çalışmaları bunca sene iktidarın çizdiği seçmen profili üzerine kuruldu. Halkın dogmalara körü körüne bağlı, muhafazakâr, manipüle edilebilir, küçük maddi vaatlerle kandırılabilir olduğuna ikna ettiler. Yandaş medyalarında yayınladıkları haberlerin alıcısı olduğuna inandırdılar seçmen dediklerini.

Öyle bir kitle çiziyorlardı ki sosyalistlerin kendi çizgilerine basıp geçmeden bu halkı ikna etmesi sanki imkansızdı. Sanki bizler hak hukuk, sosyal adalet, eşit gelir dağılımı dedikçe seçmen yalnızca tarlasına çıkacak imar iznini, emekli maaşına yapılacak zammı düşünüyordu. Bu vaatleri de yalnızca iktidar verebilir dediler.

Amerikan emperyalizmi ve Siyonizm’e karşı Arnavutluk, eğitim hakkı için Fransa, barınma hakkı için İspanya ayaklanmışken, “boş tencere seçim sonucunu etkiler” yorumu dinleyerek biz kaçıncı seneye girdik.

Her seçim öncesi gençlik iletişimi adına bedava internet paketi verip adaylara gençlerle bilgisayar oyunu oynattılar. Saraçhane’de o hiç tanımadıkları gençlik ile karşılaşınca dediler ki muhalefet üzerinden hayal kırıklığı yaratırsak gençliğin ateşi de söner.

Nevin ve Nehir’in “Bize gelecek yoksa sana da huzur yok, Yusuf Tekin istifa” pankartı yüzünden tutuklanmasıyla il il liselerden üniversitelere aynı pankart dalgalandı. Nevin ve Nehir sonunda serbest ve Yusuf’un huzuru iyice kaçtı.

Halk konuşmaya korkuyor dediler. Cumhurbaşkanı’na hakaretten on binlerce insanın yargılandığı ülkede, Cumhurbaşkanı’nın basın emekçileri yürüyüşü sonrası X’teki paylaşımının altında yazanlara bir baksınlar. 

İmkansız denilen nasıl mümkün olur sorusu ile zeminini kaybeder.

Doğru sorular mümkünün temelidir.

Her şeyin ve herkesin bir zayıf karnı vardır. En zayıfı bilmediğidir.

Bu iktidarın bilmediği; halkın sandıklarından daha onurlu, kudretli ve farkında olduğudur.

Ölmenin emredildiği savaşla, yıkılmış bir imparatorluğun ardından var edilen memleketin Cumhuriyet Bayramı’nı kutladığımız bu haftada bari imkansıza ikna olma tuzağına düşmeyelim diliyorum.

Mandela’nın dediği gibi “İmkânsız hep vardır ta ki birileri gelip onu gerçekleştirene kadar.”