Haftada üç gün ev hizmetlerine giden emekçinin sigorta hakkı var mı?

SORU: İyi günler. Ben bir eve haftada üç gün düzenli olarak ev işlerini yapmak için gidiyorum. Geçtiğimiz gün bana sigorta yapmalarını istedim ama her gün işe gitmediğim için sigortalı olamayacağımı söylediler. Böyle bir şey var mıdır? Benim sigortalı olma hakkım yok mu?

CEVAP: İyi günler. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 6. maddesinde sigortalı sayılamayacaklar belirtilmiştir. 6. maddenin c bendine göre, “Ev hizmetlerinde süreksiz olarak çalışanlar ile ev hizmetlerinde hizmet akdi ile sürekli çalışmasına rağmen, haftalık çalışma sürelerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen sürelerden az olması nedeniyle, aylık kazançları prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olanlar” sigortalı sayılmamış iken 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 6. maddesinin c bendi “Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca, 10.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun sigortalı sayılmayanları düzenleyen 6. maddesinin c bendinde yer alan “(Ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç)” ibaresi “Kanun’un ek 9. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında sigortalı olanlar ile ücretle aynı kişi yanında ay içinde 10 gün ve daha fazla süreyle çalışanlar hariç” şeklinde değiştirilmiş ve bu değişiklik de 01.04.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Dolayısıyla bu yeni düzenleme çerçevesinde ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan çalışanlar, Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadır.

Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar içinse Kanun’da belirtilen oranda iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenmesi gerekir. Bu düzenleme 10 günden az çalışanları uzun vadeli sigorta kolları bakımından kapsam dışı bırakmaktadır. Ancak iş kazası ve meslek hastalığı bakımından sigortası yapılmalıdır.

Yargıtay da bu kapsamda vermiş olduğu kararlarında da “ev hizmetlerinde sadece “Ücretle ve sürekli olarak çalışanlar” sigortalı sayıldıklarından, bu kişilerin sigortalı olarak kabul edilebilmesi için önemli olan, ev hizmetinde geçen çalışmanın ücretle yapılması ve sürekli olmasıdır. Sürekli çalışma kavramı yönünden uygulamada, haftanın çoğu ev işlerinde geçirilmiş ve çalışma bir süre devam etmişse, bu çalışma sigortalı çalışma olarak değerlendirilmekte, süreklilik için çalışmanın belli bir yoğunluğa ulaşması aranmaktadır. Mahkemece öncelikle, davacıya davalıya ait evde ev hizmetleri kapsamında hangi işleri yaptığı ayrıntılı bir şekilde sorulmalı, davalıya ait evde, uyuşmazlık konusu dönemde, bakıma muhtaç birinin olup olmadığı, bakım düzeyinin ne şekilde olduğu, davacının bu kapsamda hangi işleri yaptığı tanıklardan sorulmalı, varsa ifadeler arasındaki çelişkiler giderilmeli, ev hizmetlerinde geçen çalışmalar tereddütsüz şekilde konulmalı ve çalışmanın kısmi süreli olup olmadığı belirlendikten sonra varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.” diyerek Kanun’un yürürlüğü girmesinden önceki dönemi de bu kapsamda ele almıştır. (Yargıtay 10. HD, 27.03.2025 Tarih, 2024/ 16229 E, 2025 / 5068 K)

Dolayısıyla, bir ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan gün sayısı 10 gün ve daha fazla olanlar tam sigortalı sayılacaktır. 10 günden az çalışanlar ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına tabi olacaklardır. Sizin durumunuzda da çalışma sürenizin 10 günlük sınırın üzerinde olduğu için 4a kapsamında sigortanızın yatırılması gerekir.