'Sanatçı arkadaşların gözlerine baktığımda teslimiyet görmüyorum'

'Sanatçı arkadaşların gözlerine baktığımda teslimiyet görmüyorum'

Fırat Topal, Kereltje (Keçelok/Keloğlan) adlı Kürtçe çocuk oyununun yönetmeni Celil Toksöz ile provalar sırasında oyuna dair sohbet etti.

Fırat TOPAL
Diyarbakır

Hollanda’da yaşayan Yönetmen Celil Toksöz’ün, Theater Sonnevanck ile Felemenkçe yazıp oynadığı, çevirisini Kawa Nemir’in yaptığı “Kereltje” (Keçelok/Keloğlan) adlı çocuk oyunu, Diyarbakır’da Kürtçe olarak sahnelenecek. Theater Rast-Theater Sonnevanck- Amed Şehir Tiyatrosunun  ortak yapımı “Kereltje” yarın akşam şehir tiyatrosunda seyircisiyle buluşacak.

Kereltje’nin Yönetmeni Celil Toksöz’le, provalar sırasında oyuna dair sohbet ettik. Sorularımızı yanıtlayan Toksöz, oyunun Diyarbakır’da ve Kürtçe olarak sahnelenmesinin nedenlerini bizlerle paylaştı, bölgeye dair gözlemlerini aktardı.

'KÜRTÇE OLMASINA KARAR VERDİK'

Toksöz, “Kereltje”nin Türkiye’de sahnelenmesi için çeşitli teklifler aldığını fakat kendisinin oyunu Amed Şehir Tiyatrosunda sahnelemek istediğini belirtti. Felemenkçe yazdığı oyunu Hollanda’da iki sezon oynadığını aktaran Toksöz, “Oyunu Hollanda Tiyatro Festivalinde sahnelendikten sonra konsoloslar görmüş. Sonra bana ‘Türkiye’de bir proje yapar mısın?’ diye sordular. Ben de ‘Yaparım’ dedim. İstanbul, Ankara gibi şehirlerde bu tür oyunlar çok olduğu için Diyarbakır’da sahnelemek istedim. Önce Amed Şehir Tiyatrosundaki arkadaşlarla görüştüm. Tabii en büyük nedenlerden biri Diyarbakır Şehir Tiyatrosunun başına gelenlerdi. Arkadaşlarımın yanında olmak istedim.Oyunu Türkçe oynasaydık imkanımız daha geniş olacaktı ve daha fazla sahnelenecekti. Ben Amed Şehir Tiyatrosuyla görüştüm. Hangi dilde oynanması gerektiğini arkadaşlara bıraktım. Kürtçe sahnelenmesine karar verdiler. Ben de bu karara katıldım.” dedi.

'KURUMLAR ÇEKİNİYOR'

Celil Toksöz (Fotoğraf :Fırat Topal / EVRENSEL)
Celil Toksöz (Fotoğraf: Fırat Topal / EVRENSEL)

Kürtçeye yönelik baskıların nefes aldırmayacak boyuta geldiğini ifade eden Toksöz, şunları dile getirdi: “Hem dışarıdan hem de içeriden bakan biri olarak çok zor bir süreçten geçildiğini söyleyebilirim. Sadece sanatçılara yönelik değil günlük hayatta da bir sürü yansımaları var. Düşünün Diyarbakır’da 700’ün üzerinde işçi çıkarıldı. Bu insanlar ne yapacak? Her insanın bakmakla yükümlü olduğu kaç kişi var? Bu insanların alışveriş yaptığı esnaflar ne olacak? Büyük bir yıkıntı planlıyorlar, bilmiyorum artık kim planlıyorsa.”

Sanatsal alanda bölgede yaşanan sıkıntılara değinen Toksöz “Büyük fotoğrafın küçük karelerine baktığımızda Amed Şehir Tiyatrosunda bir başkaldırı var, teslim olmamak var. Bu beni çok etkiledi. Kurumlar oyunların sahnelenmesinde çekiniyorlar, Kürtçe diye. Turnemiz var ama insanlar, ben oraya gidersem, çocuğumla orada beni görürlerse acaba işimden olur muyum? diye düşünüyorlar. Mesela oyunlarımıza halkı davet etmek için Kürtçe afiş ya da pankart asma gibi bir durum olmuyor. Bu engellemeler bizi direkt etkiliyor.” ifadelerini kullandı.

'3 KİŞİ DE GELSE OYUNU SAHNELEMELİYİZ'

Tüm bu olumsuzluklara rağmen sanatlarını icra etmek için mücadele etmek gerektiğini söyleyen Toksöz, “3 kişi de gelse biz bu oyunu yapmalıyız. Ruhumuzda, kalbimizde, kafamızda. Çünkü teslimiyet öyle bir hastalık ki seni aileni akrabalarını hepsini içine alıyor. Çünkü teslimiyet yenilgidir. Birlikte çalıştığım arkadaşların gözlerine baktığımda teslimiyeti görmüyorum. Bu da bana sevinç ve moral veriyor.”  şeklinde konuştu.

'‘TOSCA’ KÜRTÇE İLK OPERA OLACAK'

Hedeflerini de bizlerle paylaşan Toksöz, “Hamlet’ büyüklüğünde Kürtçe bir oyun sahnelemeyi düşünüyorum. Opera Bestekarı Giacomo Puccini’nin ‘Tosca’ oyunu var. Tosca’nın da Amed Şehir Tiyatrosunda sahnelenmesini istiyorum. Sahnelendiğinde ilk Kürt operası olacak. İhanetin ve direnmenin sonsuzluğunu anlatan bir opera.” dedi.

(Fotoğraf: Fırat Topal / EVRENSEL)

Son Düzenlenme Tarihi: 06 Nisan 2018 23:01
www.evrensel.net