Berlin-Moskova hattında ‘hibrit tehditler’

Almanya Federal Başsavcılığı’nın 1 Eylül Salı günü, bundan tam bir ay önce, 4 Ağustos’ta Leipzig/Halle Havaalanında, Ukrayna’ya askeri mühimmat taşıyan kargo uçağının yanında bulunan patlayıcı yüklü insansız hava aracının (drone) Rusya tarafından gönderildiğini açıklaması hareketli saatlere, yeni yaptırım kararlarına vesile oldu.

Tunus ve Cezayir gezisinde bulunan Federal Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, doğrudan İrlanda’daki AB Dışişleri Bakanları toplantısına katılmak yerine Berlin’e geçerek, Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ile birlikte Rusya’ya karşı yeni tedbirleri sıraladı.

İlk olarak Bonn’daki Rusya Başkonsolosluğu 18 Eylül’den itibaren kapatılırken, Berlin’deki Rus Evi’nin kira sözleşmesi iptal edildi, Rusya vatandaşlarına yönelik seyahat tedbirleri sertleştirildi. Başsavcılığın kararıyla, Rusya sadece müttefik Ukrayna’ya karşı savaşan bir ülke değil, aynı zamanda Almanya’ya karşı terör eylemleri gerçekleştirecek ülke haline geldi.

Almanya’nın ardından AB de harekete geçti. AB ülkeleri saldırıya uğrayan Almanya ile dayanışma mesajları yayınladı. Ayrıca, Almanya’nın NATO’ya 4. Maddesi çağrısı yapması gerektiğini ifade edenler de oldu. Ancak Alman hükümeti, henüz NATO Antlaşmasının 4. Maddesini uygulamaya koymak niyetinde değil. 4. Madde, NATO üyesi bir ülkenin dış tehdit altında olduğunu beyan etmesi durumunda müttefikler arasında istişare yapılmasını öngörüyor. Bu madde, ittifakın kuruluşundan bu yana dokuz kez kullanıldı. Bunların üçü, Rusya-Ukrayna savaşından bu yana gerçekleşti.

Dışişleri Bakanı Wadephul’un “Moskova hibrit saldırıyı başlattı ve Rusya artık sonuçlara katlanmak zorunda” şeklindeki açıklaması, Almanya’da Rusya karşıtı havanın sertleşerek devam edeceğini gösteriyor.

Saldırının arkasında Rusya’nın olduğunun resmi olarak açıklanması, ardından alınan kararlara Moskova’nın yanıtsız kalmayacağı bekleniyordu. Hatta Alman televizyonlarında hemen Rusya’nın atacağı adımlar sıralanmaya başlandı. Beklendiği gibi, Almanya’nın Moskova büyükelçisi dışişleri bakanlığına çağrılarak nota verildi. Rusya, dün sabah Berlin’deki Rus Evi’ne karşılık Goethe Enstitülerini kapattı. Bir sonraki adımda Bonn’a karşılık St. Petersburg’daki son konsolosluğun da kapatılması bekleniyor.

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinin ardından konuşan Rusya Devlet Başkanı Putin, Almanya’nın attığı adımları iç politikaya bağladı ve “Merz, Almanya’nın ulusal çıkarlarını korumadığı için halkın güvenini yitirdi” dedi. Rusya Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev ise daha sert bir tehditte bulundu: “Alman askeri teknoloji tesisleri doğrudan bir darbe hak ediyor.”

İki ülke arasında tansiyonun artmasına neden olan Leipzig/Halle Havaalanındaki patlayıcıların gerçekten Rusya’dan gelip gelmediği ise belirsiz. Başsavcılık, bütün izlerin Rusya’yı işaret ettiğini ifade etse de somut kanıtları ortaya koymuş değil. Olay sırasında bulunan patlayıcı maddenin Rus değil Çekya yapımı olduğu basında yer aldı.

“Zeit” gazetesinin haberine göre, Federal Başsavcılık Ağustos ortasından bu yana iki şüpheli hakkında soruşturma yürütüyor. Bu kişilerin DNA izleri Litvanya, Finlandiya ve Polonya’ya kadar uzanıyor. Süddeutsche Zeitung, NDR ve WDR’nin ortaklaşa kurduğu araştırma birimi ise, patlamaya hazır düzeneği koyan kişilerden biri Letonya pasaportuna sahip Rus asıllı bir kişi. Diğeri ise Rus pasaportuna sahip, sabıka kaydı bulunan Belarus vatandaşı.

Saldırı planının doğrudan bir Rusya organizasyonu olduğuna dair kesinleşmiş bilgiler olmamakla birlikte, Rusya’nın organizasyonun arkasında olması da şaşırtıcı olmayacaktır. Çünkü, Rus yetkililer her fırsatta Ukrayna’ya askeri destekte bulunan ülkeleri tehdit ediyor ve askeri yardım yollarını kapatmaya çalışıyor. Avrupa’dan Ukrayna’ya askeri mühimmat taşıma konusunda önemli bir kavşak haline gelen Leipzig/Halle Havaalanının hedef alınması bu açıdan savaş mantığına uygun görünüyor. Buna rağmen kesin kanıtlar olmadan Rusya’ya karşı yaptırım kararları almak, Berlin-Moskova hattında tansiyonu artırma planının devreye konulduğu anlamına geliyor. Kuzey Akımı 1-2 hatlarına yönelik saldırının Ukrayna vatandaşları tarafından yapıldığı kesinleştiği halde Ukrayna “Almanya’ya saldıran devlet” olarak ilan edilmedi. Üstelik tespit edilen zanlılar yakalanmaya da başlandığı halde...

Tesadüfe bakın ki; Almanya’nın Rusya’yı hedef koyduğu, “hibrit tehditlerin” savrulduğu gün 1 Eylül idi. 1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’ya saldırmasıyla başlayan İkinci Dünya Savaşı’nda Hitler faşizminin asıl hedefinin SSCB olduğu biliniyordu.

Polonya’dan başlayan, sonra bugün savaşın hüküm sürdüğü Ukrayna’yı içine alarak genişleyen, kanlı hale gelen İkinci Dünya Savaşının, bölge üzerinde egemenlik mücadelesi sürdüren Prusya ile Rusya arasında geçmişteki savaşların devamı olduğu söylenebilir. Özellikle Almanya için geçmişin paylaşım hesapları, Birinci Dünya Savaşı’nın enkazı üzerinden kurulan SSCB’den sonra da kapanmamıştı.

Ukrayna üzerinde başlayan savaşta, Almanya’nın taraf olduğu biliniyor. Ukrayna’nın savaşı kaybetmemesi için Almanya’nın verdiği askeri ve ekonomik desteğin halka faturası ağır oldu, olmaya da devam ediyor. Hükümet bununla yüzleşmek yerine, bundan sonra ülkede yapılan her saldırının arkasında Rusya’yı aramaya devam edecek ve korkuları körükleyecek.

Bu durum; hükümetin savaş ve silahlanma politikalarına desteği arttırmak için çabalarının yoğunlaşacağı anlamına geliyor. “Almanya’nın altyapı tesislerine saldırılar düzenleyen Rusya’ya en sert yanıtın verilmesi” anlayışı, militarist politikalara destek amacıyla kullanılacak. Rusya ise, savaş yanlısı hükümetleri istikrarsız hale getirmek, savaşa karşı çıkıyormuş gibi görünen aşırı sağcılara göz kırparak emellerine varmanın hesabını yapıyor.

Berlin-Moskova hattında olanlara bakıldığında, Ukrayna savaşı uzadıkça, bölgesel bir savaş tehdidi de büyüyor. Bu nedenle, “hibrit tehditler” yerine diyalog, müzakere ve barış talebinin yükselmesi gerekiyor.