‘Çerçeve yasa’

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi Komisyondan geçti. Şimdi Genel Kurulda görüşülecek. Yasa tasarısının hazırlanması çok uzun sürdü ama yasalaşmasının çok hızlı olmasını istiyor iktidar. Bir de fazla tartışılmamasını…Yasa teklifini sunanlar dahi tasarıya okumadan imza attı. Bunun nedeni var. Yasa tasarısı hukuk tekniği açısından berbat. Bu teklifin ipuçlarını Cumhurbaşkanlığı Baş Hukuk Danışmanı Mehmet Uçum vermişti. O da böyle bir yasa olamayacağını bildiği için 1927 mi ’28 mi o tarihlere ait bir yasayı örnek göstermişti. Bir Kürt ayaklanmasından sonra çıkarılan af yasasını.

Yasal düzenleme daha baştan Anayasa’nın 2. maddesine ve 10. maddesine aykırı. Yani hukuk devleti olma ve eşitlik hükümlerine. Terör örgütü olarak tanımlanan PKK/KCK ve bağlı bütün oluşumlarla ilgili bir infaz ertelemesi getiriliyor. Ama bu örtülü aftan “terör örgütü” kapsamına giren diğer örgütlerin üyeleri yararlandırılmıyor. İşte bu durum Anayasa’nın 2. ve 10. maddesine aykırı. Daha önce Anayasa Mahkemesi benzer af ve erteleme yasalarında bu tür eşitsizlikler nedeniyle iptal ya da eşit uygulama kararları vermişti.

Bir de muğlaklık söz konusu yasa tasarısında “bağlı oluşumlar” ne demek. AİHM ve AYM kararlarında bu konu çok tartışılıyor. Örneğin Can Atalay’ın salınmaması konusunda da bu konu çok tartışıldı. Eğer bazı örgütlerin üyeleri salınacaksa o örgütlerin tek tek sayılması lazım. Bunu niye idareye bırakıyorsun ve nasıl, ne hakla? Yani yasanın çerçevesi TBMM tarafından değil idare tarafından ya da yargı mercileri tarafından belirleniyor. Buna benzer bütün düzenlemeler ve kararlar ise AİHM ve AYM tarafından eleştiriliyor ve kabul edilmiyor. Aslında örgüt isimleri de olmaması gerekir. Doğrusu ceza yasalarının bazı hükümlerini ihlal etmekten soruşturma, kovuşturma geçirenler ve ceza almış olanları kapsaması gerekir böyle bir yasanın. Örneğin TCK 314. madde ya da 3713 sayılı Yasa vb.

Bir de tüm silah ve mühimmatın teslim edilmesi meselesi var ki, bu daha da absürt. Tüm silah ve mühimmatının envanterini kim biliyor?

Peki yasa nasıl uygulanacak? Adı geçen örgütün silah bıraktığı güvenlik kurumları tarafından tespit edilecek, bu tespiti MGK’ye rapor edecek ve bunu da MGK onaylayacak ve Resmi Gazetede MGK’nin onay kararı yayımlayacak ve yasa uygulanmaya başlanacak. Böyle de yasa olmaz. Yasalar yürütme organlarının kararları ile değil yasama organının kabul etmesi ile yürürlüğe girer. Siz bir yasa hazırlıyorsunuz ama emniyet ve MİT ve MGK o yasanın uygulanıp uygulanmayacağına karar veriyor. Hatta MGK’ye yasanın uygulamasının durdurulması gibi bir rol de veriliyor. Tarihte ilk defa böyle bir yasa TBMM gündemine gelmiştir. O da Mehmet Uçum ve arkadaşlarına nasip oldu.

Yer yeterli olmadığı için detaya giremiyorum ama yasalar, yasanın içeriğine göre uygulanır. Burada ise “kurul”a göre uygulanıyor. Bir kurul var. O kurul istediği kişiye yasayı uyguluyor, istemediğine uygulamıyor. Erteleme kararlarını verecek merci, itiraz edilecek merci vs. hepsi karmakarışık. Ve olağan hukuk yollarına aykırı düzenlenmiş.

İki tahminim var. Birincisi iyimser. Yasa böyle Meclisten geçerse AYM’ye gidecek ve orada düzeltilerek belli ceza yasalarını ihlalden ceza almış herkesin cezası ertelenecek ve iktidar ‘Biz yapmadık AYM yaptı’ diye sorumluluk almayacak. İkinci kötümser tahmin, ki ben buna ihtimal veriyorum, yasa çıktıktan sonra kurul diye tarif edilen bürokratlar yasayı uygulamak için uzun süre bekleyecek, bazı koşullar dayatacak, tavizler isteyecek, istediği tavizleri alırsa da (örneğin yeni anayasa) kişiler üzerinden dayatmalar, tavizler, koşullar gündeme getirecek. İnsanları Kurula başvurduğuna pişman edecek.

Belki de bu süreç İran’a kara harekatının başlaması ve zaferle sonuçlanmasına kadar sürecek.