Brezilya’nın sorunu

Hem bugüne kadar düzenlenen tüm Dünya Kupası organizasyonlarına katılma başarısı gösteren tek ülke olduğu, hem de 5 kezle Dünya Kupası’nı en çok kazanan ülkeler sıralamasında ilk sırada yer aldığı için çoğu insanın gönlünde Brezilya’nın yeri ayrı. 2002’deki son Dünya Kupası şampiyonluğundan bu yana 24 yıl, diğer bir deyişle 6 Dünya Kupası geçmiş olmasının ardından Brezilya’nın bu Dünya Kupası’ndan da elenmesi çokça konu edildi…

Çoğu yorumcu Brezilya’nın son dönemdeki başarısızlığını futbolcuların çoğunun Avrupa’daki takımlarda top koşturmasına ve oradaki futbol kültürünü özümsedikten sonra Brezilya’nın tekniğe dayalı kendine özgü futbol tarzını unutmasına bağlıyor. Bu yorumcular, Brezilya’nın eski oyun tarzına sadık kalıp teknik ağırlıklı bir oyun stratejisi izlemesi halinde yine eski başarılarını elde edeceğini savunuyorlar.

Bir de bireysel yeteneği övmek ve ön plana çıkarmak adına “göze hoş gelen” diye saçma bir söylem ürettiler. Oysa bir takım oyunu olarak futbolda üst üste gerçekleştirilen paslarla sahayı dantel gibi örerek geliştirilen ataklardan göze daha hoş gelen bir şey yoktur…

Evet bundan 40 yıl önce futbolun farklı kültürleri, farklı ekolleri, farklı tarzları çok daha belirgin biçimde birbirinden ayrıydı. Ancak 90’lı yıllardan itibaren fiziksel gücün ağırlığını koymasıyla birlikte ekoller, tarzlar kaçınılmaz olarak birbirine benzemeye başladı.

Avrupa’nın, kolektif mücadele esasına dayalı yüksek disiplin, fiziksel güç ve dayanıklılık seviyesine sahip futbolu, özellikle Latin ülkelerinin tekniğe ve bireysel yeteneğe bağlı oyun anlayışı karşısında ezici üstünlük kurdu.

Sonuçta futbol kolektif mücadele gerektiren takım oyunu. Takım oyunun temeli ise pas. Doğru futbol paslaşarak oynanır. Fiziksel güç yükseldikçe bireysel yeteneğin etki gücünün azalması kaçınılmaz. Sıra dışı bireysel yeteneğe sahip oyuncular bundan sonra daha çok serbest vuruşlarda varlıklarını hissettirmeye çalışacaklar.

Evet, Brezilya’nın çoğu oyuncusu Avrupa takımlarında top koşturuyor ama bu Brezilya Milli Takımı’nın Avrupa ülkelerinin takımları gibi oynadığı anlamına gelmiyor. Sorun şu ki, on bir Brezilyalı bir araya gelince Avrupa’nın yüksek disiplin ve kolektif mücadele esaslı oyun tarzından uzak Latin tarzı daha gevşek disiplinli ve bireyselliğe dayalı  bir oyun anlayışını sahaya yansıtıyorlar. Mesela bu oyun tarzında Brezilyalı savunmacılar, rakip oyuncularla aralarına olması gerekenden daha fazla mesafe koyuyorlar.

Norveç’ten yedikleri iki gol de bunun somut örneği.

İlk golde topla birlikte sol kanattan ilerleyen Norveçli oyuncu ciddi bir direnç görmeden kolay bir hamleyle bir Brezilyalı oyuncuyu çalımlıyor, ardından karşısına çıkan iki Brezilyalı oyuncuya rağmen ortasını yapıp topu Haaland ile buluşturuyor ve gol geliyor. Avrupa’nın oyun tarzında ne bu kadar kolay çalım yenir, ne de bu kadar kolay orta yaptırılır.

İkinci golde yine Haaland ceza sahasının bir iki metre dışında topla buluşuyor, topu hafifçe dürterek şut için daha elverişli hale getiriyor ve ardından şutunu çekip topu filelere gönderiyor. Norveç’in en tehlikeli oyuncusu olduğu bilinmesine karşın Haaland bütün bunları yaparken yakınında kendisini engelleyecek Brezilyalı oyuncu yok. Brezilyalı oyuncularının bu pozisyonda da Haaland ile aralarına koyduğu mesafe olması gerekenden fazla. Sonuçta şuta ve gole engel olamayıp turnuvaya veda ettiler. Burada yapılan da Avrupa’nın oyun kültüründe yeri olmayan bir hata...

Brezilya’nın sorunu, bazılarının iddia ettiği gibi Avrupalılar gibi oynamasında ya da oynamaya çalışmasında değil, on bir kişi bir araya gelince disiplin açısından gevşeyip Avrupalılar gibi oynayamamasında…