Devrimciler

Tanıl Bora’nın İletişim Yayınlarından çıkan “Devrimciler” isimli kitabını okudum. ’78’lileri anlatıyor. Bir kuşağın biyografisini aktardığı iddiasında. Kitabını prosopografi; yani grup biyografisi olarak adlandırıyor.

Beğenmedim. Kitabın adına uygun yazılmadığını düşünüyorum.

Biyografi, ele alınan kişinin kurgudan uzak, tamamen nesnel ve kronolojik bir sırayla aktarılmasıdır.

Prosopografi belirli bir tarihsel dönemde bir kurumda ya da sosyal grupta yer alanların ortak özelliklerini ortaya çıkarmalıdır.

Tanıl Bora’nın kitabı böyle mi? Hayır.

Yazdıkları nesnel ve gerçekçi değil. Nasıl mı vardım bu kanıya? İyi bildiğim konuların çok subjektif bakışlarla ve yanlış aktarıldığını gördüğümden. Halkın Kurtuluşu/TDKP’yi anlatırken geçmişine hâlâ sahip çıkan üç kişinin yazdıklarından zararsız gördüğü alıntılar yapıp, esas anlatıyı muarızları üzerinden kurgulamış. Bu örgütten ayrılıp başka bir örgüt kurmuş, hizip örgütlemiş, ihraç edildiği için büyük bir öfkeyle örgütü eleştiren kitaplar yazmış birilerinin yazdıklarını gerçekmiş gibi aktarmış. Bunun farkında olduğu için, ‘Bu örgüt hakkında kendileri tarafından yazılmış fazla bir şey yoktu’ diyor. Sorsa, araştırsa bulurdu. Erdal Eren’in ailesine yazdığı mektuplardan, Ekrem Ekşi kitabından da mı haberi yoktu? Hapishanelerde direnen ’78’lilerin anlatılarından da mı habersizdi? Bunları bulmak isteseydi çok sayıda dernek, vakıf, internet sitesi, parti, örgüt kendisine yardımcı olurdu.

Kitabı okuyanların bir kesimi, yazarın Devrimci Yol örgütüne ayrıcalıklı davrandığı değerlendirmesi yapıyor. Oysa aslında onları da över gibi yapıp, kötülüyor.

Yazara göre; ’78’liler okumayan, cahil, cehaletin verdiği cesaretle hareket etmiş, ’68’in prestijinden nemalanıp bir süre yükselmiş ama daha sonra hızla daralıp yenilmiş bir kuşaktı.

Bölüm başlıklarında alıntılar yaptığı Latife Tekin gibi bakıyor yazar ’78’lilere. Tanıl Bora’nın kitabı Latife Tekin’in 40 yıl önce yazdıklarının tekrarı gibi adeta.

Elbette her siyasi harekette, her devrimci yürüyüşte ihanet edenler, bırakanlar, pişman olanlar, karşı saflara geçenler olur. Ama bir hareketi, örgütü, yürüyüşü bunlar belirlemez; yürüyüşe devam edenler, o yürüyüşte işkenceyle, vurularak ölenler, senelerce hapislerde zulme uğrayanlar, yetmişli yaşlarında hâlâ yürüyüşlerde, eylemlerde elde bayrak en önde olmaya çalışanlar belirler. ’78’liler bunlardır.