Kaçak elektrik bahane

Ülkenin farklı yerlerinde üretici köylülerin başı elektrik dağıtım şirketlerinin kestiği cezalar nedeniyle dertte.

Yozgat’ın Yenifakılı İlçesi’nde Fehimli köyünden bir çiftçi, tarlasına güneş panelleri kurdurmuş. Buradan elde ettiği elektrik ile tarımsal sulama yaparken Çamlıbel Elektrik Dağıtım Şirketi, 135 bin lira kaçak elektrik cezası kesmiş. Köylü bu duruma tepki gösterirken yanında bulunan muhtar, 241 bin lira cezada bana kestiler diyerek isyan ederek "Bunu hangi çiftçi kaldırabilir?" diye soruyor.

Alanya'da üretici köylüler bölgede sürekli yaşanan voltaj düşüklüğü nedeniyle mecburen güneş paneli kurmuşlar. Mevzuata aykırı diyerek köylülere 500 bin lira ceza kesilmiş.

Konya Ereğli'de 31 köylüye ceza kesilmiş ve kontroller devam ediyormuş. Köylülerden 176 bin 900 lira ceza yiyen birisi, “Mazot 102 lira oldu. Buğdayı 14,75'e, yağlık ayçiçeğini 36 liranın altına sattım. Elektrik parasını ödeyemediğimden, maliyetlere destek olması için güneş paneli kurdum, ceza yazıyorlar” diyerek tepki gösteriyor.

Dağıtım şirketleri, mart ayında yayınlanan genelgeye dayanarak, “dağıtım şirketlerinden gerekli izinler ve bağlantı anlaşmaları yapılmadan güneş paneli kullanmanın izinsiz-kaçak elektrik kullanımı olarak değerlendirildiğini” belirtiyorlarmış.

Köylüler, tarım alanlarına kurdukları Güneş Enerji santrali (GES) için Ziraat Bankası’ndan hibe kredi kullanmışlar. Tarla sulamak üzere pompajda kullanacakları elektrik için GES'leri, devlet gözetiminde kurduklarını ve geceleri parasıyla şebeke elektriğini, gündüzleri ise güneş panellerinden üretilen elektriği kullandıklarını söylüyorlar. Elektrik dağıtım şirketlerinin köy içme sularında kullanılan güneş panelleri için bile ceza yazdığını belirtiyorlar.

Ülke köylüsünün başı elektrik şirketleriyle dertte. Tarım alanları, ovalar ve meralar üzerine termik santraller kurup, havayı, suyu, toprağı kirlettiler. Açtıkları kömür madenleri tarım alanlarını yok ederken, kalan alanları da toza dumana boğdular. Santraller çalıştıkça yeni kömür sahaları açarak köylüyü köyünde yaşayamaz hale getirende yine bu şirketlerdir.

Çıkardıkları kömür santrale yetmedikçe, kapasite artışı ile daha fazla alanı gasbeden de onlar. Öyle ki bu gasp sürecinde Soma’da olduğu gibi bir gecede 6 bin zeytin ağacını kesebiliyorlar. Ya da İkizköy’de olduğu gibi iktidarın çıkardığı acele kamulaştırma kararı ile zeytin bahçelerini, evleri hatta mezarları bile köylülerin elinden alıp maden sahalarına katabiliyorlar.

Üretirken verdikleri zarar yetmez gibi dağıtırken daha çok zarar veriyorlar. Örneğin kısa mesafeden daha masrafsız olsun diye enerji nakil hatları ormanların, tarlaların içinden geçiriyorlar. İşte o nedenle de orman yangınlarında enerji nakil hatlarından çıkan yangınlar fazlasıyla yer tutuyor. Çünkü orman yangınlarının yüzde 5’i enerji kaynaklıdır. Bu oran toplam yangınlar arasında az gibi görünse de çıkan yangınların sonucunda, yanan orman alanlarının yüzde 25’i yani dörtte biri enerji kaynaklıdır.

Tarımsal sulamada kullanılan elektriğin faturası da ayrı bir derttir. Hele bir ödemesi geciksin hemen gelip elektriği kesip, saati mühürlüyorlar. Hem de ekin için suya, su içinde elektriğe en çok ihtiyaç olduğu zamanda özellikle yapıyorlar ki köylü mecbur kalıp, borç bulup faturasını ödesin istiyorlar. Yağışın kıt, güneşin bol olduğu zamanda şak diye kesiyorlar elektriği. Köylü mahsulünü alıp, faturasını ödesin diye beklemiyorlar, mahsulü güneş yakmış, kavurmuş hiç umurlarında olmuyor. Diyarbakır, Mardin ve pek çok yerde suya en çok ihtiyaç olduğu zamanda DEDAŞ’ın kestiği elektrik yüzünden çok tarla, bahçe susuz kalmıştır.

Saray iktidarı, Suudi Arabistan ile anlaşma yapıp başta meralar olmak üzere arazi tahsis edip, elektrik alma garantisiyle GES kurduruyor. Yerlisi yabancısı enerji şirketlerine yasa, yönetmelik, arazi tahsisi, hibe ve ucuz kredi, vergi istisnası vs tüm kolaylıkları seferber ediyor. Söz konusu köylüler olunca da kaderiyle baş başa bırakıyor.