DEM Parti'den kamuda mülakatın kaldırılması için kanun teklifi

DEM Parti Ağrı Milletvekili Nejla Demir, kamu personeli alımlarında ve kamu emekçilerinin görevde yükselme süreçlerinde mülakat uygulamasının kaldırılmasını öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören teklif, kamuya girişte, görevde yükselmede, unvan değişikliğinde ve yönetici kadrolarına atamalarda sözlü sınav ve mülakat uygulamalarına son verilmesini içeriyor.

Teklifin gerekçesinde, kamu hizmetine girme hakkının eşit yurttaşlık, sosyal adalet ve demokratik hukuk devleti ilkeleriyle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulanarak mevcut mülakat sisteminin liyakat ve eşitlik ilkelerini zedelediği belirtildi.

‘Liyakat yerine siyasi tercihler belirleyici oluyor’

Teklifin genel gerekçesinde, yazılı sınavlarda yüksek başarı gösteren adayların mülakat yoluyla elenebilmesinin, adayların yıllar süren emeğini ve mesleki yeterliliğini komisyonların öznel değerlendirmelerine bıraktığı ifade edildi.

Kamu personeli alımlarının siyasal iktidarın kadrolaşma politikalarıyla şekillendirilmesinin liyakat ilkesini zayıflattığı belirtilen gerekçede, özellikle ekonomik kriz, işsizlik ve güvencesiz çalışma koşulları altında yaşam mücadelesi veren gençlerin bu uygulamalardan olumsuz etkilendiğine dikkat çekildi.

Sendikal ayrımcılığa karşı güvence talebi

Teklifte, mülakat uygulamalarının yalnızca kamuya ilk atamalarda değil, görevde yükselme, unvan değişikliği ve yönetici kadrolarına atanma süreçlerinde de sorunlara yol açtığı belirtildi.

İktidara yakın sendikalara üye kamu çalışanlarının atama ve yükselme süreçlerinde ayrıcalıklı tutulduğu, bağımsız ve muhalif sendikalarda örgütlenen kamu emekçilerinin ise ayrımcılığa uğradığı yönündeki iddialara yer verildi.

Sendika üyeliğinin mesleki yükselmede ayrıcalık ya da cezalandırma gerekçesi haline getirilmesinin sendikal özgürlüğü zedelediği ifade edilen gerekçede, Anayasa’nın 51'inci maddesi ile Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 87 ve 98 sayılı sözleşmelerine işaret edildi.

Yazılı sınav başarısı esas alınacak

Kanun teklifinin ilk maddesiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 50'nci maddesinde değişiklik yapılarak kamu personeli alımlarında mülakat ve sözlü sınav uygulamalarının kaldırılması öngörülüyor.

Düzenlemeye göre atamalarda merkezi yazılı sınav sonuçları ile önceden ilan edilmiş, nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir yeterlilik koşulları esas alınacak. Adayların yazılı sınav başarılarının mülakat veya başka adlar altında yapılan öznel değerlendirmelerle değiştirilmesine, adayların bu yöntemlerle elenmesine ya da sıralamalarının değiştirilmesine izin verilmeyecek.

Teklifte ayrıca adayların siyasi düşünceleri, sendikal tercihleri, cinsiyetleri, etnik kimlikleri ve inançları nedeniyle ayrımcılığa uğramalarının önlenmesine yönelik düzenlemeler yer alıyor.

Görevde yükselmede de mülakat kaldırılacak

Teklifin ikinci maddesiyle kamu kurumlarında görevde yükselme, unvan değişikliği ve yönetici kadrolarına atanma süreçlerinde de mülakat ve sözlü sınavların kaldırılması amaçlanıyor.

Bu süreçlerde yazılı sınav sonuçları, mesleki yeterlilik, hizmet süresi ve önceden ilan edilmiş nesnel koşulların esas alınması öngörülüyor. Sendika üyeliği veya üyelikten kaçınma, sendikal faaliyetler ve siyasi düşünceler nedeniyle doğrudan ya da dolaylı ayrımcılık yapılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Teklifin üçüncü maddesi ise kamu personeli alımları ve yükselme süreçlerinde kadro sayıları, başvuru koşulları, değerlendirme ölçütleri ve başarı sıralamalarının kamuoyuna açık biçimde ilan edilmesini düzenliyor. Atama işlemlerinin şeffaf ve denetlenebilir biçimde yürütülmesi, adayların idari ve yargısal başvuru haklarının korunması da teklifin hükümleri arasında yer alıyor.

‘Kamu kadroları halkın ortak varlığıdır’

Teklifin genel gerekçesinde, kamuda işe girmenin ve meslekte yükselmenin siyasi sadakatin ödülü ya da belirli sendikalara tanınan bir ayrıcalık olmadığı vurgulandı.

Kamu kadrolarının herhangi bir siyasi partinin, sendikanın veya yönetsel çevrenin değil, halkın ortak varlığı olduğu belirtilen gerekçede, düzenlemeyle liyakat, eşit yurttaşlık ve sendikal özgürlük ilkelerinin güçlendirilmesinin amaçlandığı kaydedildi.