Adana’da plastik atık tepkisi: 'İthalat yasaklansın'

Adana’da siyasi parti, sendika ve demokratik kitle örgütleri, Avrupa’dan Türkiye’ye plastik atık ithalatına tepki gösterdi. İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezinin (DMM) 21 Ekim’de yaptığı açıklamaya karşı ortak bir basın açıklaması yayımlayan 21 örgüt, Türkiye’nin Avrupa’nın çöplüğü haline getirildiğini belirterek plastik atık ithalatının yasaklanmasını istedi.

DMM, sosyal medyada ve bazı basın yayın organlarında yer alan "Avrupa çöpünü Türkiye’ye döküyor" yönündeki paylaşımları "iddia" olarak nitelendirerek bunların gerçekleri çarpıttığını savunmuştu. Adana’daki örgütler ise kentte yıllardır yaşanan çevre kirliliğine dikkat çekerek, plastik atıkların toprağa döküldüğünü, gömüldüğünü, yakıldığını ve su kanallarına bırakıldığını ifade etti.

‘Kirliliği yıllardır yaşıyoruz’

Açıklamada, Adana’da plastik atıkların ithalat yoluyla kente getirildiğinin ve çevreye bırakıldığının yıllardır dile getirildiği belirtilerek, bu durumun ulusal ve uluslararası basında görüntülerle belgelendiği kaydedildi. Kentteki plastik atık işletmelerinde çıkan yangınlar nedeniyle halkın zehirli duman solumak zorunda kaldığı ifade edilen açıklamada, yangınların itfaiye raporlarında da yer aldığı belirtildi.

Mersin Limanı’ndan tırlarla taşınan plastik atık balyalarının işletmelerin içinde, önünde ve çevresindeki açık alanlarda, arazilere döküldüğü yerlerde ve su kanallarında görülebildiği kaydedilen açıklamada, belgeleme çalışmaları sırasında atıkların üzerindeki ülke, market ve firma bilgilerinin de tespit edilebildiği ifade edildi.

‘Plastik atıklar denizlere taşınıyor’

Açıklamada, Adana’daki plastik atık işletmelerinden su kanalları aracılığıyla Seyhan Nehri’ne ve Akdeniz’e ulaşan plastik parçaları ile mikroplastiklerin Mersin ve Antalya sahillerindeki kirliliğin ana kaynağı olduğunun son bilimsel çalışmalarla ortaya konduğu vurgulandı.

Türkiye’nin Avrupa’dan plastik atık ithalatına ilişkin rakamlara da yer verilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Avrupa Birliği istatistik ofisi, İngiltere hükümeti resmî verileri ve Türkiye Cumhuriyeti Bakanlıklarının rakamlarına göre Türkiye’ye Avrupa Birliği ülkelerinden ve İngiltere’den her yıl 650 bin-1 milyon ton arasında plastik atık ithal edilmekte ve bunun yarısından fazlası da Adana’ya getirilmektedir. Bu atıkların en iyi ihtimalle yüzde 20-30’u geri dönüşümde kullanılmakta, yani ikinci sınıf plastik ürünler yapılmakta, kalanı ise çevreye dökülmekte veya yakılmaktadır. Bu yüzden de biz “plastik atık” yerine “çöp” demeyi tercih ediyoruz. Avrupa Birliği ilgili komisyonlarının aldığı karara göre, 2026 yılının sonundan başlamak üzere plastik atık ithalatı sadece OECD ülkelerine yapılabilecek. Bunun anlamı, yeni yıl ile birlikte OECD üyesi olan Türkiye’ye plastik atık ithalatının artacağı tehlikesi ile karşılaşacağız.”

‘Sıfır atık kampanyası göstermelik’

Plastik atık ithalatına ilişkin Avrupa Birliği düzenlemelerine de dikkat çekilen açıklamada, 2026 yılının sonundan itibaren plastik atık ithalatının yalnızca OECD ülkelerine yapılabilmesine yönelik kararın Türkiye’ye yönelik ithalatı artırma riski taşıdığına dikkat çekildi.

DMM’ye Adana daveti

Açıklamada, plastik atık faaliyetlerinin özellikle Seyhan ilçesine bağlı Küçükdikili, Sarıhamzalı, Yeşiloba ve Şakirpaşa mahallelerinde yoğunlaştığı belirtilerek DMM yetkilileri Adana’ya davet edildi. Örgütler, çevre kirliliğinin iddia mı yoksa gerçek mi olduğunun, yıllardır kirliliğin ortasında yaşamak zorunda bırakılan halka sorulabileceğini ifade etti.

Plastik atık ithalatına ilişkin verilerin neden kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmadığını soran örgütler, ithalat sürecinin ve bu alandaki ilişkilerin açıklığa kavuşturulmasını istedi. Açıklamada, DMM’nin dezenformasyonla mücadele etmek yerine konunun tartışılmasını engellemeye çalıştığı eleştirisi de yöneltildi.

Açıklamanın sonunda, “Türkiye’nin Avrupa’nın çöplüğü olduğu doğrudur! Bu bir iddia değil, yaşanan gerçekliktir!” denildi.

Ortak açıklamaya Emek Partisi (EMEP) Adana İl Örgütü, DEM Parti Adana İl Örgütü, Adana Halkevi, Yeşil Sol Parti, Türkiye İşçi Partisi Adana İl Örgütü, Kızıl Parti, Sol Parti Adana İl Örgütü, Emekliler Dayanışma Sendikası Adana Şubesi, ÖHD Adana Temsilciliği, Tüm Emeklilerin Sendikası Adana Şubesi, Eğitim Sen Adana Şubesi, SES Adana Şubesi, BTS Adana Şubesi, İHD Adana Şubesi, Dersimliler Derneği Adana Şubesi, Adana Tabip Odası, Adana Ekoloji Platformu, Tarım Orkam-Sen Adana Şubesi, TMMOB Adana İl Koordinasyon Kurulu, Tüm Bel-Sen Adana Şubesi, Toplumsal Özgürlük Partisi Adana İl Örgütü ve Haber-Sen 8 No’lu Şube imza attı.