EMEP Milletvekili Karaca’dan 'Filo Jet' faciası için soru önergesi: 'İdari, siyasi ve ticari sorumluluklar araştırılsın'

 

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, 30 Ağustos’ta Girne Limanı’ndan Mersin Taşucu Limanı’na seyrederken su alarak alabora olan ve 8 kişinin yaşamını yitirdiği “Filo Jet” isimli yolcu gemisine ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle Meclise soru önergesi sundu. Karaca, onlarca kişinin kaybolduğu ve yaralandığı faciaya ilişkin idari, siyasi ve ticari sorumlulukların ortaya çıkarılması gerektiğini belirtti.

“29 ağır teknik kusur nasıl giderildi?”

Önergede yer alan bilgilere göre, 2000 yılında Fransa’da üretilen katamaran tipi gemi, 2003 yılında Türkiye’ye getirildiği dönemde Taşucu Limanı’na yanaşırken rıhtıma çarptı. Gerekli onarım ve teknik müdahaleler tamamlanmadan sefere zorlandığı belirtilen gemi, 5 Kasım 2003’te ciddi biçimde su aldı ve haczedilerek yıllarca Taşucu’nda bağlı kaldı.

Geminin 2018 yılında Hatay Büyükşehir Belediyesinin deniz ulaşımı şirketi Hatay Deniz Otobüsleri (HADO) tarafından satın alınmak istendiği belirtilen önergede, bu süreçte Türk Loydu tarafından yapılan incelemelerde sancak ana makinesinde dumanlanma, motor arızaları, gövde, stabilite ve su sızdırmazlık problemleri dahil 29 teknik kusur ve uygunsuzluk tespit edildiği aktarıldı. Üç ayrı incelemeye rağmen söz konusu kusurların kapatılmadığı ve bu nedenle satış işleminin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine taşındığı, geminin kamu kurumu bünyesinde sefere konulmasının engellendiği ifade edildi.

Önergede, 2021 yılında “tamamen yenilendiği” iddia edilen ancak nerede, nasıl ve hangi standartlarda yenilendiği açıklanmayan geminin Filo Denizcilik’e devredildiği belirtildi. Geminin satış ve finansman süreçlerinin kamuoyuna açıklanmadığı, şirket yetkililerinin alımın 2018 yılında yapıldığını söylediği, mahkeme kayıtlarının ise alımın 2024 yılında gerçekleştiğine işaret ettiği kaydedildi.

İzin siyasi bağlantıyla mı alındı?

Karaca, HADO’nun deprem sonrasında Taşucu çıkışlı hat izin talepleri ile bürokratik başvurularının engellendiğini, buna karşılık Filo Denizcilik’e Girne-Taşucu hattında izin verildiğini belirtti. Önergede, Filo Denizcilik’in, yönetim kurulu başkanlığında MHP Mersin eski İl Başkan Yardımcısının bulunduğu Çağrı Lojistik’in ortağı olduğu ifade edildi.

İzin süreçlerinin yürütüldüğü sırada şirket ortaklarından Saim İlkılıç’a KKTC Bakanlar Kurulu’nun 14 Kasım 2024 tarihli kararıyla “istisnai vatandaşlık” verildiği, ardından ticari hat izninin onaylandığı da önergede yer aldı.

Karaca, geminin kazadan yaklaşık iki buçuk ay önce, 2 Haziran 2026’da Türk Loydu’ndan klas belgesi aldığı belirtilmesine karşın, 2018 yılında tespit edilen 29 ağır teknik kusurun nasıl giderildiğini gösteren raporların kamuoyuyla paylaşılmadığına dikkat çekti.

Önergede ayrıca gemi kaptanı Vefa İnesi’nin STCW yeterlilik sertifikalarının 2022 yılında sona erdiği ve Mozambik makamlarınca verilen belgelerde ciddi usulsüzlükler bulunduğu yönünde iddialar olduğu aktarıldı.

Sefere çıkma izni nasıl verildi?

Kazanın yaşandığı gün kötü hava koşulları nedeniyle gemiye önce kalkış izni verilmediği, kaptanın beyanının ardından yaklaşık bir saat sonra sefere çıkmasına izin verildiği de önergede belirtildi. EMEP Milletvekili Sevda Karaca, Bakan Uraloğlu’na şu soruları yöneltti:

• 2018 yılında Türk Loydu denetimlerinde tespit edilen 29 teknik kusur ve uygunsuzluk hangi tersanede, ne zaman ve nasıl giderildi? 2 Haziran 2026 tarihindeki son denetim raporu neden açıklanmıyor?
• Gemi kaptanının ehliyet ve STCW sertifikalarının geçerliliği Mozambik makamları ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) nezdinde doğrulandı mı? Süresi dolmuş veya şaibeli belgelerle sefer yapılmasına Liman Başkanlığı tarafından nasıl izin verildi?
• HADO’nun Taşucu çıkışlı hat talepleri reddedilirken veya bürokrasiye takılırken Filo Denizcilik’e aynı hat izni hangi kriterlere göre verildi? Şirket ortaklarının siyasi bağlantıları ve verilen istisnai vatandaşlık kararları izin süreçlerinde etkili oldu mu?

• 30 Ağustos günü kötü hava şartlarına rağmen geminin çıkışına kim ya da kimler izin verdi? Çıkış izninin değiştirilmesinde hangi yetkilinin talimatı bulundu?
• Soruşturma yalnızca liman görevlileri ve mürettebatla mı sınırlı tutulacak, yoksa Filo Denizcilik ve Çağrı Lojistik’in yönetim kurulu üyeleri ile Bakanlık bürokratları da soruşturmaya dahil edilecek mi?
• Şirketin bilet sözleşmelerine koyduğu “sorumsuzluk kayıtları” kamu idaresi tarafından nasıl denetleniyor? Deniz taşımacılığında yolcu ve mürettebat güvenliğinin sağlanması için Bakanlık tarafından hangi acil önlemler alınacak?