Pakistan’ın gizli belgesi ABD darbesini ifşa ediyor

“Drop Site News” haber sitesinin yayımladığı 7 Mart 2022 tarihli bir belge ABD’nin Pakistan’da İmran Han yönetiminin devrilmesi için nasıl müdahale ettiğini gösteriyor. 

Belge, ABD Dışişleri Bakanlığı diplomatlarının 2022 yılında, Han’ın görevde kalması halinde Pakistan’ın büyük zarar göreceği, ancak bir güven oylamasıyla görevden alınması durumunda “Her şeyin affedileceği” yönünde tehditte bulunduğunu gösteriyor. ABD yönetimi, Han’ın Pakistan’da ABD insansız hava aracı üsleri kurulmasına izin vermeyi reddetmesinin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşındaki tarafsız tutumu nedeniyle de öfkeliydi.

Pakistan, ABD’nin ara bulucusu nasıl oldu?

Sitede, “Karşılıklı şüphecilikten siyasi kucaklaşmaya: ABD endişelenmeyi bırakıp Pakistan’ı sevmeyi nasıl öğrendi?” başlığıyla Waqas Ahmed, Murtaza Hussain ve Ryan Grim imzasıyla 17 Mayıs 2026’da yayımladığı haber analiz, ABD-İran savaşı sürecinde Pakistan’ın askeri merkezli devlet yapısının konumunun nasıl yeniden üretildiğini anlamak için önemli veriler sunuyor.

Başbakan Şahbaz Şerif liderliğindeki ve Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in gölgesindeki Pakistan’ın mevcut egemenleri, kendilerini ABD-İran savaşına ilişkin müzakerelerde merkezi aktörler olarak konumlandırdılar. Pakistanlı yetkililer bu durumu, sanki Pakistan aniden küresel diplomaside yükselişe geçmiş gibi ulusal bir zafer olarak kutluyor.

Drop Site’ın haberi ise, CIA, Pentagon, IMF, Ukrayna’ya silah transferleri, nükleer politikalar, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ’nun yavaşlaması, Suudi Arabistan ile askeri koordinasyon, Trump ailesinin kripto para anlaşmaları ve Pakistan’ın sunduğu nadir toprak elementlerine dair vaatlere mercek tutuyor.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı, nisan 2026’da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve üst düzey İranlı yetkililerin, resmen “İslamabad Müzakereleri” olarak adlandırılan süreç için İslamabad’a seyahat ettiklerini doğruladı; bu süreç, genişleyen ABD-İran savaşında gerilimi yönetme ve muhtemelen azaltma çabalarının merkezindeydi. Pakistanlı yetkililer, rollerini defalarca “iyi niyet misyonu” ve kolaylaştırıcılık olarak tanımladılar ve İslamabad’ı daha büyük bir felaketi önlemeye çalışan sorumlu bir bölgesel aktör olarak sundular. Böylece İslamabad aktif bir diplomatik kanal haline geldi. Ancak bu rolün anlamı, daha önce meydana gelen siyasi ve jeopolitik gelişmelerden ayrı düşünülemez.

Belgelerde Ukrayna’ya destek izi

Pakistan’ın sızdırılan 7 Mart 2022 tarihli gizli diplomatik belgesi, bazı önemli bilgileri bize sunuyor. Bu rapor, Ukrayna savaşının başında İmran Han’ın Moskova’ya yaptığı tartışmalı ziyaretin hemen ardından, Pakistan Büyükelçisi Esad Mecid Han ile ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Donald Lu arasında gerçekleşen bir görüşmeyi belgeliyor. Belgeye göre ABD, Pakistan’ın “aşırı tarafsız tutumundan” duyduğu öfkeyi dile getiriyor ve gelecekteki ikili ilişkileri Han’ın parlamentodaki gensoru oylamasıyla görevden alınması şartına bağlıyor. Yani Han görevden alınırsa “Washington’da her şeyin affedileceğine” dair söylemler, bizzat Pakistan hükümetinin kendi iç diplomatik yazışmalarında belgeleniyor.

Bu belge ayrıca, Pakistanlı diplomatların Ukrayna savaşı sırasında ülkelerin “taraf seçmeye” zorlanmasına karşı uyarıda bulunduklarını gösteriyor ve hatta Çin ve Rusya’ya karşı gelmeleri için baskılandıklarına işaret ediyor.

Han’ın görevden uzaklaştırılmasının ardından Tahrik-i İnsaf Partisi (PTI), seçim sembolünün elinden alınması ve 2024 seçimlerinde PTI destekli bağımsızların parlamentoda en büyük koltuk bloğunu kazanmasına rağmen kendilerine tahsis edilen parlamento koltuklarından mahrum bırakılarak artan bir baskıyla karşılaştı. Han ve eşi Bushra Bibi, yolsuzluk ve ulusal güvenlik suçlamalarıyla hapsedilirken, ordu gücü, Şerif hükümetinin arkasında konsolide edildi. 

ABD’ye yeşil ışık Çin’e mesafe

Temmuz 2023’te IMF, Pakistan için 3 milyar dolarlık bir stand-by anlaşmasını onayladı ve ağır bir ekonomik krizin ortasındaki ordu destekli hükümete hayati bir mali nefes aldırdı. Eş zamanlı olarak, sonraki raporlar Pakistan’ın, ABD bağlantılı kanallar aracılığıyla Ukrayna için geri planda kalan ama önemli bir top mermisi ve mühimmat tedarikçisi haline geldiğini ifşa etti. Pakistan’ın liderliği değişti; Pakistan kendisini ABD’nin stratejik öncelikleriyle daha derinlemesine hizaladı. Batı’nın Ukrayna’daki vekalet savaşı çabalarına yardım etti ve IMF desteği gerçekleşti.

Bu dönüşüm, Pakistan’ın Çin ile olan ilişkilerindeki büyük bir yeniden dizayn ile eş zamanlı olarak gerçekleşti. Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC), başlangıçta Kuşak ve Yol Girişimi’nin amiral gemisi koridoru olarak, on milyarlarca dolarlık altyapı, enerji, ulaşım ve sanayi projesini içeriyordu. Bu koridor yollar ve elektrik santrallerinden oluşan bir koleksiyonun ötesinde, Pakistan’ın ekonomisini Avrasya entegrasyonu etrafında maddi olarak organize ediyordu.

Ancak 2024 yılına gelindiğinde Çinli elektrik üreticilerinin ödenmemiş alacakları ve Çinli işçilere yönelik saldırılar sırasında tekrarlanan güvenlik zafiyetleri etrafında büyük sürtüşmeler ortaya çıktı. Ekonomik koridorun ikinci aşaması ciddi şekilde yavaşladı, eş zamanlı olarak, Pakistan’ın ABD ve Suudi Arabistan ile koordinasyonu derinleşti.

Mevcut İran savaşı sırasında Pakistan, Suudi Arabistan ile yapılan bir karşılıklı savunma anlaşması çerçevesinde askeri varlıklarını ve personelini bu ülkeye konuşlandırdı. Bu durum, Pakistan’ın tarafsız bir “barış” aktörü olduğu yönündeki imajının gerçek olmadığını gösteriyor. Pakistan bu bölgesel çatışmanın dışında tarafsız bir gözlemci değil. Pakistan; Suudi Arabistan için bir askeri ortak, IMF’nin mali desteklerine bağımlı bir devlet, ABD’nin paydaşı ve Pekin, Tahran ve Körfez krallıkları arasındaki ilişkilerinde denge kurmaya çalışan bir ülke olarak önümüze çıkıyor. Bu nedenle, Pakistan arabuluculuk süreci askeri taahhütlerin, ekonomik bağımlılıkların, jeopolitik baskıların ve hayatta kalma hesaplarının yoğun ağı içinde cereyan ediyor.

‘Yeni dünya’ düzeninin bir parçası

Öte yandan, aslında İmran Han liderliğindeki Pakistan da tıpkı şimdiki gibi kapitalist ilişkiler ve emperyalizme derinden bağlıydı. ABD’nin Afganistan’dan çekilmesinin ardından ABD’ye askeri üs vermeyi reddetti; Çin ile ilişkileri derinleştirdi, Rusya ile bağlarını korudu ve Ukrayna savaşının başlangıç aşamasında manevra alanını korumaya çalıştı. ABD için bu kabul edilebilir bir tablo değildi.

Bu süreç Suriye, Venezuela, İran ve Küba’da yaşananlardan bağımsız gelişmedi; ABD’nin, Çin’in etkisini olabildiğince zayıflatmak ve “yeni dünya” düzeninde elini güçlendirmek için atılan adımlardan biri olarak şekillendi.

Yine de Pakistan, hâlâ derin ekonomik ilişkileri olan Çin’den tam anlamıyla kopabilmiş değil.