Van'da fıstık yetiştiren Hasan Sari: Destek alsam dört dörtlük üretim yapabilirim

Zelal Sahidenur SARİ
Van

Van’da 12 yıldır çeşitli ağaçlara ait fideler getirerek denemeler yapan 68 yaşındaki Hasan Sari, 12 yılın sonunda Antep ve Siirt fıstığından verim almaya başlıyor. Dört dönümlük tarlasında birçok sebze ve meyve yetiştiren Sari, “Herhangi bir destek alıyor olsam tarım konusunda dört dörtlük üretim yapabilirim” diyor.

Hasan Sari, Van’ın Gevaş ilçesinde Meslek Yüksek Okulunda çalışırken, İl Tarım Müdürlüğünün teşvikiyle seracılık yapmaya başlıyor. 2009 yılında emekli olunca kendini hepten tarım yapmaya veren Sari, çeşitli tarımsal denemeler yapıyor. Uzun zamandır farklı bölgelerden getirdiği ağaç fidelerinin mevsim koşullarına uygunluğunu inceleyen Sari, zeytin, nar ağacı, incir ve kivi yetiştirmeye çalışır ancak verim almazken, en son 12 yıldır yetiştirdiği Antep ve Siirt fıstığından ilk ürününü alır. “İlgilenseydim belki burada kivi de olabilirdi” diyen Sari, son olarak ise kestane ektiğini ve sonucunu beklediğini söylüyor.  

"BURADA YETİŞMEZ" DEMİŞLER

Bir arkadaşı vasatıyla 23 fıstık fidesi getirdiğini söyleyen Sari, “Birkaç kişi bu fideler burada yetişmez deyince ilkbaharda sökmeye karar verdim. Eşim ağaçlarda fıstık tanelerinin belirdiğini ve sökmemem gerektiğini söyledi. O esnada Muş’tan misafirlerim vardı ve misafirim daha önce nakliyecilik yaptığı sıralarda Mersin’den Midyat’a fıstık fideleri taşımış ve ona eşlik eden adamdan 15 yıl sonra verim verdiğini duymuştu. Bende bunun üzerine fideleri sökmekten vazgeçtim” dedi.

12 YIL SONRA VERİM ALMAYA BAŞLADI

12 yıl sonra verim almaya başlayan Sari, ilk önce bir ağaçtan verim aldığını, sonraki yıl ise 9 ağaçtan verim aldığı belirterek, “Geçtiğimiz ekim ayının başı gibi ürünleri topladım. Kabukluyken çatlamışlardı. Sadece kurutmam gerekiyordu bende güneşe serip kuruttum ve üst kabukları kolaylıkla açıldı. Verimin ardından ektiğim fıstıkların 3 çeşit olduğunu gördüm. Antep ve Siirt fıstığıyla beraber bıttım sabununun yapımında kullanılan küçük taneli fıstık. Antep fıstıklarının tamamı dolu ama Siirt fıstığının boş taneleri vardı. Bıttım sabununun yapımında kullanılanları toplamadım, asıl aşıya ihtiyacı olan ağaçlar onlar. Bu sene İl Tarım Müdürlüğüne bilgi verdim ve gelen mühendisler ilkbaharda dolgu aşı yani göz aşısı yapacaklarını söylediler” diyor.

YETİŞMEYEN BİTKİLERİ YETİŞTİRMEK İSTİYOR

Yetiştirmek istediği ürünleri merakı üzerine deneme amaçlı yaptığını söyleyen Sari, “Yaklaşık dört dönümlük tarlada ekim yapıyorum. Şeftali, deveci armutu, elma, kayısı, erik, vişne, kiraz, dut çeşitleri vb. en iyi verim aldıklarım arasında. Mesela 300-400 gram gelen deveci armutları var. Burada herkes kendi ihtiyacı kadar ekiyor. Ama manavlar kasa kasa batıdan şeftali getiriyor sanki doğuda yokmuş gibi. İkisini karşılaştırınca asıl farkı görebiliyorsunuz. Batıda sıcaklık fazla olduğu için şeftalinin kabuğu sertleşiyor burada ise hava serin geçtiği için kabuğu çok ince. Şimdiye kadar herhangi bir kimyevi ilaç kullanmadım. Fenni gübre kullanmadım. Sadece çiftlik ve hayvan gübresi kullandım. Hem denemelerim için hem de diğer tarımsal üretimlerim için. Seri üretim içinde maddi koşullarım yok. Herhangi bir destek alıyor olsam tarım konusunda dört dörtlük üretim yapabilirim. Hatta bahçe tarımı yapmayı değil Doğu Anadolu Bölgesi’nde yetişmeyen bitkileri yetiştirmeyi istiyorum” diyor.

"HER ŞEYİ DENESİNLER, BİR ZARARI YOK"

Tarımla uğraşanlara da seslenen Sari, “Herkes her şeyi denesin herhangi bir zararı yok. En kolay söylenen şeylerin arkasına sığınmasınlar. Karadeniz Bölgesinde fındık yetişiyor ama Doğu Anadolu Bölgesinde yetişmiyor gibi genel geçer bilgiler zamanla üretilmemiş olmasından kaynaklanıyor. Oysa burada fındıklar gayet iyi yetişiyor ve verim alıyoruz” diyor.