'Doğanay Dersim ağıtlarının piridir'

Etno Müzik tarafından hazırlanan bir albümün tanımında sanatçı Deniz Selman meyle eşlik ettiği Hüseyin Doğanay için şöyle der; "Dersim ağıtlarının duygusunu en iyi bu adamdan alıyorum. Doğanay benim gözümde Dersim ağıtlarının piridir." Kimine göre "ağıtların piri", kimine göre "geçmiş ile gelecek arasındaki köprü", kimine göre de "gözleri görmeyen bir ışıktı" ama herşeyden önce halkının ozanıydı o. 13 Nisan'da geçirdiği beyin kanaması sonucu yaşamını yitiren bu halk ozanı, Elazığ'da Gülmez Mezarlığı'nda ailesi, sanatçı dostları ve sevenlerinin gözyaşları arasında toprağa verildi. Doğanay, köyünün 1993 yılında boşaltılmasının ardından yaşamını göç ettiği Elazığ'da sürdürüyordu. 65 yaşında hayata veda eden bu ozanın ölümü haber bültenlerinde yer almadı.

Gözlerini kaybetti Kürtçe'nin zazaki lehçesinde okuduğu ağıt ve türkülerle tanınan Hüseyin Doğanay, 1940 yılında Tunceli Hozat Zakirek (Karaçavuş) köyünde dünyaya geldi. Doğanay, Alevi kültürü ile büyümüş, keman ve cura çalabilen babası Kazım Efendi'nin müzikal dünyasından etkilendi. 7 yaşında çiçek hastalığına yakalanıp gözlerini kaybedince, sazı duygularına tercüman oldu. 15 yaşındayken cura çalmaya başlayan Doğanay, babası gibi pir (Alevi dedesi) olmak istedi. Bundan sonra, Dersim başta olmak üzere, Muş ve Varto köylerini, Erzincan, Elazığ, Sivas, Kayseri, Maraş, Denizli, Aydın ile Avrupa ülkelerini dolaşacaktı.

Sayılı ozanlar arasında İlk albümü, 1974 ve 1976 yılında Tunceli'de İmam Erdem tarafından amatörce kaydedilen ozanın 1992'de yapılan üçüncü albümü "Xezal"ı, "Mameki Biveso" (1996), "Ne Namuso Ne Aro" (2000) takip etti. Doğanay'ın "Kılamê Dersimi" adlı albümü ise ölümünden kısa bir süre önce çıktı. 10 albümüyle, tanınmış yüzlerce bestesi bulunan Doğanay, klipleri TRT tarafından çekilen ilk Zaza sanatçıdır. Ne varki, "Kültürel Zenginliğimiz" adlı program için hazırlanan kliplerden "Mırcano" adlı parçası sözlerinden dolayı sansüre uğradı. Eserleri Ozan Rençber, Yılmaz Çelik, Enver Çelik, Hıdır Akgül, Abbas Doğanay, Mikail Aslan ve daha bir çok müsizyen tarafından okunan Doğanay, kendine has uslübu ile Zaza müziğinin sayılı ozanları arasında yerini aldı. Dersimli birçok sanatçıya esin kaynağı olan Doğanay'ın, "Mırcano", "Dada Ali", "Ağ Dado" ve "Dilbera Dersimi" bestesi, hala dilden dile dolaşmaktadır.