İş yerinde görev değişikliği: Haklı fesih sebebi midir?

SORU: Merhabalar, 3 yıla yakın çalıştığım iş yerimde beni farklı bir birime verecekler. Şoför olarak işe alındım fakat bu haftadan sonra fabrikada üretim personeli olarak çalışacağım söylendi. Ayrıca sigortamız asgariden yatıyor ve elden para alıyoruz. Bunlar tarafımca haklı fesih sebebi midir? Nasıl bir yol izlemeyelim acaba?

CEVAP: İyi günler ve ilginize teşekkür ederiz. İş sözleşmesinde işçi için yer alan görev tanımı dışında işverenin işçiyi farklı bir görevde çalıştırması iş sözleşmesine aykırıdır. İşverenin işçiyi görevi dışında başka bir işte çalıştırabilmesi ancak işçinin yazılı onayı ile yapabileceği bir uygulamadır. Yani siz yazılı bir onay vermeden işveren sizi şoför olarak değil de üretimde yer alan bir işçi olarak çalıştıramayacaktır. İşveren bu çalışma koşullarındaki değişikliği size yazılı olarak bildirmek zorundadır. Yazılı olarak yapılan bu iş değişikliğini eğer 6 iş günü içinde kabul etmeseniz bu değişiklik sizi bağlamayacaktır. Yani siz şoför olarak çalışmaya devam edeceksiniz. Ancak bu durumda da kanun işverene iş sözleşmenizi tazminatlarınızı ödeyerek feshetme hakkı vermektedir. İşveren, bu iş değişikliğinin geçerli bir nedene dayandığını yani bu değişikliğin yapılması gerekliliğini ileri sürerek veya fesih için başka bir geçerli nedeninin bulunduğunu ileri sürerek iş sözleşmenizi feshedebilecektir. Ancak bu durumda yukarıda da belirtmiş olduğum üzere kıdem tazminatınızı ödemek zorundadır. İşveren ayrıca, İş Kanunu’nun 22. maddesinde yer alan “Çalışma koşullarında değişiklik ve iş sözleşmesinin feshi” başlıklı bu maddeye dayanarak yaptığı fesihte bildirim süresine uyarak iş sözleşmesini feshetmek durumundadır. Yani bu maddeye dayanarak derhal fesih yapamayacaktır. Yapması durumunda ihbar tazminatı alacağı hakkınız doğmaktadır. Ayrıca işverenin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda sizin işe iade davası açma hakkınız da bulunmaktadır.

Ancak genellikle işverenler bu yola gitmek yerine değişikliği kabul etmeyen işçiyi feshe zorlamaktadır. Bu durumda da eğer işveren sizi kabul etmediğiniz işi yapmaya zorluyorsa İş Kanunu’nun 24/II -f  bendi gereği, çalışma şartları uygulanmadığı gerekçesi ile haklı nedenle iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz. 

Çalışma şartları nedeni ile işçinin iş sözleşmesini feshedebilmesi için iş şartlarının ağırlaşmasını da Yargıtay aramaktadır. Örneğin, sizin üretimde çalışmanız çalışma saatlerinizi artıracak, ücretinizi düşürecek veya hafta tatili hakkınızı kısaltacak ise bu çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak kabul edilmektedir.

Ücretinizin bir kısmını elden almanız durumunda açacağınız kıdem tazminatı davasında emsal ücret araştırması yaptırarak sizin durumunuzda, kıdeminizde bir işçinin ne kadar ücret aldığının araştırılmasını talep edebilirsiniz. Aksi durumda kıdem tazminatınızın eksik hesaplanması ihtimali doğacaktır. Sigortanızın da aldığınız ücret üzerinden değil asgari ücret üzerinden yatırılmasını Sosyal Güvenlik Kurumuna ayrıca şikayet edebilirsiniz. Ve buna ilişkin eksik primlerinizin tamamlanması için dava açabilirsiniz.