Faturalarla nasıl soyuluyoruz?

Akaryakıta zam konusu her gündeme geldiğinde bir vatandaşın görüşü yansırdı televizyon ekranlarına, sosyal medyaya. Belki hatırlayanlar olur. Bir sokak röportajında vatandaşa sorulur, “Akaryakıta zam geldi, zamlar konusunda ne diyorsunuz. Sizi etkiliyor mu?” Vatandaş da bu soruya “Ben hep 50 liralık alıyorum, beni etkilemiyor” yanıtı verir.

Şimdilerde bunun mizahı da yapılmış, vatandaş arabası ile akaryakıt istasyonuna gidiyor, “Bana 50 kağıtlık benzin ver” diyor. Pompacı elinde tam da dolu olmayan bir bardak uzatıyor vatandaşa: “İşte 50 kağıtlık benzin…”

Belki o görüntülerin orijinali mizansendi, mizah yapmak için kurgulanmıştı; ama sonunda gerçek oldu! ‘50 kağıda’ bırakın benzin almayı, bir kilo domates, salatalık ya da meyveyi zor alıyorsunuz. O da ancak akşam pazarından…

***

Benzer bir soygun elektrik, su, doğalgaz faturalarına da yansıyor. Kullandığınız miktarlar aynı ya da birbirine yakın kalırken, ödediğiniz fatura miktarları katlanarak artıyor.

Bu faturalara yansıyan rakamlardan örnekler vermek istiyorum…

ASKİ su faturası ödenecek miktar 600,29 TL.

Peki bunun ne kadarı sizin kullandığınız suyun bedeli?

264,70 TL’si ASKİ tarafından harcadığınız suya karşı alınan miktar. Geriye kalan 335,59’u ne derseniz, “Diğer kurumlara aktarılan ücretler” yazıyor karşısında. Katı atık toplama bedeli, katı atık bertaraf bedeli, ÇTV, Su KDV’si ve Atık Su KDV’si…

Sadece ocak ve sıcak su için kullanılan gazın bedeli ne? Tek kişi… 80 TL bunun da 66,34’ü kullanılan gaz bedeli…

Elektrik yine aynı… Yine tek kişinin, elektrikli alet olarak sadece buzdolabı, bilgisayar, telefonların şarj edilmesi ve ara sıra TV ile fatura miktarı 335 lira.

Kalabalık aileleri düşünün, elektrikli ev aletlerinin çok kullanıldığı… Binleri geçiyor rakamlar. Bir yandan sürekli gelen zamlar, ama aynı zamanda farklı adlarla yansıtılan rakamlar…

***

Yaz bitmeden insanlar kışlık hazırlığın derdine düştü. Ama domatesin, biberin, fasulyenin, meyvenin fiyatına bakınca insanın eli cebine gitmiyor. Gitmiyor çünkü cep boş… Domatesin en bol olduğu dönemde bile kilosu 40-50 liradan aşağı inmedi. Emeklinin, asgari ücretlinin, meyvenin, kuru yemişin yanına yaklaşması neredeyse imkansız hale geldi. Bir marketteki “Tanesi 5 lira” yazılı ceviz reyonu, marketlerin, manavların, pazar yerlerinin çöplerinden atılan sebze ve meyveleri seçenlerin sayısının giderek artması da hayat pahalılığının geldiğini noktayı daha net gösteriyor.

Tam da böyle bir ülkede, günlerdir milyarlarca liralık fon vurgunlarından söz ediliyor. Günlerdir kimlerin nasıl vurgunlar yaptığı, telaffuz bile edemediğimiz rakamların yurt dışına nasıl aktarıldığı konuşuluyor. Vatandaş domatesin kilosunu hesaplayıp, emekli pazarda hangi meyveyi alabileceğini düşünürken, asgari ücretli kışlık hazırlığı yapıp yapamayacağını hesaplarken, bir anda milyarlarca liralık paraların nasıl el değiştirdiği, kimlerin ne kazandığı, kimlerin kaybettiği konuşuluyor. Ve deniliyor ki, devlet zararları karşılayacak…

Peki, bu zararlar kimlerin cebinden karşılanacak… Elektrik, su, doğalgaz faturalarımıza, aldığımız ekmeğin, zeytinin, peynirin faturasına hangi adlarla yansıtılacak? Daha pahalı bir pazar, daha boş bir buzdolabı, yapılamayan bir kışlık hazırlık, kaybedilen yılların birikimi olmayacak mı?

Demirel döneminin hayali ihracatçıları, Özal döneminin Banker Kastellileri, Horzumları, Civanları… Bu dönemin borsa vurguncuları…

Ve akıllarda kalan aynı soru: Bu düzen kimin için çalışıyor?