MESEM'lerde 'devlet katkısı' tartışması: MESEM'lilerin ücretleri tehlikede

Geçtiğimiz haftalarda iş yerlerinde yaşanan şiddet olaylarıyla gündeme gelen MESEM, şimdi de 2021-2022 eğitim öğretim yılında 5 yıllığına uygulama koyulduğu söylenen devlet katkısı yönetmeliğinin süresinin dolması sebebiyle öğrencileri bir kez daha mağdur ediyor. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun ücret ve sosyal güvenliğe dair olan 25. maddesinde düzenlenen devlet katkısı bölümü, 2016-2017 yılında yürürlüğe koyulmasının ardından 2021-2022 yılında 5 yıl daha uzatılmıştı. Şimdi bu ikinci 5 yıllık sürenin dolmasıyla MESEM öğrencilerine verilen maaş karşılığında İşsizlik Sigortası Fonundan iş yerlerine ödenen (9-10-11.sınıflar için 8.422 TL, 12.sınıflar için 14.037 TL) devlet katkısı Eylül 2026 itibariyle yapılmıyor. Şimdi dün AKP'nin Meclis'e sunduğu torba yasa teklifinde aday çırak, çırak, stajyer ve mesleki eğitim gören öğrencilerin ücretlerine devlet katkısında Cumhurbaşkanına tanınan uzatma yetkisini toplam 15 yıla çıkarılması öngörülüyor.

Durumla ilgili Ümraniye İMES'te çalışan MESEM'li gençlerle konuştuk. 

"Zaten eşek gibi çalıştırıyorlar"

Öğle arasında toplanmış sohbet eden MESEM öğrencilerine iş yerlerinden aldıkları ücretin kesintiye uğrayıp uğramadığını, kendilerine bu konuyla ilgili herhangi bir bilgilendirme yapılıp yapılmadığını soruyoruz. İlk gruptaki öğrenciler ağırlıklı olarak yıllardır çalışmakta olan 12.sınıf makine bölümü öğrencileri ve “tecrübeli” oldukları için devlet katkısı dışında da iş yerinden ücret aldıklarını dile getiriyorlar. Konuyla ilgili bir bilgileri olup olmadığı sorusunaysa ilk defa bizden duyduklarını söyledikten sonra içlerinden birinin serzenişi başlıyor: “Abi zaten eşek gibi çalıştırıyorlar, bir de paramı eksik yatırırlarsa çeker kapıyı çıkarım, açığa geçerim. Gider adamakıllı bir yerde çalışırım en azından cebime asgari ücret girer.”

Konuştuğumuz bir başka öğrenci grubuysa 10.sınıf motor mekanik bölümü öğrencileri. Konudan haberdarlar, fakat net bir açıklama yapılmadığı için kaygılı olduklarını söylüyorlar. Ekim ayında almaları gereken 8.422 TL eksiksiz yatmış olsa da gelecek ay maaş alıp alamayacaklarına dair “içlerine kurt düşmüş”. Öğrenciler ayrıca konuyu okuldaki öğretmenlerine de sorduklarını ve öğretmenlerinden “Bilmiyoruz” cevabı aldıklarını söylüyorlar. 

"Net bir cevap alamadık"

Konuştuğumuz beyaz eşya ve ev aletleri bölümü öğrencileri de konuya dair 'bir şeyler duyduklarını' ve kendilerinin maaşlarını almaya devam ettiklerini söylüyorlar. Masadaki öğrencilerden biri söze girip kendi arkadaşının çalıştığı dükkanda bu yüzden 2 çırağın işten atıldığını söyleyince diğerleri de şaşırıyor. İçlerinden biri kendi yorgunluğunu da belli edecek biçimde “Valla atarsa atsın, en azından biraz kafa dinleriz” deyince gülüşüyorlar. Bu gençler de yine konuyu okuldaki hocalarına sorduklarını fakat net bir cevap alamadıklarını söylüyorlar. 

"Büyük bir belirsizliğin içindeyiz"

İMES’te gençler kaygı ve huzursuzluklarını dillendirirken, Türkiye genelinde çeşitli yerlerde bu kaygı yerini tamamen ücretsiz işçiliğe bırakmış durumda. Çeşitli illerden MESEM’li Gençler Haberleşme ve Dayanışma Ağına ulaşan birçok MESEM öğrencisi, ücretlerini almakta sıkıntı çektiklerini ve etraftaki bilgi kirliliğinden ötürü büyük bir belirsizliğin içinde hissetiklerini söylüyorlar. Bazı öğrenciler sadece iş yerinden devlet katkısına ek olarak aldığı haftalık ücreti (1.500-2.000 TL) almaya devam ettiğini söylerken; bir aydır uzun süredir maaş alamadığını söyleyen öğrenciler de şikayetlerini dile getiriyor. Borçlu olduğunu söyleyen, ailesine destek olduğunu, kardeşine harçlık verdiğini dile getiren gençler bu belirsizliğin bir an önce giderilmesini ve maaşlarının yeniden ödenmesini talep ediyorlar.

MESEM’li Gençler Haberleşme ve Dayanışma Ağına ulaşan meslek öğretmenleriyse devlet katkısı süresinin uzatılmasına dair teklifin çok kısa zamanda meclisten geçeceğini duyduklarını, iş yerlerinin maaş ödemelerini sürdürmekle yükümlü olduklarını belirtiyorlar. İş yerlerine geriye dönük ödeme yapılıp yapılmayacağı veya bu süreçte öğrencileri ücretsiz çalıştıran iş yerlerine herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı da yine belirsizliğini koruyan konular arasında.

(Evrensel)