Ortaca  Emek ve Demokrasi Platformu: 'Alınmayan her önlem Muğla’da yeni bir HABAŞ demek'

Muğla - Ortaca  Emek ve Demokrasi Platformu, İzmir’deki HABAŞ Fabrikasında meydana gelen ve 19 işçinin yaşamına neden olan patlamaya karşı basın açıklaması yaptı. Ölümlerin kaza değil cinayet olduğu vurgulanan açıklamada, “Kaza sözcüğü ölümü kimsenin önleyemeyeceği bir talihsizlik gibi gösterir. Oysa riskin bilindiği, önlemin alınabileceği hâlde alınmadığı yerde yaşanan ölüm kader değil, işçinin canını kârın gerisine iten bir düzenin sonucudur. Bu faciaya göz göre göre gelindi. Daha dört gün önce, 5 Kasım'da Eyüp Eğinli, 21 Ekim'de ise Hakan Doğan bu fabrikada yaşamını yitirmişti. Son on yılda aynı fabrikada en az 7 işçi öldü. HABAŞ'ta üretim büyük oranda taşeron firmalar eliyle yürütülüyor; facia anında bakım işini de taşeron işçiler yapıyordu. Bakım sürerken üretimin durdurulmaması, iş güvenliği önlemlerinin alınmaması ve makine ile teçhizatın denetlenmemesi işçilerin canına mal oldu. Enkazdan işçilerin cansız bedenleri çıkarılırken bile hurda kamyonları fabrikada çalışmayı sürdürdü” denildi.

“İktidar en az patronlar kadar sorumludur”

19 işçinin ölümünün bir katliam olduğu belirtilen açıklamada, “Bu bir katliamdır: patronların, onlara göz yuman yetkililerin, bu koşullara sessiz kalan işbirlikçi sendikacılığın ve sermayeye kaynak aktarmayı birinci görevi sayan iktidarın sorumlu olduğu bir katliam. Bakanlar her iş cinayetinin ardından sorumluların yargılanacağını söylemekle yetiniyor. Oysa iktidarın görevi yalnızca yargılamak değil, patronların kâr için umursamadığı önlemlerin alınmasını ve düzenli denetimi sağlamaktır. 2027 bütçesi Meclis'te görüşülürken sermayeye milyarlarca liralık teşvik ve vergi indirimi öngörülüyor; iş güvenliği denetimi ise sayısı kısıtlı denetçilere ve özel şirketlere bırakılıyor. Bu yüzden Cumhur İttifakı iktidarı en az patronlar kadar sorumludur” ifadelerine yer verildi.

“İşçiyi suçlu gösterip patronu koruyan bu anlayışı kabul etmiyoruz”

Birleşik Metal-İş Sendikası'nın açıklamasına göre gözaltına alınanlar arasında işçi temsilcilerinin de bulunduğu hatırlatılan açıklamada, “İşçiyi suçlu gösterip patronu koruyan bu anlayışı kabul etmiyoruz. İSİG Meclisi verilerine göre 2025'te en az 2.105, bu yılın ilk sekiz ayında ise en az 1.509 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. HABAŞ bu tablonun istisnası değil, en ağır örneklerinden biridir. Aliağa'daki çelikhane ile Muğla'daki termik santraller ve maden ocakları arasında büyük bir fark yok. Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan'da enerji ve maden işçileri kadrolu, taşeron ve yükleniciye bölünmüş biçimde, ağır koşullarda çalışıyor. Mermer ocaklarında, inşaatlarda ve otellerde ise işçilerin büyük bölümü sendikasız. Alınmayan her önlem, Muğla'da da yeni bir HABAŞ demektir” vurgusu yapıldı.

Talepler

Açıklamada şu talepler sıralandı:

• “HABAŞ patronları ve üst düzey sorumlular derhal tutuklanmalı, olası kastla yargılanmalı ve ağır cezalara çarptırılmalıdır.
• Fabrikadaki riskler giderilip bağımsız denetimden geçene kadar tehlikeli bölümlerde üretim, işçilerin ücretleri tam ödenerek durdurulmalıdır.
• Bağımsız meslek odalarının ve sendikaların yer aldığı bir denetim kurulu oluşturulmalı, hazırlanacak rapor kamuoyuna açıklanmalı; yayın yasağı kaldırılmalıdır.
• İşçiler ve temsilcileri günah keçisi yapılmamalı; sorumluluk zinciri yönetimden başlayarak araştırılmalıdır.
• Soruşturma ailelerin şikâyetine bırakılmadan kararlılıkla yürütülmeli, ailelere ağır tazminatlar gecikmeden ödenmeli, yaralı işçilere en ileri tedavi olanakları sağlanmalıdır.
• Tüm işyerlerinde taşeron çalıştırma yasaklanmalı; bütün işçiler kadrolu, güvenceli ve sendikalı çalışmalı, ağır ve tehlikeli işlerde çalışma süreleri kısaltılmalıdır.
• İşyerlerinde işçilerin belirlediği, işçilerden oluşan ve işi durdurma dahil tam yetkili denetim kurulları oluşturulmalıdır.
• Sendika barajları ve grev yasakları kaldırılmalı; barajsız sendika, yasaksız grev ve güvenceli iş hakkı tanınmalıdır.
• Muğla'daki termik santrallerde, maden ve mermer ocaklarında habersiz ve bağımsız denetim yapılmalı, sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.”