Yeni Parti’den HABAŞ önünde tepki: 'Bu bir iş kazası değil, açık açık bir iş cinayetidir'

Yeni Parti İzmir İl Başkanlığı, Aliağa ilçesi Bozköy Mahallesi’nde bulunan ve 18 işçinin yaşamını yitirdiği HABAŞ Demir Çelik tesisi önünde açıklama yaptı. Açıklamaya, Yeni Parti İzmir İl Başkanı Çağatay Güç, Ankara Milletvekili Gamze Taşçıer, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, İzmir milletvekilleri Yüksel Taşkın, Ednan Arslan ve Deniz Yücel ile ilçe yöneticileri katıldı.

Açıklama öncesinde Güç ve beraberindeki milletvekillerinin olay yerini görmek amacıyla fabrikaya giriş talebi, güvenlik görevlileri tarafından izin olmadığı gerekçesiyle geri çevrildi. Yeni Partili milletvekilleri, daha önce AKP’li milletvekillerinin fabrikaya alındığını belirterek kendilerine izin verilmemesine tepki gösterdi. Bunun üzerine Güç ve beraberindeki milletvekilleri, fabrikanın ana giriş kapısı ile işçilerin kullandığı turnikeler arasındaki alanda basın açıklamasını yaptı.

Tesiste daha önce yaşanan ölümlü kazaları hatırlatan Çağatay Güç, “İhmallerin olduğu bir fabrikanın önündeyiz. Bu ihmallerin olduğunun kanıtı aslında daha önceden burada yaşanan kazalardan beliydi. 1999'da 4 işçi vefat etmiş bu fabrikada. 2007'de İlyas Kırdı vefat etmiş. 2008'de Kubeddin Özkaya vefat etmiş. 2013'te Olgar Öner vefat etmiş. Yine 2013'te Engin Solmaz vefat etmiş. 2018'de Evran Erik, Hasan Bostancı vefat etmiş. 2020'de Şaban Karaca, Kadir Özdemir vefat etmiş. Yine 2020'de Raif Çatan vefat etmiş. 2022'de Oktay Eryılmaz vefat etmiş. 2024'te Kemal Özdemir vefat etmiş. Daha bu yıl bu olay gerçekleşmeden iki vatandaşımız; Hakan Doğan, Eyüp Eğinli vefat etmiş. Bunlar tedbirsizlikle alakalı bir şey. Bunlar iş güvenliğinin doğru yönetilmemesiyle alakalı bir şey. Bunlar bakanlığın bu işi doğru düzgün takip etmemesiyle, denetlememesiyle ve bu işi bu sermayedarlara bırakması nedeniyle kaynaklanan şeyler. Bakanlar gelip burada cenaze namazına katılmasıyla bu iş çözülmüyor. Bakanların buradaki amacı buradaki insanların güvenliğini sağlamaktır. Onların yaşantısına doğru düzgün katkı sunmaktır. Biz yıllardan beri dile getiriyoruz” ifadelerini kullandı.

“Bakımdayken fabrika çalışıyor muydu?”

Aliağa’nın sanayi bölgesindeki çalışma koşullarının ciddi sorunlar barındırdığını belirten Güç, “Aliağa bölgesi Türkiye ihracatının yüzde 8,5 karşılıyor ama sanki üçüncü dünya ülkelerinden daha beter bir ortamdayız. Buralar mevzi imar planıyla yapılmış karma karışık bölgeler ve bu bölgelerde biz katma değer yaratmaya çalışıyoruz. Devletin iş güvenliğini sağlaması lazım. Kazanın gerçekleştiği sırada buranın bakımda olduğu söyleniyor. Bakımdayken bu kadar insan nasıl ölüyor? Bakımdayken gerekli güvenlik önlemler niye alınmıyor? Peki bakımdayken bu fabrika çalışıyor muydu? 18 can, rakam olarak söylenebilir ama bu acıyı biz yaşadık. Ateş düştüğü yeri yakıyor. Ama bu acıya karşı önlem almak devletin görevidir. Buradaki sermayedarlara bu harcamayı yaptırmaktır. Ama maalesef görüyoruz ki bu hükümet bu devleti kullanarak maalesef bu denetimleri yapmamaktadır, görevlerini yerine getirmemektedir” diye konuştu.

“İstifa eden, sorumluluk alan yok”

Facianın yalnızca iş güvenliği uzmanlarının sorumluluğuna indirgenemeyeceğini belirten Güç, şu ifadeleri kullandı:

“Biz bu yaşananları takipçisi olacağız. Hukuk komisyondaki arkadaşlarımızın hepsini tüm davaları takip edeceğimizi buradan tekrar ilan ediyoruz. Kamuoyuna tüm gelişmeleri duyuracağız. Türkiye'deki gelmiş geçmiş en büyük iş kazalarından birisi yaşandı. İstifa eden yok. Sorumluluk alan yok. Şurada 3-5 tane iş güvenliği uzmanına ceza kesecekler, yatıracaklar insanları 10-15 yıl. Onların aileleri de perişan. Onlara kim emir verdi? Bu sermaye kim destekledi? Bu siyasi erk kim? İşte onlar sorumludur.”

Taşçıer: Değişen yalnızca ölenlerin isimleri

Ankara Milletvekili Gamze Taşçıer ise Genel Başkan Özgür Özel’in dayanışma mesajını hayatını kaybeden işçilerin ailelerine iletmek üzere Aliağa’ya geldiklerini söyledi. İş cinayetlerinde cezasızlığın sürdüğünü belirten Taşçıer, “Her dokunduğumuz aile başka bir dram. İki yaşında kız çocuğu olan mı dersiniz? Daha dört gün önce işe başlayan mı dersiniz? Biz her fırsatta başka canlar yanmasın dedikçe, başka ailelerin ciğeri yanmasın dedikçe her geçen gün başka bir emekçi cinayetiyle güne uyanmak zorunda kalıyoruz. Değişen sadece ne biliyor musunuz? Hayatını kaybeden emekçilerin isimleri, onlar için ağıt yakan ailelerin adresleri, babalarını bekleyen, evlatlarını bekleyen o çocukların, o annelerin yüzlerindeki hüzün. Ama değişmeyen tek şey bu ülkeyi 24 yıl yönetip de hiçbir sorumluluk almayan, denetimsizliğin, cezasızlığın bedelini emekçiye canıyla ödeten iktidarın hiçbir şey olmamış gibi, gelip başsağlığı dileyip, sorumlulardan hesap soracağız deyip, sorumluları gözaltına alıp arka kapıdan salıvermek oldu. Bugüne kadar hep böyle oldu. Bunda da böyle olacak. Üzülerek söylüyorum ki bu iktidar başta olduğu sürece bu yaşanan cinayetler son olmayacak” dedi.

“Şirket kendini ihbar ediyor”

HABAŞ’ın sürdürülebilirlik raporunda yer aldığı öne sürülen iş kazası ve çalışma süresi verilerine dikkat çeken Taşçıer, şöyle devam etti:

“Burada yaşanan facia göz göre göre geldi. Her ne kadar Sayın Bakan elle tutulur bir şey bulmadık dese de keşke bürokratlarınız başka işlerle uğraşacağına kendi işlerini yapıp bir zahmet şirketin kendini ihbar ettiği sürdürülebilirlik raporuna baksaydı. Ne diyor şirket? Benim ağır yaralı iş kazalarındaki geçen seneye göre verim iki kat arttı neredeyse. Kendini ihbar ediyor şirket. ‘Benim iş güvenliğiyle ilgili verdiğim eğitim 12'de 1 düzeyine indi, yasal çalışma süresi Türkiye'de 45 saatken ben bu işçileri 60 saat çalıştırıyorum’ diyor. Sayın Bakan hiçbirini görmemişsiniz. Bunları görmediğiniz gibi geldiğinizde denetimlerde eksikliklerde tespit etmemişsiniz. Sonra çıkıp kameraların karşısına şöyle başarılı işler yaptık. İş kazalarında şöyle ileriye gittik nutukları atmaktan vazgeçin artık. 24 yılda bu ülkeyi Avrupa'da iş cinayetlerinde birinci sıraya getiren sizsiniz.”

Tanal: Taksir değil, olası kast

Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal ise facianın hukuki niteliğine dikkat çekerek soruşturmanın taksirle öldürme yerine olası kast kapsamında yürütülmesi gerektiğini savundu. Daha önce yaşanan kazaların tehlikenin öngörülebilir olduğunu gösterdiğini belirten Tanal, “Bu bir iş kazası değil, bu açık açık bir iş cinayetidir. Uluslararası çalışma örgütlerinin iş kazasıyla ilgili bir kriteri var. Diyor ki öngörülmeyen ve beklenilmeyen hadiseler iş kazası sayılır. Buradaki olaylar aşağı yukarı 9 kaza olmuş. Bu işveren Türkiye'deki en zengin ilk 100 kişinin arasında 35'inci sırada. ‘Kaza olur, ben parasını öderim’ diyor. Biz burada yarım adalet istemiyoruz. Eksik bir adalet istemiyoruz. Eksiksiz bir adalet istiyoruz” talebinde bulundu.

Uzun: Dört gün sonra mezarınız oluyor

Cumhur Uzun da devletin temel görevinin yurttaşların yaşam hakkını korumak olduğunu vurguladı. Üretim baskısının iş güvenliğinin önüne geçtiğini vurgulayan Uzun, işe başladıktan yalnızca dört gün sonra yaşamını yitiren işçinin durumuna dikkat çekerek şunları söyledi:

“Devletin görevi insanını yurttaşını yaşatmaktır. Devletin görevi insanını sağlıklı koşullarda ve yaşam endişesi duymayacak şekilde çalıştırmaktır. Oysa geldiğimiz noktada devlet hükümet eliyle bu iktidar ne olursa olsun üretelim anlayışıyla hiçbir iş güvenliği kuralını denetlemeksizin ve iş güvenliği kurallarını hiçe sayarak çalışma yapan yerleri çalışmaya teşvik etmek suretiyle bu iş cinayetlerine davetiye hazırlar duruma geldi. Bunların olmaması için bu iktidar anlayışının değiştirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde bugün Aliğada, dün Kartalkaya'da öbür gün bir başka yerde aynı sonuçları yaşar halde kalacağız. O nedenle bir yaptırım uygulamak suretiyle değil insanını yaşatmak üzere denetim yapmak mecburiyetindedir hükümetler.”

(ANKA)