İHD’den süreç için 'kalıcı barış' çağrısı: '7595 sayılı kanun tek başına yeterli değil'

İnsan Hakları Derneği (İHD), çözüm sürecinin ilerlemesi ve kalıcı barışın sağlanması amacıyla İstanbul şubesinde bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamada, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026'da kabul ettiği rapor ile 18 Ağustos 2026'da yayımlanan 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun ele alındı.

"Kanun önemli bir adım ancak yetersiz"

İHD, 7595 sayılı Kanun'un eksikliklerine rağmen çözüm sürecinde önemli bir aşama olduğunu kaydetti. Buna karşılık ifade, basın ve protesto özgürlüğü ile muhalefet ve sivil topluma yönelik siyasi operasyonlar gibi alanlardaki hak ihlallerinin adaletsizliği derinleştirdiğine ve toplumda güvensizliğe yol açtığına dikkat çekildi. Barış sürecinin başarısının ancak demokratikleşme ve hukuki reformlarla mümkün olacağı vurgulandı.

Çözüm süreci için acil atılması gereken adımlar

Dernek, uluslararası deneyimler ve Birleşmiş Milletler rehberleri ışığında çözüm süreci için atılması gereken beş temel adımı sıraladı:

7595 sayılı Kanun'un uygulanmasında silahsızlanma kriterleri kamuoyuna açıklanmalı, tespit ve teyit süreçleri düzenli olarak paylaşılmalı ve TBMM denetim mekanizması etkin işletilmeli.

Kanundan yararlanma koşullarında açık ve objektif kriterler belirlenmeli, ayrımcılığa yol açabilecek uygulamalar önlenmeli; geri dönenlerin barınma, sağlık ve toplumsal yaşama katılımı güvence altına alınmalı.

Kayyum uygulamalarına son verilerek seçilmiş belediye başkanları görevlerine iade edilmeli, AİHM ve AYM kararları derhal uygulanmalı, İnfaz Kanunu uluslararası standartlara göre düzenlenmeli, hasta mahpuslar serbest bırakılmalı ve Kürt kimliği ile eşit yurttaşlık talepleri demokratik siyaset içinde ele alınmalı.

Sürecin takibi yalnızca güvenlik kurumlarına bırakılmamalı, TBMM İzleme Komisyonu düzenli raporlar yayımlamalı, insan hakları örgütleri, barolar ve sivil toplum süreçlere dahil olmalı.

Zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetler aydınlatılmalı, çatışmadan etkilenen bölgelerde sosyal ve psikolojik onarım programları geliştirilmeli, ihlallerin tekrarlanmayacağına dair kurumsal güvenceler oluşturulmalı.

"Üç alan birlikte ilerlemeli"

Açıklamanın sonuç bölümünde İHD, kalıcı bir barış için silahsızlanma ve tasfiyeyi odağına alan 7595 sayılı Kanun'un uygulanmasının siyasi katılımı ve temel hakları esas alan bir demokratikleşme programının ve hakikat ile onarımı amaçlayan toplumsal barış programının eş zamanlı olarak yürütülmesi gerektiğinin altını çizdi. Dernek, hükümeti çözüm sürecine ilişkin daha fazla sorumluluk almaya davet etti.

(Politika Servisi)