Asgari ücretliye kesintisiz açlık

İstanbul – Saray iktidarının Türkiye yüzyılı vizyonunu açıklamasından sonra geçen 3 yılda asgari ücretliler açlıkla mücadele eder hale geldi. İktidar kulislerinde 34 bin TL ile 37 bin 500 TL arasında olacağı “müjdelenen” rakamlara göre 2027 yılı asgari ücreti de daha ekim ayında 38 bin liranın üzerine çıkan açlık sınırının altında kalacak. İktidar medyasında da yer alan bu rakamların hayata geçirilmesi halinde, son 31 aydır kesintisiz bir şekilde açlık sınırının altında kalan asgari ücret 14 ay daha açlık sınırının altında kalacak. 

Türkiye’de şu anda asgari ücret civarında (asgari ücretin altı ve yüzde 10 fazlası arası, asgari ücret komşuluğunda) 9.5 milyon işçi bulunuyor. Asgari ücretin yüzde 20 fazlası ve altında ücretle çalışan işçi sayısı ise 11.2 milyon (yüzde 62.5).  Asgari ücretin iki katından fazla ücret alan işçi oranı ise sadece yüzde 12.7. Yani örgütsüzlük ve ücretlerin baskılanması nedeniyle asgari ücret şu anda ortalama ücret haline gelmiş durumda. Net asgari ücret ise şu an net 28 bin 75 lira 50 kuruş. Brüt asgari ücret ise 33 bin 30 lira. 

Nisan 2024’ten beri asgari ücret açlık sınırının altında

Açlık sınırının kesintisiz açlık sınırının altında kaldığı süre ise 31 ay oldu. Bu sürenin başlangıcı ise nisan 2024. 2024 yılında resmi enflasyonun yaklaşık yüzde 45 olarak açıklandı ancak, ücrete gerçekleşen enflasyon oranında değil hedef enflasyon doğrultusunda yüzde 30 zam yapıldı. Bu artış işçileri sadece 3 ayında açlık sınırının üzerinde tutabildi. 2025 yılında asgari ücret 22 bin 104 lira belirlendiğinde açlık sınırı 29 bin 828 liraydı. 2026 yılında da 28 bin 75 liralık ücret belirlenir belirlenmez asgari ücret açlık sınırının 1753 lira altında bırakıldı. Sadece 9 ay sonra ise asgari ücret açlık sınırının 9 bin 949 lira, yoksulluk sınırının ise 95 bin 781 lira altında kaldı. 

Zam senaryoları dahi açlık sınırının altında

Temel ücret olması nedeniyle işçi sınıfının tamamı için belirleyici olan ve en büyük toplu sözleşme olarak adlandırılan asgari ücrette, 2027 yılı ücretini belirleyecek görüşmeler kasım ayında başlayacak. Asgari ücret 2024’ten bu yana, Erdoğan-Şimşek programı kapsamında şimdiye kadar hiç tutturulamamış olan hedef enflasyon oranında artırılıyor. Program kapsamında 6. aydan sonra ara zam yapılmadığı için belirlenen ücret yıl boyu geçerli oluyor. İktidara yakın medyada aktarılan kulis bilgilere göre şu an 28 bin 75 lira olan net asgari ücretin 34 bin TL ile 37 bin 500 TL arasında bir rakama çıkarılması hedefleniyor. Bu rakamların dayandırıldığı yer ise OVP’deki 2027 yılı enflasyon tahmini olan yüzde 21 ve bütçedeki asgari ücret vergi istisnası kapsamında çalışanların gelirlerine sağlanacak katkı. Zira bu katkı için 1 trilyon 460 milyar TL kaynak öngörüldü. Bu geçen yıla göre yüzde 33.7’lik bir artış anlamına geliyor. 

Asgari ücret artık kirayı karşılamıyor

2002’de asgari ücretin ortalama kiraya oranı yüzde 65’ti. Emlakjet’in Endeksa verileriyle hazırladığı ağustos 2026 kira raporuna göre Türkiye genelinde ortalama konut kirası 28 bin 40 TL, İstanbul’da ise 45 bin 510 TL. Konut kiraları son bir yılda yüzde 22,3 arttı. Buna göre asgari ücret İstanbul gibi illerde ortalama kirayı bile karşılayamaz hale geldi.