Mekke İttifakı tarafları Tahran'da görüştü: İran'dan 'Bölgesel güvenlik ABD'ye bağlılıkla sağlanamaz' mesajı

Mekke İttifakı'nın tarafları Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan üst düzey temsilciler, bölgesel güvenlik konularını görüşmek üzere dün Tahran'da İranlı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmeler sonrası tarafların "bölgesel barış ve güvenlik alanları da dahil olmak üzere, iş birliğini güçlendirmeye yönelik görüşmelerin sürdürülmesi konusunda anlaştığı" duyuruldu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyinden ise "Bölgesel güvenlik ABD’ye bağlılıkla sağlanamaz" mesajı geldi.

Toplantıya Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman, Pakistan Genelkurmay Başkanı General Asım Münir ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın katıldı. İran'ı ise toplantıda Güvenlik Konseyi Başkanı Muhsin Rızai temsil etti. İran devlet televizyonu, görüşmede özellikle ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırganlığı ve bu saldırganlığın sonuçlarının ele alındığını aktardı. Anadolu Ajansı ise toplantıda İsrail’in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan’daki gelişmelerin de ele alındığını belirtti.

Pezeşkiyan: İslam ülkeleri ortak tutum benimsemeli

İran Cumhurbaşkanlığı internet sitesinde de, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın toplantıya dair, "Önemli ve etkili İslam ülkelerinin temsilcilerinin bu görüşmedeki varlığının, bölgesel birlik ve bütünlüğün daha da güçlenmesine katkı sağlayacağını umuyorum. İslam ülkeleri birlik içinde hareket etmeli ve ortak bir tutum benimsemeli" açıklaması paylaşıldı.

Ali Bakıri Keni: ABD ile ilişkiler tehditlerden korumaz

Toplantıyı değerlendiren İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği Uluslararası İşlerden Sorumlu Yardımcısı Ali Bakıri Keni, toplantının İsrail ve ABD'nin saldırgan politikaları bağlamında özel bir önem taşıdığını belirtti.

Bazı bölge ülkelerinin ABD gibi büyük bir güçle yakın ilişkiler kurarak kendilerini her türlü tehditten koruyabileceklerini düşündüklerini söyleyen Bakıri Keni, yaşananların ise bu düşüncenin gerçekle örtüşmediğini gösterdiğini vurguladı. Bölge ülkelerinin kendi aralarındaki iş birliğiyle dayanışmaya dayalı bir güvenlik anlayışına yönelmek zorunda olduklarını ifade etti.

Toplantının en önemli özelliklerinden birinin, hiçbir ülkenin kendi bakış açısını diğerlerine dayatmaya çalışmaması olduğunu söyleyen Bakıri Keni, asıl hedefin dört ülkenin ortak hareket etmesini sağlayacak bir çerçeve oluşturmak olduğunu söyledi. Bu dört ülkenin "bölgesel iş birliğinin öncüsü" olabileceğini öne süren Bakıri Keni, oluşturulacak zeminin diğer bölge ülkelerinin de "güvenlik çalışmalarına" katılımını kolaylaştırabileceğini dile getirdi. Keni, dört ülkenin birlikte hareket etmesinin bölgesel düzeyde önemli sonuçlar doğurabileceğini sözlerine ekledi.

Dörtlü toplantı fikri nasıl ortaya çıktı?

Bakıri Keni, Tahran’daki toplantının hazırlık sürecine ilişkin de bilgi verdi.

Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye’nin daha önce Pakistan’da bir toplantı gerçekleştirdiğini ve İran’ın da bu görüşmeye katılmasını istediklerini belirten Bakıri Keni, ancak o dönemde koşulların İran’ın katılımına uygun olmadığını söyledi.

Üç ülkenin daha sonra Türkiye’de bir başka toplantı düzenlediğini aktaran Bakıri Keni, bu görüşmede de İran’ın katılımına yönelik isteklerini dile getirdiklerini kaydetti. Ancak bu kez söz konusu ülkelerin İran’a gitme ve toplantıyı Tahran’da düzenleme fikrini kendilerinin ortaya attığını vurguladı.

Bakıri Keni, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı’nın kısa süre önce Tahran’a yaptığı ziyaret sırasında Tümgeneral Rızai ile görüşmesinde, üç ülkenin İran’a gelerek ortak bir toplantı düzenlemek istediğini ilettiğini aktardı.

Mısır da Suudilere askeri desteğe hazırlanıyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ağustos ayında Mekke Anlaşması’nı imzalamıştı. Henüz TBMM'de onaylanmayan ve Türkiye'yi Yemen savaşına sürükleyeceği eleştirilerine neden olan anlaşma, üye ülkelerden birine yönelik saldırının bütün ortaklara yapılmış sayılmasını ve askeri iş birliğini öngörüyor. Kabul eden ülke, 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemiyor.

Tahran’daki diplomatik temaslar sürerken bölgedeki saldırılar da devam etti. Suudi krallığı, Yemen'de Ensarullah (Husi) yönetimine ait füze rampalarını ve silah depolarını vurduğunu açıkladı. Ensarullah da misilleme saldırılarına devam etti, Suudiler ülkeye yönelen bir insansız hava aracı saldırısının engellediğini bildirdi.

Öte yandan Mısır Parlamentosu da Suudilerin talep etmesi halinde Yemen'e yönelik operasyonlara askeri destek verilmesini onayladı. Desteğin kapsamı henüz netleşmedi ancak Mısır’ın Mekke Anlaşması’na katılabileceği öne sürülüyor.

(Dış Haberler)