Diyarbakır Barosu çocuk hakları raporu: 6 ayda 568 hak ihlali yaşandı, 344 çocuk yaşamını yitirdi

Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi, yılın ilk 6 ayında kamuoyuna yansıyan çocuk hakları ihlallerini derledi. Hazırlanan rapora göre, 6 ay içerisinde toplam 344 çocuk yaşamını yitirdi. Bu çocukların 326’sı önlenebilir sebeplerle, 18’si ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.

Cinsel, şiddet ve ağır yaralama suçları işlenen çocuk sayısı 224 iken, toplam yaşam hakkı ihlali ve mağduriyet yaşayan çocuk sayısı 568 olarak kayıtlara geçti.

Öneriler

Raporda, yapısal ve hukuksal öneriler şöyle sıralandı:

• Okul Güvenliği, Çevre Asayişi ve Silahsızlanma: Eğitim kurumlarına yivsiz av tüfeği, bıçak gibi silahların girişini önleyecek fiziki denetim ve x-ray bariyerleri kurulmalı; bireysel silahlanmaya karşı cezai yaptırımlar ağırlaştırılmalıdır.
• MESEM Uygulamaları Askıya Alınmalıdır: Çocukları ağır ve tehlikeli iş kollarında çalıştıran MESEM uygulamaları askıya alınmalı; sanayi ve inşaat sahaları bağımsız karma izleme kurulları tarafından denetlenmelidir.
• Mevsimlik Tarım İşçisi Çocuklar İçin Bütüncül Koruma: Ailelerin intikal süreçleri kayıt altına alınmalı; güvencesiz araçlarla taşıma yasaklanmalı ve konaklama alanlarında zorunlu mobil kreşler kurulmalıdır.
• Erken Uyarı ve Psikososyal Destek: LGS/YKS gibi sınav dönemlerinde akademik baskıya karşı okullardaki rehberlik kadroları artırılmalı; devamsızlık yapan veya kriz bildiren çocukların hanelerine 48 saat içinde müdahale eden ‘Erken Risk İhbar Ağları’ kurulmalıdır.
• Kentsel Mimari ve Su Havzaları ‘Çocuk Dostu’ Standartlara Kavuşturulmalıdır: DSİ, Karayolları ve belediyeler; sulama kanallarını, göletleri ve dere yataklarını dikey yüksek panel çitlerle kapatmakla yükümlü kılınmalıdır.
• Şüpheli Çocuk Ölümlerinde Cezasızlığa Son Verilmelidir: ‘Şüpheli ölüm’, ‘evde silahla kaza’ veya ‘balkondan düşme’ olarak geçen tüm vakalarda gizli ev içi istismar, sistematik şiddet ve siber şantaj arka planı derinlemesine soruşturulmalıdır.”

568 hak ihlali

Raporun devamında, “2026 yılının ilk altı ayına ait 568 çocuk hak ihlali verisi; Türkiye’de çocuk koruma sisteminin tepkisel (olay gerçekleştikten sonra adli süreç başlatan) bir yapıda kaldığını, önleyici, riski öngörücü ve koruyucu kamusal politikaların ise bütüncül biçimde uygulanmadığını göstermektedir. Çocukların yaşam, sağlık ve güvenlik haklarının eksiksiz korunabilmesi; devlet kurumlarının, yargının, eğitim ve sağlık sisteminin, yerel yönetimlerin ve sivil toplumun çocuk merkezli, hak temelli ve bağlayıcı bir çocuk koruma politikasını acilen hayata geçirmesini zorunlu kılmaktadır” ifadelerine yer verildi.

Raporun tamamı için tıklayınız

(MA)