1870’te yaşanan kitlesel cinnet, ‘İsterseniz Yiyin Onu’ ile yeniden anlatılıyor

Jean Teulé, 1870’te Fransa’nın Hautefaye kasabasında yaşanan kitlesel şiddeti konu alan İsterseniz Yiyin Onu adlı kitabında, söylentilerin ve kolektif histerinin insanları nasıl bir cinnetin parçasına dönüştürebildiğini anlatıyor.

İntihar Dükkânı ve Dansa Davet kitaplarının yazarı Jean Teulé’nin İsterseniz Yiyin Onu adlı eseri, Eylül 2026’da Sel Yayıncılık tarafından yayımlandı. Gürkan Çimen’in Fransızcadan çevirdiği 112 sayfalık kitap, tarihte yaşanmış sarsıcı bir olay üzerinden kalabalık psikolojisini, toplumsal şiddeti ve linç kültürünü ele alıyor.

Kitap, 1870 yazında Fransa’nın Hautefaye kasabasında yaşanan trajediyi merkezine alıyor. Tek bir yanlış anlaşılmanın, dönemin toplumsal ve siyasal atmosferiyle birleşerek nasıl büyük bir şiddet olayına dönüştüğünü anlatan Teulé, söylentilerin insanlar arasında yayılmasıyla büyüyen kolektif histeriyi gözler önüne seriyor.

Söylentiler şiddeti nasıl körüklüyor?

Kasabada sıradan insanların kulaktan kulağa yayılan söylentilerin etkisiyle bir infiale sürüklenmesi, olayların giderek kontrolden çıkmasına yol açıyor. Mantığın geri plana itildiği, şiddetin tırmandığı bu süreçte kalabalık, kendi içinde büyüyen bir cinnetin parçasına dönüşüyor.

Teulé, olayın başlangıcındaki basitlik ile ulaştığı trajik sonuç arasındaki çelişkiyi öne çıkarırken yaşananları trajikomik diyaloglarla aktarıyor. Tarihsel bir utanç örneğini kara mizah ve toplumsal hicivle ele alan eser, bireylerin kalabalık içinde nasıl hareket ettiğini ve şiddetin nasıl meşrulaştırılabildiğini sorguluyor.

Tarihsel bir trajediden bugünün linç kültürüne

İsterseniz Yiyin Onu, yalnızca geçmişte yaşanmış bir kitlesel şiddet olayını anlatmakla kalmıyor; söylentilerin sorgulanmadan kabul edilmesi, kalabalığın etkisiyle muhakemenin kaybolması ve toplumsal öfkenin büyümesi gibi güncel meseleleri de gündeme getiriyor.

Jean Teulé, yaşananların absürtlüğü ile yarattığı yıkım arasındaki gerilim üzerinden okuru, insanların toplu halde nasıl akıl dışı davranışlara sürüklenebildiği üzerine düşünmeye çağırıyor.

Sel Yayıncılık tarafından yayımlanan kitap, 112 sayfadan oluşuyor. Eserin çevirisini Gürkan Çimen yaptı.