DEM Partili Uysal, Bayram Acar'ın koşullu salıverilme kararının engellenmesini Meclis gündemine taşıdı

Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Diyarbakır 1 No.lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan Bayram Acar hakkında İdare ve Gözlem Kurulunca verilen koşullu salıverilmeme kararını Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna taşıdı. Başvuruda, kararın olumlu tespitleri, yönetim servisi değerlendirmelerini ve muhalefet şerhlerini gerekçesiz şekilde etkisiz kıldığı belirtilerek kapsamlı bir inceleme talep edildi.

Kararın kendi tespitleriyle çelişen sonuç

Başvuru önergesinde, kurul kararında Bayram Acar’ın sayımlarda, aramalarda ve personele karşı tutumunda olumsuz bir durum gözlemlenmediği, pastel boya resim kursuna katılarak başarılı olduğu ve kitap okuma alışkanlığı edindiği açıkça belirtildiğine dikkat çekildi. Ailesiyle ilişkilerinin iyi olduğu ve serbest çalışarak geçimini sağlamayı planladığı kaydedilmesine rağmen, kararın sonunda "toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı" sonucuna varıldığı vurgulandı.

Önergede, yönetim servisinin 8 Eylül 2026 tarihli gözlem değerlendirmesinde uyum ve iş birliğinin olumlu bulunduğu, iyi halli olduğu anlaşılan mahpus için 16 Eylül 2026'dan itibaren koşullu salıverilme kararı verilmesinin uygun görüldüğü aktarıldı. Servislerin gözleme dayanan bu olumlu tespitlerinin çoğunluk kanaati tarafından gerekçesiz biçimde dışlandığı ifade edildi.

Çoğunluk gerekçesi çürütüldü

Karara eklenen muhalefet şerhlerinde şiddet veya suça eğilimli bir kişilik özelliğinin görülmediği, kütüphanedeki yayınlardan yararlanıldığı ve samimi pişmanlık halinin gözlemlendiğinin belirtildiği hatırlatıldı. Çoğunluk kararında ise pişmanlığın farkında olunmadığı yönünde zıt bir değerlendirme yer aldığı, ancak bu çelişkinin hangi somut ifadeye dayandırıldığının açıklanmadığı ifade edildi.

Acar hakkında 1 Ocak 2022'den sonra gelişim değerlendirme raporu bulunmadığı belirtilirken, aynı kararın devamında toplam gelişim puanının 176,75 ve iyi hâle esas gelişim puanının 58,92 olduğunun yazıldığına dikkat çekildi. Bildirilen 58,92 puanın, Bakanlıkça belirlenen 40'lık alt eşiğin üzerinde ve 60'lık üst eşiğe yakın olduğu, olumlu servis raporları ve muhalefet şerhleriyle birlikte değerlendirildiğinde bu verilerin gerekçesiz şekilde etkisizleştirildiği ifade edildi.

Kaldırılmış disiplin cezalarının aleyhe kullanılması

İnfaz edilip kaldırılmış disiplin cezalarının, güncel ve somut bir olumsuzluk ortaya konulmadan tahliyeyi engelleyen sürekli bir gerekçeye dönüştürüldüğü, bunun da fiilî mükerrer cezalandırma sonucuna yol açabileceği belirtildi.

Mahpusun suçu kabul etmeyen istikrarlı savunma tutumunun iyi hal değerlendirmesinde aleyhe yorumlanamayacağı vurgulanarak, özgürlüğe kavuşmanın atılı suçu kabul etmesine bağlanmasının Anayasa'nın 36 ve 38. maddelerine aykırılık teşkil ettiği ve ciddi bir hak ihlali sorunu doğurduğu ifade edildi.

Acar’ın kuruma kabulünde dilekçeyle "taraflı kısımda" kalmak isteğini belirtmesinin iki yıl sonra koşullu salıverilmeyi engelleyen bir gerekçe haline getirildiği, koğuş tercihinin tek başına güncel bir risk oluşturmadığı ve bu yaklaşımın düşünce ve kanaat özgürlüğü güvencelerini zedelediği kaydedildi.

Komisyondan talep edilen hususlar

Nevroz Uysal Aslan, Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026 tarihli ortak raporunda da cezaevleri idare ve gözlem kurullarının yapı ve karar süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiğinin belirtildiğini hatırlatarak şu taleplerde bulundu:

• İdare ve Gözlem Kurullarının yapısı ve karar süreçleri hakkında kapsamlı bir inceleme başlatılması.
• Bayram Acar hakkında verilen kararın, olumlu servis raporları, 58,92 gelişim puanı ve muhalefet şerhleri ışığında ilgili kurul üyeleri ve servis görevlileri dinlenerek araştırılması.
• 5275 sayılı Kanun’un 89. maddesindeki değerlendirme unsurlarının fiilen ek tahliye şartlarına dönüştürülüp dönüştürülmediğinin incelenmesi.
• Koğuş yerleşimi tercihinden hareketle ideolojik denetim ve paralel yargılama pratiği oluşturulup oluşturulmadığının araştırılması.
• Adalet Bakanlığı ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünden ilgili sayısal veriler, gerekçe dağılımları, talimatlar ve denetim mekanizmalarının istenmesi.
• Hükümlü ve Tutuklu Hakları Alt Komisyonu aracılığıyla Diyarbakır 1 No.lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yerinde inceleme yapılarak Bayram Acar ile görüşülmesi.
• Yapısal sorunların ve hak ihlallerinin bir Komisyon raporuyla ortaya konulması ve gerekli girişimlerde bulunulması.