Köprü ve otoyolların özelleştirilmesi yargıya taşındı: TMMOB, Cumhurbaşkanı Kararı’na karşı dava açtı

 

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ile çok sayıda otoyolun 30 yıllığına özelleştirilmesine yönelik Cumhurbaşkanı Kararı’nın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay’da dava açtı.

TMMOB’den yapılan açıklamada, 5 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4 Eylül 2026 tarih ve 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile köprü ve otoyolların özelleştirilmesine karar verildiği hatırlatıldı.

Birliğin dava dilekçesinde, karar kapsamındaki varlıkların özelleştirilmesinin Cumhuriyetin temel ilkelerine, sosyal devlet ilkesine, seyahat özgürlüğüne ve kamu yararına aykırı olduğu belirtildi.

“Kamu hizmetleri yalnızca kâr-zarar hesabıyla değerlendirilemez”

Ulaşım hizmetlerinin kamusal niteliğine dikkat çekilen dilekçede, “Kamu hizmetlerinin yalnızca kâr-zarar hesabı üzerinden değerlendirilemeyeceği, bir köprünün, otoyolun ya da karayolunun topluma sağladığı faydanın elde edilen gelirle veya işletme kârlılığıyla ölçülemeyeceği” ifade edildi.

Ulaşım hakkının güvenli, erişilebilir ve sürdürülebilir biçimde karşılanmasının kamusal bir hizmet olduğu belirtilerek, “Kamu hizmetlerinin sunumunda temel ölçütün hizmetin kârlılığı değil, toplumun ihtiyaçları ve kamu yararı olması gerektiği” kaydedildi.

Özelleştirme kapsamındaki köprü ve otoyolların devlet hazinesine yük olmadığı ve birçoğunun maliyetinin yıllar önce kamu kaynaklarıyla karşılandığı belirtilen dilekçede, kararın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un amacına da aykırı olduğu savunuldu.

“Ulaşım hizmetinin kamusal niteliğini zedeleyecek”

TMMOB, kamusal altyapının işletme hakkının piyasa aktörlerine devredilmesinin sonuçlarına ilişkin ise “Kamusal bir altyapının işletme hakkının piyasa aktörlerine devredilmesinin, ulaşım hizmetinin kamusal niteliğini zedeleyeceği ve toplumun ortak varlıkları üzerindeki kamu sorumluluğunu ticari önceliklere tabi kılacağı” değerlendirmesinde bulundu.

Özelleştirme sonrasında ücretlerde büyük artışlar yaşanabileceği belirtilen dilekçede, bunun yalnızca köprü ve otoyolları kullananları etkilemeyeceği ifade edildi. Yüksek ücretler nedeniyle trafiğin alternatif devlet yollarına ve kent içi güzergâhlara yönelmesinin yerel yönetimlerin yol bakım yükünü, kent içi trafik yoğunluğunu, kaza riskini ve çevresel etkileri artıracağı belirtildi.

“Cumhurbaşkanına özelleştirme yetkisi veren bir hüküm bulunmuyor”

Dilekçede kararın yetki yönünden de hukuka aykırı olduğu savunuldu. Anayasa’nın 47’nci maddesi uyarınca özelleştirmeye ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenlenmesi gerektiği hatırlatılarak, “Anayasa ve 4046 sayılı Kanun uyarınca Cumhurbaşkanına özelleştirme yetkisi veren bir hüküm bulunmadığı” ifade edildi.

TMMOB, Cumhurbaşkanı Kararı’nın Anayasa’nın 2, 5, 17, 23 ve 47’nci maddelerine, 4046 sayılı Kanun’a ve kamu yararına aykırı olduğunu belirterek kararın yürütmesinin durdurulmasını ve iptalini istedi.