Gediz kirliliği bütün havzayı tehdit ediyor

İzmir – İzmir Körfezi'ndeki kirlilik göstergeleri alarm vermeye devam ederken, durumda önemli payı olduğu belirtilen Gediz Nehri’ndeki kirlilik had safhaya ulaştı. Menemen Ayvacık’ta yaşanan toplu balık ölümleri, bölgede tarım ve hayvancılık yapan çiftçilerde endişe yarattı.

Havzadaki sanayi ve biyogaz tesisleri ile Manisa şehir kanalizasyonunun arıtılmadan veya yetersiz arıtılarak nehre deşarj edilmesi zehirli kimyasalların suya karışmasına yol açmaya devam ediyor. Üçüncü sınıf su kalitesinde olan Gediz'deki “toplu balık ölümleri” oksijen oranının düştüğüne işaret ediyor.

Emiralem regülatörü ovaya zehir pompalıyor

Menemen Emiralem regülatöründen Menemen Ovası ve çevresindeki tarım arazilerinin sulanması amacıyla saniyede ortalama 24 m³ (metreküp) su verilirken, bu su ile bölgedeki yaklaşık 23 bin hektar tarım arazisi sulanıyor.

Gediz Deltası'nda yaşanan kirliliğin geldiği boyutu görmek açısından regülatörün çok önemli olduğunun altını çizen İzmir ve Menemen Büyükşehir Belediyesi Yeni Parti Meclis üyesi Erdal Karagöz, “Regülatördeki suyun yarısı sulamada kullanılırken yarısı da Gediz Deltası'ndaki Ramsar alana gidiyor. Demirköprü Barajı'ndan, regülatöre kadar uzanan 110 kilometrelik yatak üzerindeki kirlilik, tarım arazilerine pompalanıyor. Manisa bölgesindeki fabrikaların neredeyse tamamı atıklarını buraya döküyor. Regülatörde gözle görünen kirlilik izleme raporlarında yer alıyor" bilgisini paylaştı.

Toplu balık ölümlerinden sonra sulama yapmıyoruz

Geçtiğimiz hafta başından beri toplu balık ölümlerinin yaşandığını belirten çiftçi Nizamettin İnci, balık ölümlerinin ardından sulamayı bıraktıklarını anlattı.

Gediz’de yaşanan kirlilik nedeniyle sulama yapamadıklarını ifade eden İnci, “Diktiğimiz bu ürünü ben götürüp pazarda satamam. Gediz’in zehrini götürüp vatandaşa yediremem. Sular çekilince, balık ölüleri ortaya çıktı. Ne balıklara ne de tarıma yaramayan bir Gediz’le karşı karşıyayız. Balık ölülerini yiyen domuz ve martılar hastalık varsa başka yerlere taşıyorlar” dedi.

Kirlilik raporlarından toplu balık ölümlerine

Gediz Havzası; tarım, sanayi, yerleşim, yeraltı suyu kullanımı, sulak alanlar ve İzmir Körfezi arasında doğrudan hidrolojik bağ kuran, Batı Anadolu’nun en kritik çevresel sistemlerinden biri durumunda.

İzmir ve Manisa Büyükşehir Belediyesi'nin “Gediz Nehri ve Yan Derelerindeki Kirlilik” 2026 İzleme Raporu’ndaki veriler yaşanan kirliliği gözler önüne seriyor. Rapor özellikle aşağı havzada toplam azot, fosfor, iletkenlik ve organik kirlilik göstergelerinde baskının sürdüğünü, Bakanlık denetimlerinin ise havzada mevzuata aykırı deşarjların halen bulunduğunu gösterdiğine dikkat çekiliyor.

Yetkililere sesleniyoruz: “Yaşam bitiyor çözüm bulun”

Toplu balık ölümlerin yaşandığı Gediz’de daha önce yüzdüklerini hatta su içtiklerini anlatan Ayvacık Mahalle Muhtarı Fatih Altay, köyde yaşayan vatandaşların yüzde 60’ının çiftçi olduğunu söyledi. Mahalle Muhtarı Fatih Altay, "Toplu balık ölümlerinin ardından çiftçilerimiz artan riskten dolayı sulama yapmayı bıraktı. Balıkların toplu ölümü kirliliğin geldiği düzeyi gösterirken bu su kanserojen bir özellik taşıyor. Bu suyla yapılan sulamadan üretilen meyve sebzeyi tüketen vatandaşları aynı tehlike bekliyor. Konuyu daha önce Kaymakamlığa ve Belediye Başkanına ilettik acil olarak yetkililerin konuyu ele almasını çözüm üretilmesini istiyoruz” dedi.

Gediz Nehri’ndeki zehir balıkları öldürdü

Sadece Gediz Nehri’nin değil havzadaki yaşamın yok edildiğini belirten Çaltı Zanaat ve Sanat Derneği Başkanı Gürol Kaplan, “Balık ölümlerinin yaşandığı alanda tarım bitme noktasına geldi. Milyonlarca balık yavrusu burada can çekişiyor. Sanayinin kirlettiği Gediz Nehri zehir saçıyor, köylü sulama yapamıyor. Son dönemde yapılan TOKİ konutlarının fosseptiği de Gediz’i kirletmeye başladı. Uzunburun Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisine, İzmir’in de çöpü gelmeye başladı. Başta Tarım Bakanlığına olmak üzere tüm yetkililere sesleniyoruz. Gediz ölüyor bir an önce çözüm üretin” dedi.