245 milyon yıllık fosilde bir ilk: En eski ve eksiksiz sürüngen sindirim sistemi bulundu

Çin’de yürütülen paleontoloji kazılarında, yaklaşık 245 milyon yıl önce Orta Triyas Dönemi’nde yaşamış deniz sürüngenlerine ait benzersiz bir fosil gün yüzüne çıkarıldı. Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, uzun boyunlu bir deniz sürüngeni olan Austronaga minuta türüne ait fosil, yalnızca eksiksiz kemik yapısıyla değil, günümüze kadar korunmuş iç organlarıyla da önem taşıyor.

Aralarında Çin, Almanya, İskoçya ve ABD'den paleontologların yer aldığı uluslararası araştırma ekibi, ultraviyole (UV) ışık fotoğrafçılığı ve kütle spektrometresi gibi ileri analiz yöntemlerini kullanarak fosilin mide, karaciğer ve bağırsak organlarını tespit etmeyi başardı. Bu keşif, bir sürüngende bugüne kadar korunmuş en eski ve eksiksiz sindirim sistemi olarak kayıtlara geçti.

Deniz yaşamına erken uyum sağlayan özel bir tür

Yaklaşık 60 santimetre uzunluğunda olan Austronaga minuta, karada yaşayan atalarından ayrışarak deniz yaşamına son derece gelişmiş bir adaptasyon sağladı. İlerleme gücünü uzun kuyruğundan alan canlının, yüzgeç benzeri ön bacakları yön vermesini ve dengede kalmasını sağlıyordu.

İhtiyozor (balık kertenkeleleri) veya mozasorlar gibi bilinen dev deniz sürüngenleriyle doğrudan akraba olmayan Austronaga, günümüz timsahları ve dinozorları da kapsayan karasal arkozor grubuna oldukça yakın bir soy hattına sahip.

Stuttgart Doğa Tarihi Müzesi'nden Dr. Stephan Spiekman, arkozorların karadaki çeşitliliğiyle bilindiğini ancak bu keşfin, söz konusu soy hattının denizel yaşama da tahmin edilenden çok daha erken ve karmaşık uyum sağladığını gösterdiğini vurguladı.

Sindirim sistemi oldukça basit

Fosil kaburgalarının arasında korunan koyu renkli bölgeyi inceleyen bilim insanları, hayvanın gelişmiş yüzme yeteneğine rağmen sindirim sisteminin oldukça ilkel ve basit bir yapıda kaldığını tespit etti.

Pekin Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropolojisi Enstitüsünden Dr. Wei Wang, fosilin ön kısmında kese benzeri büyük bir mide, hemen arkasında hemoglobin izleri barındıran kırmızımsı bir karaciğer ve devamında ince-kalın bağırsakları oluşturan basit bir tüp yapısı belirlediklerini ifade etti.

İskoçya Ulusal Müzesinden Dr. Nick Fraser ise günümüz kuşları ve timsahlarının iki bölmeli bir mideye sahip olduğunu hatırlatarak, "Austronaga yalnızca tek bölmeli bir mideye sahipti. Bu durum, arkozor midelerinin başlangıçta oldukça basit olduğunu ve evrimsel süreçte karmaşıklaştığını gösteriyor. Ayrıca günümüz balıkçıl sürüngenlerine benzer şekilde oldukça kısa ve sade bir sindirim kanalına sahipti" değerlendirmesini yaptı.