Financial Times: İsrail arkeolojiyi Batı Şeria'da toprak gasbı için kullanıyor

Financial Times, “İsrail arkeolojiyi nasıl silahlandırıyor?” başlıklı haberinde, İsrail yönetiminin “kamulaştırma” uygulamaları aracılığıyla Batı Şeria’da Filistinlilere ait topraklara el koymasını ele aldı.

Haberde, İsrail yönetiminin Şubat 2026’da “Eski Eserler Sorumlusu”nun yetkilerini, kısmen Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerde bulunan arkeolojik alanları da kapsayacak şekilde genişleten kararlar aldığı ve bu alanların kamulaştırıldığı belirtildi.

Financial Times’ın bölge halkıyla yaptığı röportajlarda, söz konusu uygulamaların Filistinlilerin geçim kaynakları ve toprakları üzerindeki etkisine dikkat çekildi.

‘200 hektara el konuldu’

Sebastia Antik Kenti yakınlarında yaşayan Zaid Azhari, köyde yaklaşık 200 hektarlık alanın kamulaştırıldığını belirtti. El konulan araziler arasında ailesinin nesiller boyunca geçimini sağladığı zeytin ağaçlarının bulunduğu alanların da yer aldığını söyledi.

Azhari, yaşananları “sadece finansal gelirin kaybedilmesi” olarak görmediğini belirterek, toprağa aidiyet duygusunun da ellerinden alındığını ifade etti.

‘İlhak programına dönüştürüldü’

İsrailli arkeoloji kuruluşu Emek Shaveh’in yöneticisi Alon Arad ise kamulaştırma kararının hukuki, mesleki ve etik açıdan savunulamayacağını söyledi.

Arad, bu uygulamaların “miras ve arkeolojinin, arkeoloji ya da mirasla ilgisi olmayan bir ilhak programına nasıl dönüştürüldüğünü” gösterdiğini savundu.

İsrail yönetiminin arkeolojik alan seçimlerine de dikkat çeken Arad, yalnızca Siyonist veya Yahudi mekanlarına yatırım yapılmasının bölgenin tarihine ilişkin tek taraflı bir algı oluşturabileceğini belirtti. Arad’a göre bu yaklaşım, bölgenin diğer tarihsel gerçeklerinin görünmez hale gelmesine yol açıyor.

‘İlhakta baskın araç haline geldi’

İsrail insan hakları kuruluşu Peace Now’ın başkanlarından Yonatan Mizrachi de Batı Şeria’daki kamulaştırmaların yeni olmadığını, ancak Binyamin Netanyahu’nun başbakanlığı döneminde arttığını belirtti.

Mizrachi ve diğer uzmanlara göre arkeoloji, mevcut hükümet döneminde Batı Şeria’nın ilhakında “baskın bir araç” haline geldi.

Kasaba topraklarının yüzde 55’i

Sebastia Belediye Başkanı Muhammed Azem ise kamulaştırma kararının, daha önce el konulan alanlarla birlikte kasabanın topraklarının yaklaşık yüzde 55’ini kapsadığını söyledi.

El konulması planlanan ve yaklaşık 560 ailenin mülkiyetinde bulunan arazilerde 6 binden fazla zeytin ağacının bulunduğu belirtildi. Zeytin üretimi, uzun süredir kasabanın başlıca gelir kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Azem, İsrail’in Batı Şeria’yı parçalamayı hedeflediğini savunarak Sebastia’nın Nablus, Cenin ve Tulkarem arasındaki konumu nedeniyle önem taşıdığını ifade etti.

(AA)