Avrupa Konseyi'nden Demirtaş ve Figen Yüksekdağ için 'derhal tahliye' çağrısı

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin 15-16 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği toplantıda, Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında verilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmasına ilişkin kararlar kabul edildi. Komite, AİHM’nin kararlarına atıfta bulunarak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46’ncı maddesi uyarınca üye devletlerin mahkemenin kesinleşmiş kararlarına uyma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlattı.

“Derhal serbest bırakılmalarını sağlayın”

Komite, süreçle ilgili Meclis'ten geçen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” yasasına da değindi. Yasanın, gerekli koşullarının gerçekleşmesi halinde PKK/KCK ile bağlantılı bazı yargılamalara ilişkin soruşturmaların ertelenmesi ve verilen cezaların infazının ertelenmesine imkan tanıyacağını belirtti. Komite, Türkiye makamlarından, Demirtaş dosyasındaki tüm başvurucuların söz konusu yasanın kapsamına girip girmediğini açıklamasını; yasanın uygulanmasına ilişkin usul, öngörülen sonuçlar ve yürürlüğe girme süreci hakkında bilgi vermesini istedi.

Kararda, “yetkililere bir kez daha” Demirtaş ve HDP eski Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ'ın mevcut tüm imkanlar kullanılarak, söz konusu yasanın uygulanması da dahil olmak üzere derhal serbest bırakılmalarını sağlama çağrısı yapıldı.

Tüm muhalefet siyasetçilerine koruma çağrısı

Komite, dosya kapsamındaki diğer başvurucuların serbest bırakıldığını belirterek, devam eden iç hukuk süreçlerinin sonuçları hakkında bilgi verilmesini istedi. Burcu Çelik Özkan ve Aysel Tuğluk hakkında kesinleşen mahkumiyetlere ilişkin ise yetkililerden, söz konusu ceza yargılamalarının sonuçlarını ortadan kaldırmak için alınabilecek bireysel tedbirler konusunda bilgi talep edildi. Genel tedbirler kapsamında da Türkiye makamlarına, milletvekillerinin siyasi ifadelerine ilişkin anayasal güvencelerin AİHS ile uyumlu şekilde uygulanmasını sağlamak üzere gerekli tüm tedbirleri alma çağrısı yapıldı. Kararda, Anayasa’nın 83’üncü maddesindeki özel korumanın yanı sıra milletvekillerinin demokratik süreçteki özgün rol ve statülerinin sistematik biçimde dikkate alınması istendi.

Komite ayrıca, siyasi tartışma ve çoğulculuğun korunmasının güçlendirilmesini ve muhalefet siyasetçilerinin siyasi ifadelerine yönelik korumanın artırılmasını istedi. Türkiye’den, milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle Meclis’e gönderilen fezlekelerin sayısına ilişkin istatistiki bilgi de talep edildi. Bu kapsamda, fezlekelerin ne kadarının muhalefet milletvekillerini ilgilendirdiğinin açıklanması istendi.

Komite, bireysel tedbirleri Aralık 2026’da yapılacak 1577’nci toplantısında, genel tedbirleri ise Mart 2027’deki toplantısında yeniden ele alma kararı aldı.

(MA)