İnkar edilen bağışlar resmi sitelerde

Her eğitim öğretim yılının başlangıcının en önemli gündemi devlet okullarında velilerden istenen bağış ve kayıt paraları. Milli Eğitim Bakanları’nın ‘kesinlikle yasak’ dediği, velilerin vermek zorunda kaldığı, okul idarecilerinin ‘okulun ihtiyaçları malum, çocuğunuz için’ diye ikna odaları kurarak pazarlıklara girdiği herkesin bilgisinde. Ve sonuç… Okul Aile Birliklerinin hesabına yatırılmak zorunda kalınan paralar. ‘Gözde’ devlet okullarında velilerden 100 bin TL’yi aşan fahiş miktarlar istendiği sır değil. Ama her okulda özellikle kayıt sürecinde velilerden paranın yanında A-4 kağıdı, temizlik malzemesi, tuvalet kağıdı, sıvı sabun vb. de talep ediliyor. Okulların bu ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmazken tüm giderler artık velilerin cebine yıkılmış durumda.

Okullar açılıyor

2026-2027 eğitim öğretim dönemi bugün başlıyor. 2024-2025 eğitim öğretim yılı istatistiklerine göre; Türkiye genelinde 9 milyon 212 bin 833'ü erkek, 8 milyon 743 bin 690'ı kız olmak üzere toplam 17 milyon 956 bin 523 öğrenci bulunuyor. Örgün eğitimdeki öğrencilerin 1 milyon 741 bin 314'ü okul öncesi eğitimde, 5 milyon 704 bin 483'ü ilkokulda, 5 milyon 181 bin 914'ü ortaokulda, 5 milyon 328 bin 812'si ortaöğretimde yer alıyor.

Okullarda görev yapan öğretmen sayısı ise 1 milyon 187 bin 409 oldu.

Örgün eğitimde 59 bin 336'sı resmî okul, 14 bin 700'ü özel okul ve 4'ü açık öğretim okulu olmak üzere toplam 74 bin 40 okul hizmet verdi. Bu okulların 17 bin 640'ı okul öncesi eğitim, 25 bin 99'u ilkokul, 18 bin 878'i ortaokul ve 12 bin 423'ü de ortaöğretim kademesinde yer aldı.

Okulların bütçesini hazırlayan da dolduran da veliler

Devlet okullarında ‘kayıt, bağış parası’ adı altında istenen bu paraların resmi belgeleri ise Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı her okulun ‘meb.k12.tr’ uzantılı resmi web sitelerinde mevcut. MEB yönetmeliğine göre her okulda kurulması zorunlu olan Okul Aile Birliklerine ait bilgilere bu web sitelerinden ulaşabiliyor. Siz de çocuğunuzun okuduğu okulun resmi web sitesine girerek Okul Aile Birliği’nin gelir gider tablosuna ulaşabilirsiniz. Zaten her yıl genel kurulları yapılan Okul Aile Birlikleri’nin asıl amacı tahmini bütçe hazırlayıp MEB’in karşılamadığı okul giderleri için gelir kaynağı oluşturmak. Bu kaynağın asıl adresi ise velilerin cüzdanları tabii ki.

Bağışlarda milyonları aşan rakamlar var

Bu tablolar incelendiğini inkar edilen kayıt ve bağış paralarının sadece okula kayıt yapılırken alınmadığı da ortaya çıkıyor. Okul Aile Birlikleri’nin aylık olarak paylaştığı tablolar velilerden alınan bağışların yıl boyunca sürdüğünü ortaya koyuyor. Peki toplanan bu paralar nereye gidiyor? Cevabı ortada. MEB’in karşılamadığı okulların yardımcı personellerin (temizlik, güvenlik görevlisi) ücretleri, sigorta primleri, temizlik malzemeleri, bakım-onarım giderleri, yangın tüpü ve kırtasiye malzemeleri için ödenen paralar velilerden toplanıyor.

Örneğin İstanbul Ataşehir’in ‘gözde’ okullarından Ataşehir İlkokulu’nun Okul Aile Birliği’nin 2025 Ağustos ayı bilançosunda yani okul kayıt, bağış paralarının en hararetli toplandığı dönemde ‘Okula Yapılan Yardımlar (Nakdi)’ başlığının karşısında tam 1 milyon 888 bin TL yazıyor.

Kadıköy Anadolu Lisesi’nde 2025 Şubat’ında ‘Genel Bağış’ adı altındaki gelir ise 779 bin 613 TL. Şişli Nilüfer İlkokulu’nun Ekim 2025 Bağış Geliri ise 65 bin TL.

 

Esenyurt Türkiye Yüzyılı İlkokulu Okul Aile Birliği’ne ait 2025-2026 Gelir Gider tablosunda, okula yapılan (nakdi) yardımların toplamı 785 bin 900 TL olarak görülüyor. Hatta bazı Okul Aile Birlikleri’nin aylık raporlarında sınıf sınıf şube şube yapılan bağış rakamları ayrıntılı biçimde yer alıyor. 

Kantin ihalesi okula, fahiş ücretleri öğrenciye

Ama iş sadece kayıt parası ve bağışlarla da kalmıyor. Okul Aile Birliklerinin gelir kalemlerinden biri de kantin kira gelirleri. Yıllık yarım milyonu bulan ihalelerle kantin işletmecilerine verilen kantinlerden her ay ciddi bir kira geliri elde ediliyor. Bunun sonucu olsa gerek dışarıda 25 TL’ye satılan simit bile okul kantinlerde 30 TL’ye satılıyor. İhale ve işletme farkı da velilerin cebinden çıkarılıyor.

İstanbul Bakırköy’deki Halil Vedat Fıratlı İlkokulu’nun 2024 Nisan ayı kantin kira geliri 23 bin 280 TL, Okul Servis Araçları geliri 46 bin 700 TL. MEB, okullarda 1 öğün ücretsiz yemek verilmesi talebini görmezden gelirken birçok okulda yemekhane geliri de bu listeye ekleniyor. Hatta bu paraları bankaya yatırıp faiz geliri sağlayan okullar da var.

Çocuk kulübü ve etkinlik gelirleri

Okullarda yıl boyunca “Çocuk Kulübü” adı altında yapılan öğrencilerin zihinsel, bedensel ve sanatsal becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlikler de paraya tahvil edilmiş durumda. Bu etkinliklerin asıl amacı ek bir gelir kapısı oluşturmak. Satrançtan, robotik kodlamaya, halk oyunlarına, jimnastikten, tiyatro gösterimlerine, müze gezilerine ve pikniklere kadar her şey parayla. Bunlar da velilerin cebinden çıkıyor. Gelir gider tablolarında bu kalemin de ciddi bir yekün tuttuğu görülüyor.

Örneğin İstanbul’daki Arnavutköy İlkokulu’nun Okul Aile Birliği Bilançosu’nda 2025 yılının ilk 3 ayında etkinlik gelirlerinin 99 bin 815 TL olduğu paylaşılmış.

Velilere ‘taşın altına elinizi koyun’ mektubu

Tuzla Atatürk İlkokulu Aile Birliği ise okulun resmi web sitesinden velilere açık mektup kaleme alarak neden para topladıklarını açık açık anlatıyor. Mektupta açıkça şu ifadelere yer veriliyor:

“Anayasa’da eğitimin, zorunlu ve ücretsiz olduğu açıklanmasına rağmen, Okul-Aile Birlikleri neden bağış talep ediyor? Cevap: Devletimizin eğitim alanında yaptıklarını takdir etmemiz gerekir. Ders kitaplarının, okullarımızın elektrik, doğalgaz, su, faturalarının ödenmesi devlet tarafından yapılmaktadır. Devlet tarafından sunulmayan fotokopi, kırtasiye, bilişim, temizlik, güvenlik, personelin maaş ve SGK giderleri ile her türlü tamirat, tadilat, bakım, onarım vb. diğer giderler ve ihtiyaçlarımız aile birlikleri tarafından karşılanmaktadır. Sayın Veli; Unutmayınız ki iyi bir okul, velilerimizin destek ve yardımları ile oluşturulabilir. Sizleri, birlik olmaya ve taşın altına elimizi birlikte koymaya davet ediyoruz! En kârlı yatırım, çocuklarımızın eğitimine yapacağımız yatırımdır…”

MEB’den öğrenci başına yıllık 200 TL ödenek

MEB’in okullara ayırdığı bütçe, gönderdiği nakdi paralar okulların sitesinde yer almıyor. Okullara gönderilen para miktarı çok komik olunca ifşa olmayalım demişler herhalde.

İstanbul’da 1.600 öğrencisi olan bir okuldaki idareci 2027 yılı için okullarına MEB tarafından kırtasiye ve temizlik ödeneği olarak 350 bin TL gönderildiğini ifade ediyor. Yani MEB öğrenci başına okula 218 TL göndermiş oluyor.

Okul mevcutlarının 630 öğrenci olduğunu aktaran bir başka okul yöneticisi bu yıl için MEB’den kırtasiye ödeneği olarak 38 bin TL, temizlik malzemesi için 76 bin TL toplamda 114 bin TL ödenek aldıklarını ifade ediyor. Bu okula da MEB öğrenci başına 180 TL’yi layık görmüş.

Hesap ortada; MEB’in bir okula ayırdığı yıllık ödenek okulların 1 aylık giderini karşılamaz.

Eğitime ayrılan bütçe uluslararası standartların altında

Okulların bunca ihtiyacı velilerin sırtından karşılanırken 2027 yılı için MEB’e ayrılması öngörülen bütçenin merkezi bütçe içindeki payı, uluslararası standart olarak kabul görülen yüzde 12’nin, üç puan altında kaldı. AKP iktidarının ‘bütçeden aslan payını ayırıyoruz’ dediği MEB bütçesi 2014’te yüzde 13 iken, 2026’da yüzde 11’e 2027 yılı için yüzde 9,8’e geriledi.

Okul öncesi eğitim kamuda da ücretli

2026-2027eğitim öğretim yılında Ankara’da okul öncesi eğitim yemek hizmeti alan öğrenciler aylık 3 bin 100 TL, yemek hizmeti almayanlar için 1.700 TL ödemek zorunda. Tam gün eğitimde bu rakam 10 bin TL’yi aşıyor.

İstanbul’da yemek hizmeti alanlar için aylık 3 bin 200 TL, yemek hizmeti almayanlar için 1.350 TL. Tam gün eğitimde rakam yine 10 bin TL’yi geçiyor.

Burada verilen ücretin yanı sıra tuvalet kağıdı, ıslak mendil, temizlik malzemesi ve A-4 kağıdı vb. istenmesi olağan hale gelmiş durumda.

AKP’li bakanlar: Eğitim ücretsiz

AKP’li yıllarda Milli Eğitim Bakanlığı yapan isimlerin ortaklaştığı noktalardan biri de eğitimin ücretsiz olduğu açıklamaları idi.

Erkan Mumcu: AKP’nin ilk Milli Eğitim Bakanı, sadece 4 ay görevde kaldı. Kayıt parasına ilişkin açıklaması yok.

Hüseyin Çelik - 23 Eylül 2006: Zorla kayıt parası almaya kalkışan okul yöneticilerini ve görevlilerini korkmadan deşifre edin.

Nimet Çubukçu - 10 Eylül 2010: Kayıt sırasında velilerden kesinlikle para alınamayacak ve okullar tamamen ücretsiz.

Ömer Dinçer - 20 Temmuz 2011: Öğrenci velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlanamaz.

Nabi Avcı - 8 Mayıs 2013: Okullar açıldığında, kayıt kabul dönemlerinde velilerden hiçbir başlık altında, aidat, bağış alınmayacak.

İsmet Yılmaz - 26 Ağustos 2017: Talimatımdır, veliler hiçbir şekilde bağış yapmaya zorlanamaz.

Ziya Selçuk - 9 Aralık 2018: Kayıt sırasında velilerden hiçbir şekilde bağış ve kayıt parası talep edilmesi mümkün değildir.

Mahmut Özer - 23 Haziran 2022: Velilerden zorunlu kayıt parası alınmasına tolerans göstermeyeceğiz.

Yusuf Tekin - 23 Ağustos 2026: Devlet okullarında kayıt sırasında kayıt parası, bağış veya zorunlu ücret talep edilemez.