Yapay zeka, Reddit gönderilerini tarayarak Ozempic'in gizli yan etkilerini ortaya çıkardı

Pennsylvania Üniversitesi araştırmacıları, son dönemin popüler zayıflama ilaçları olan GLP-1 reseptör agonistlerine (Ozempic, Wegovy, Mounjaro, Zepbound) dair dikkat çeken bir araştırmaya imza attı. Nature Health dergisinde yayımlanan çalışmada, yapay zeka ve büyük dil modelleri (LLM) kullanılarak 70 bine yakın Reddit kullanıcısının 400 binden fazla paylaşımı analiz edildi.

Klinik deneylerde genellikle ilacın hayati tehlike oluşturan en ağır etkilerine odaklanıldığına dikkat çeken araştırmacılar, hastaların günlük yaşamda tecrübe ettiği ancak resmi raporlara yansımayan yan etkileri tespit etmek için "bilgisayarlı sosyal dinleme" yöntemine başvurdu.

Adet düzensizliği ve vücut ısısı değişimleri öne çıkıyor

Yaklaşık 5 yıllık verilerin taranmasıyla elde edilen bulgularda, bulantı gibi zaten bilinen mide ve bağırsak rahatsızlıklarının yanı sıra tıbbi literatürde henüz yeterince yer bulmamış yan etkiler dikkat çekti.

Buna göre yan etki bildiren kullanıcıların yaklaşık yüzde 4'ü menstrual döngüde bozulmalar, ara kanamalar ve şiddetli kanama yaşadığını aktardı. Sadece kadın kullanıcılar baz alındığında bu oranın çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.

Ayrıca kullancıların ciddi oranda ani üşüme, titreme, soğuk basması ve ateş benzeri semptomlardan şikayet ettiği görüldü.

Klinik test sınırlarını aşamadığı için prospektüslere nadiren giren kronik yorgunluk, Reddit paylaşımlarında en çok şikayet edilen ikinci konu oldu.

İlaçlar hipotalamusu hedef alıyor

Uzmanlar, söz konusu ilaçların beyinde iştah, hormonlar, üreme sistemi ve vücut ısısını düzenleyen "hipotalamus" bölgesini hedef aldığına dikkat çekiyor. Bildirilen adet düzensizliği ve üşüme gibi etkilerin biyolojik olarak bu mekanizmayla ilişkili olabileceği ancak kesin nedensellik için daha geniş klinik araştırmalara ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor.

Geleneksel klinik deneylerin güvenilirlik açısından "altın standart" olduğunu fakat çok yavaş ilerlediğini belirten araştırma ekibi, yapay zekanın doğal dili tıbbi terminolojiye (MedDRA) dönüştürme yeteneği sayesinde ilaca bağlı olası risklerin çok daha hızlı tespit edilebildiğini kaydediyor.