Çınar’da yapay zekayla kesilen elektrik cezaları Meclis gündeminde | DEM Partili Eren: Somut inceleme yapılmadan ceza uygulanması doğru değil

 

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Ortaşar Mahallesi’nde yaklaşık 65 haneye “yapay zeka sistemi tarafından kaçak elektrik kullanımı tespit edildiği” gerekçesiyle para cezaları kesildiği ve elektrik kesintileri uygulandığını belirterek konuyu Meclis gündemine taşıdı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi veren Eren, “Diyarbakır ili Çınar ilçesi Ortaşar Mahallesi’nde ikamet eden yaklaşık 65 haneye, ‘yapay zeka sistemi tarafından kaçak elektrik kullanımı tespit edildiği’ gerekçesiyle fahiş miktarlarda para cezaları kesildiği ve elektrik kesintileri uygulandığı tarafıma iletilmiştir” dedi.

“Dijital tespitler ciddi hata ve yanılma payları barındırıyor”

Yapay zeka sistemleriyle yapılan tespitlere ilişkin Eren, şunları söyledi; “Ancak, yapay zekâ algoritmalarının temelini oluşturan veri setlerindeki eksiklikler, mevsimsel hava şartları, bölgedeki yoğun tarımsal sulama dinamikleri ve teknik altyapı yetersizlikleri nedeniyle bu tür dijital tespitlerin ciddi hata ve yanılma payları barındırdığı bilinmektedir. Sahada fiili, fiziki ve somut bir inceleme yapılmaksızın, yalnızca algoritmik tahminlere ve uzaktan algılama verilerine dayanarak doğrudan cezai işlem uygulanması doğru değildir. Ekonomik ve tarımsal zorluklarla geçim mücadelesi veren bölge halkı, bu şekilde denetime muhtaç ve şeffaf olmayan dijital kararlar neticesinde bir mağduriyetle karşı karşıya bırakılmıştır.”

Eren’den Bakan Bayraktar’a sorular

Eren, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a şu soruları yöneltti;

• Diyarbakır Çınar ilçesi Ortaşar Mahallesi’nde yapay zeka destekli sistemlerin algoritmik tahminlerine dayanarak kaç haneye, toplam ne kadar idari ve mali para cezası kesilmiştir? Somut suç delili olmaksızın sadece yapay zeka verileriyle ceza düzenlenmesinin yasal ve hukuki dayanağı nedir?
• Söz konusu kaçak elektrik tespit sisteminin saha şartlarında test edilmiş resmi hata ve yanılma payı yüzde kaçtır? Bu sistemlerin kullandığı algoritmalar bağımsız teknik, akademik veya hukuki bir heyet tarafından denetlenmiş midir?
• Ceza hukukunda ve idari yaptırımlarda teknolojik verilerin teyit edilmesi amacıyla sahada uzman ekiplerce fiziki ve fiili bir yapılmaksızın doğrudan ceza kesilmesinin gerekçesi nedir?
• Kesilen cezaların fahiş boyutları göz önünde bulundurulduğunda, bu yaptırımların idare hukukundaki ölçülülük ilkesi ile bağdaşmadığı açıktır. Temel bir insan hakkı olan enerjiye erişim hakkını engelleyen elektrik kesintileri ve cezalar nedeniyle mağdur olan yurttaşların mağduriyetinin giderilmesi, haksız cezaların iptali ve dağıtım şirketinin bu keyfi uygulamalarının denetlenmesi amacıyla Bakanlığınızca bir idari soruşturma başlatılacak mıdır?