90’ıncı yılında Kültürpark’ın geleceği tartışılıyor: 'Kültürpark ticarethane değildir'

 

İzmir — İzmir’in simge mekanlarından Kültürpark’ın 90 yıllık geçmişi, kuruluş yıl dönümü dolayısıyla hazırlanan “Kültürpark 90 Yaşında” sergisiyle anlatılıyor. 1922 Büyük İzmir Yangını’nın ardından geride kalan geniş yangın alanında kurulan Kültürpark, Cumhuriyet döneminde kentin yeniden inşasının önemli adımlarından biri oldu.

Son yıllarda Kültürpark’ın büyük ölçekli ve sponsor destekli ticari etkinliklerle daha sık gündeme gelmesi tepkilere neden oluyor. Kültürpark Platformu da yaptığı yazılı açıklamada, Kültürpark’ın kentin ortak mirası olduğunu belirterek, “Kültürpark ticarethane değildir. Parkın metrekaresi dolarla satılan bir ticarethaneye dönüştürülemez” dedi.

Kültürpark doğal sit alanı

Köklü geçmişi, tarihi yapıları ve zengin bitki çeşitliliğiyle öne çıkan Kültürpark, 2. Derece Doğal Sit Alanı ve Tarihi Sit Alanı statüsüne sahip. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 1991 yılında Doğal Sit Alanı olarak tescil edilen Kültürpark, 1992 yılında ise Tarihi Sit Alanı ilan edildi.

Kültürpark Platformu açıklamasında, 420 bin metrekarelik alanıyla Kültürpark’ın İzmir’de her kesimden insanın doğal ve tarihi yaşamla iç içe olabildiği bir vaha olduğuna dikkat çekildi. Parkın yoğun kullanımı nedeniyle doğal ve tarihi yapısının zarar gördüğü belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Kültürpark’ın kullanımına yönelik anlık insan kapasitesi 5 bin 600 kişidir. Parkın yaşlı ve yorgun yapısı artık yoğun insan kalabalığını ve bu kalabalığın yarattığı kirliliği, elektrik yükünü kaldıramamakta, tarihi ve doğal yapısı zarar görmektedir. Parkın sadece insanlar için değil, orasını mesken edinmiş bitki ve hayvanların da içinde olduğu unutulmamalıdır.”

“Ekolojik yapısı yıpratılmaktadır”

Kültürpark Platformu, çeşitli sponsorların desteğiyle düzenlenen fuar ve ticari etkinlikler kapsamında alana kurulan eklentilerin Kültürpark’ın ekolojik yapısını yıprattığını belirtti. Gaziemir’de yeni fuar alanının kurulmasıyla Kültürpark’ın ticari işlevinin sona erdiğine dikkat çekilen açıklamada, büyük ölçekli ticari fuarların burada düzenlenmeye devam etmesinin parkın misyonuyla çeliştiği ifade edildi.

Platform, Kültürpark’ın doğal ve ekolojik yapısına zarar verecek etkinlik ve fuarlara son verilmesi çağrısında bulunarak, “İster ‘enternasyonal’, isterse ‘yerel’ adı ne olursa olsun Kültürpark’ta büyük ölçekli, sponsorlarla desteklenen hiçbir ticari etkinliğe yer verilmemelidir” dedi.

“Değişmeyen tek şey kuşatma”

2000’li yılların başında Gaziemir’deki yeni fuar alanı tamamlandığında, Kültürpark’taki demonte hangarların kaldırılarak yerlerine yeşil alan yapılacağının taahhüt edildiği hatırlatıldı. Ancak bu taahhüdün yerine getirilmediğine dikkat çekilen açıklamada, Kültürpark’ın kent dokusuyla ilişkisinin de doğru kurgulanmadığı belirtildi.

Açıklamada, “Giderek derinleşen iklim kriziyle mücadelede, kent merkezinin yegâne ‘doğal yutak alanı’ olan Kültürpark’ın yarattığı mikro klima ve kent iklimine olumlu etkileri, yerel yönetimler tarafından sadece süslü cümlelerle konuşuldu, yazıldı ve geçildi” denildi.

Platform, Kültürpark’a ilişkin planlama ve karar süreçlerinde kentteki ilgili tüm paydaşların yer alacağı şeffaf ve özerk bir yapılanma oluşturulmasını istedi.

Kültürpark Platformu’nun Kültürpark’ın korunması için öne çıkardığı noktalar şöyle;

• Kültürpark içerisinde büyük ölçekli insan, gürültü, duman yoğunluğu olan, sponsorlarla desteklenen ticari hiçbir faaliyet istemiyoruz.
• İzmir merkezindeki ulaşım, altyapı ve kamu hizmetlerine ilave yük bindirecek kararlar yerine; Basmane Çukuru’nun Kültürpark ile bütünleşecek, kamusal niteliğini güçlendirecek ve tüm toplumun eşit şekilde yararlanabileceği şekilde planlanması gerekmektedir.
• Her ne ad altında olursa olsun Kültürpark'ta büyük ölçekli, sponsorlarla desteklenen hiçbir ticari etkinliğe yer verilmemelidir.
• Kuruluş amacına uygun bir "Halk Okulu" işleviyle; her yaş grubundan ve her ekonomik sınıftan bireyin katılacağı kurslar, eğitimler ve spor etkinlikleriyle yılın her günü özenle bakılan bir "Kent Parkı" olmalıdır.