Latmos bölgesinde doğa kazandı: Kayabükü kırma eleme tesisi projesine yargı engeli

Muğla – Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı Kayabükü Mahallesi sınırlarında kurulması planlanan kırma eleme tesisi projesi için verilen çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) gerekli değildir kararı mahkeme tarafından iptal edildi. Antik çağdaki adı Latmos olan Beşparmak Dağları bölgesindeki doğal yaşamı, fıstık çamı ormanlarını ve tarihi dokuyu korumak amacıyla yürütülen hukuki mücadelede yargı, uzman bilirkişilerin raporlarını dikkate alarak verilen ÇED Gerekli Değildir karanını hukuka aykırı buldu. Karar oy birliğiyle alındı.

Toprağını koruyan köylülerin haklı mücadelesi

Dava konusu proje, Kale Maden Şirketi tarafından yaklaşık 2750 hektarlık geniş bir alanda tasarlanıyordu. Tesisin faaliyete geçmesi durumunda bölgedeki endemik bitki türlerinin, birinci derece arkeolojik sit alanının, yerel halkın geçim kaynağı olan fıstık çamlarının, tarım alanlarının ve zeytinliklerin zarar göreceği öne sürülerek yargıya başvuruldu. Hukukçu Mehmet Çilsal tarafından hazırlanan dava dosyası ile projeye karşı dava açan köylülerin hukuk mücadelesi sonuç verirken, incelemeleri tamamlayan mahkeme, oy birliğiyle dava konusu işlemin iptaline karar verdi.

Bilimsel raporlarla belgelenen çevresel riskler

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporları, projenin bölge ekosistemine yönelik risklerini ortaya koydu. Biyoloji alanındaki incelemelerde proje sahasında ve yakınında Milas lalesi gibi nesli tehlikede pek çok endemik türün yer aldığı saptandı. Batı Menteşe Dağları Önemli Doğa Alanı sınırlarında bulunan bölgenin, Gökdoğan ve Gökkuzgun gibi koruma altındaki kuş türleri ile Karya kertenkelesine ev sahipliği yaptığı ifade edildi. Orman mühendisliği değerlendirmelerinde ise doğal fıstık çamı ormanlarının olumsuz etkileneceğine vurgu yapılarak, kamu yararının orman ekosisteminin muhafazasında görüldüğü aktarıldı.

Toz emisyonu ve tarımsal tehditler raporda

Çevre ve jeoloji mühendisliği raporlarında, projenin potansiyel etkilerinin yüksek olduğu ve yer altı ile yüzeysel su kaynaklarına yönelik araştırmaların yetersiz kaldığı belirtildi. Maden ve ziraat mühendisliği uzmanları ise tesis kapasitesini doldurmak amacıyla Aydın'daki ocaklardan yılda üç yüz bin tondan fazla malzeme taşınacağını kaydetti. Bu nakliye ve kırma süreçlerinde ortaya çıkacak toz partiküllerinin fıstık çamları ile çok yıllık tarımsal bitkilere zarar vereceği dile getirildi.

Latmos Platformunun mücadele mesajı

Elde edilen hukuki kazanımın ardından Latmos Platformu temsilcileri, bölgedeki doğal ve kültürel mirası koruma kararlılığını kamuoyuyla paylaştı. Platform üyeleri, yaşadıkları toprakları korumak adına köylülerle ve destek veren kurumlarla birlikte sürdürülen uğraşların değerini vurgulayarak toprakları ve yaşamı savunmaya devam edeceklerini dile getirdiler.