Kocaeli Kadıköy'de kentsel dönüşüm belirsizliği: Ne alacağımızı, ne ödeyeceğimizi bilmiyoruz

Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin İzmit Kadıköy Mahallesi’nde hayata geçirmek istediği kentsel dönüşüm projesi mahalle halkının tepkisine neden oldu. Dönüşüme tümüyle karşı olmadıklarını ancak sürecin kendilerini mağdur etmeden sürdürüleceğine de inanmadıklarını belirten mahalleliler; kendilerine somut ve yeterli bilgi verilmediğini söylüyor.

Mahallede başlayan bilgilendirme ve anket çalışmaları, yurttaşların tepkisine neden olurken, halk, projenin hangi koşullarda uygulanacağı, kendilerine hangi konut ve iş yerlerinin verileceği, ne kadar borçlandırılacakları, kira ve taşınma sürecinin nasıl yürütüleceği, projenin toplam maliyeti, süresi, mevcut mülklerin nasıl değerlendirileceği ve dönüşüm sonrasında ortaya çıkacak haklara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadığını söylüyor.

‘Kentsel dönüşüme hayır’ posterleri asıldı

Mahallenin çeşitli noktalarına “Kentsel dönüşüme hayır” yazılı posterler yapıştırılırken, mahalle halkı oluşturdukları sosyal medya gruplarında süreçle ilgili bilgi ve belgeleri paylaşarak görüş alışverişinde bulunuyor.

Kadıköy Mahallesi’nde devam eden metro çalışmaları da dönüşüm tartışmasının önemli başlıklarından biri. Metro inşaatının hemen yanında bulunan bazı alanların kamulaştırılmasının gündemde olduğu belirtilirken, mahalleli metro çalışmaları ile kentsel dönüşüm sürecinin birbiriyle bağlantılı olup olmadığını da sorguluyor.

‘Cebinde 40 bin lira var mı diye sormuyorlar’

59 yıldır Kadıköy Mahallesi’nde yaşayan ve aynı zamanda esnaflık yapan Bülent Idır, mahalle halkının dönüşümün koşullarına ilişkin yeterli bilgiye sahip olmadığını belirterek şöyle dedi: “Eğer gerekli oranda kabul sağlanırsa süreç başlayacak. Peki nereye gideceğiz, nasıl gideceğiz, taşınma masrafı ne olacak, insanların kira gelirleri ne olacak? 25 bin TL alan yaşlı insanlar, dul ve yetimler var. Hemen yanı başımızda Cedit Mahallesi’nde TOKİ tarafından yapılan bir kentsel dönüşüm oldu. Şimdi herkes çok çok mağdur. 250 bin TL, 270 bin TL ödenecek diyenlerden 1 milyon TL para isteniyor. Şerefiye parası isteniyor, hemen arkasından çevre düzenleme parası isteniyor ve rakamlar 2 milyona, 2.5 milyona yaklaşıyor. Bugüne kadar yapılan bütün kentsel dönüşümlerde insanlar 4-5 yıl çok eziyet çekti.”

Dönüşüm gerçekleşirse belediyenin kira ve taşınma konusunda yeterli destek sağlaması gerektiğini söyleyen Idır, mahalle halkının önemli bir bölümünün bu masrafları karşılayabilecek durumda olmadığını ifade etti ve “Bir evden bir eve nakliye ücretlerine bakın, 40 bin TL. Cebinde 40 bin TL var mı diye kimse sormuyor” dedi.

‘Yeni binamı niye yıkayım?’

36 yıldır mahallede yaşayan Aziz Öncü ise kendi evini yeni deprem yönetmeliğine uygun şekilde, yıllar süren birikimleriyle yaptırdığını belirterek, riskli olduğu tespit edilen yapıların tek tek değerlendirilmesini istedi. Öncü “Bu ev bizim evimiz, burada 10 yıldır oturuyoruz. Bu evi yeni deprem yönetmeliğine göre yaptırdık. Burada çocuklarımla oturma hayaliyle birlikte eşim 30 yılını, ben de 30 yılımı harcadıktan sonra bütün masrafları ancak karşılayabildik. Ben yeni binamı niye yıkayım?” diye sordu.

Dönüşümün koşullarının oylama öncesinde açıklanmamasının kendilerini endişelendirdiğini belirten Öncü, “Bize kör dövüşü gibi ‘Onaylayın, ondan sonra size ayrıntıları verecekler’ deniyor. Ama dönüş bu oylamadan sonra” diye konuştu.

‘25 bin lira maaş alıyorum, nasıl geçineceğim?’

25 yıldır Kadıköy Mahallesi’nde yaşayan emekli yurttaş Mustafa Çelebi de kentsel dönüşüme karşı olmadığını, ancak projenin koşullarının açıklanmasını istediğini belirterek “Kentsel dönüşüm projesi tabii ki olsun isteriz ama şartları ve ne olacağına dair hiçbir şey önümüze koymadılar. Ben 25 bin lira maaş alıyorum. Ben ne kadar kira verirsem geçinemem. Belediyenin, devletin bu süreci açıklıkla sürdürmesi lazım” ifadelerini kullandı.

60 yıldır mahallede yaşayan Murat Taşır ise projenin kapsamına ve yeni yapıların nasıl planlandığına ilişkin soru işaretleri bulunduğunu belirterek, “Bu, bizim gözümüzde rant projesi. Yani burayı yıkıyorsan tekrar evini yapacaksın, vereceksin. Benim iş yerimi de vereceksin, benim kiramı ödeyeceksin. Bunların yapılması gerekiyor” dedi.

Mahallede doğup büyüyen Ayşen Çiftçi ise “Tabii yenilenmesi gereken bölgeler, yenilenmesi gereken binalar var. Bizim binamız mesela 50 senelik. Ama yapmaya çalıştıkları sistem güzel değil” ifadelerine yer verdi.

Metro inşaatı endişe yaratıyor

Daha önce Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Kent Konut bünyesinde çeşitli konut projelerinde satış danışmanı olarak çalışan ve emekli olan Yasemin Idır da Cedit ve Erenler gibi bölgelerdeki dönüşüm süreçlerinde yaşanan mağduriyetlere tanıklık ettiğini ve mahalle halkının sorularına tatmin edici yanıtlar verilmediğini belirterek kira ve ödeme miktarları konusunda da farklı yurttaşlara farklı bilgiler aktarıldığını ifade etti.

Evlerinin balkonundan metro inşaatını gören Feridun Çakal ailesi ise çalışma nedeniyle gece boyunca gürültü yaşadıklarını belirterek “Sabaha kadar bu gürültü devam ediyor. Günlerdir de su boşaltılıyor zeminden. Şimdi bu su boşaltıldıktan sonra obruklar oluşmayacak mı?” diye sordu.

78 yaşındaki Feyzullah Çakal ise doğduğu günden bu yana mahallede yaşadığını belirterek “78 yaşındayım, bu gürültü ile oturuyoruz” dedi.

‘Esnaf mağdur olmak istemiyor’

Mahallede iki yıldır esnaflık yapan Fatoş da dönüşümün esnafı mağdur etmeyecek şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade ederek “Eğer bir dönüşüm yapılacaksa halkı zor durumda bırakmayacak şekilde yapılması gerekiyor” diye konuştu.

12 yıldır mahallede kiracı olarak esnaflık yapan Faruk ise dönüşüm halinde kiracı esnafın durumunun da açıklanmasını istedi: “Burada benim durumumda olan esnaflar var. Yani tüm gelir kapısı burası. Kentsel dönüşümle birlikte bizlerin durumunun ne olacağı da belirsiz. Burada yaşayan, çalışan, işi olan insanları mağdur etmeyen bir çözüm yolu bulunması gerekiyor.”

Halk, açık ve şeffaf bir süreç istiyor

Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin Kadıköy Mahallesi için hazırladığı proje, 22 bin 415 metrekarelik alanda uygulanacak. Projede toplam 67 bin 65 metrekare inşaat alanı bulunuyor. Proje kapsamında 574’ü mevcut konut olmak üzere toplam 681 bağımsız bölüm ve 1530 kişilik nüfus öngörülüyor. Ortalama konut büyüklüğü ise 104 metrekare olarak belirtiliyor. Mahalle halkı ise dönüşümün kendilerine dayatılan belirsiz koşullarla değil, açık ve şeffaf bir süreçle yürütülmesini; hangi yurttaşın ne alacağının, ne kadar borçlandırılacağının, kira ve taşınma giderlerinin nasıl karşılanacağının dönüşüm öncesinde net biçimde açıklanmasını istiyor.