BİSAM açıkladı: Açlık sınırı 37 bin 203 liraya çıktı, yoksulluk sınırı 122 bin lirayı aştı

Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi BİSAM Ağustos 2026 dönemi raporuna göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 37 bin 203 liraya yükseldi. Gıda dışındaki zorunlu harcamaların da eklenmesiyle yoksulluk sınırı 122 bin 217 liraya ulaştı. Ailenin yalnızca gıda için günlük yapması gereken asgari harcama ise 1.240 lira oldu.

Yalnızca gıda için 37 bin 203 lira gerekiyor

Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi BİSAM, “Açlık ve Yoksulluk Sınırı Ağustos 2026 Dönem Raporu”nu açıkladı. BİSAM’ın TÜİK zincir market cari ay internet fiyatları ve kendi beslenme kalıbı üzerinden yaptığı hesaplamaya göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için aylık en az 37 bin 203 lira harcaması gerekiyor.

Bu tutar yalnızca gıda harcamalarını kapsıyor. Eğitim, sağlık, barınma, ulaşım, ısınma ve eğlence gibi zorunlu giderler hesaba katıldığında ailenin aylık toplam tüketim harcaması 122 bin 217 liraya yükseliyor. Böylece yoksulluk sınırı, yalnızca sağlıklı beslenmenin maliyetini gösteren açlık sınırının yaklaşık 3,3 katına ulaşıyor.

Günde en az 1.240 lira gıda harcaması

BİSAM hesaplamasında dört kişilik ailenin yalnızca sağlıklı beslenmek için günlük yapması gereken asgari harcama 1.240,10 lira olarak belirlendi. Bu tutar 30 günlük bir ay üzerinden hesaplandığında yaklaşık 37 bin 203 liraya denk geliyor.

Günlük gıda harcamasında en büyük payı süt ve süt ürünleri oluşturuyor. Bu grupta günlük harcama gereksinimi 431,31 lira. Süt ve süt ürünlerini 288,82 lira ile sebze ve meyve, 209,80 lira ile et, tavuk ve balık izliyor. Yumurta için günlük 24,90 lira, kurubaklagiller için 28,87 lira, ekmek için 86,67 lira gerekiyor.

Gıda bütçesinin yüzde 35’i süt ve süt ürünlerine

BİSAM’ın daha dar gruplandırmasına göre süt ve süt ürünlerinin toplam gıda harcaması içindeki payı yüzde 34,8. Yani dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmek için ayırması gereken gıda bütçesinin yaklaşık üçte biri bu gruba gidiyor.

Sebze ve meyvenin payı yüzde 23,3, et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 23,5, ekmek ve tahıl grubunun payı ise yüzde 8,5 olarak hesaplandı. Diğer ürünlerin payı yüzde 9,9 oldu.

BİSAM, açlık sınırındaki artışın ağırlıklı olarak sebze ve meyve, et-tavuk-balık ile bal, pekmez ve reçel gruplarındaki fiyat artışlarından kaynaklandığını belirtti. Kuruyemiş, peynir ve katı yağ gruplarındaki fiyat gerilemelerinin ise artışı sınırladığı kaydedildi.

Çocuk ve gençlerin beslenme maliyeti de farklı

Raporda ailenin her bireyi için sağlıklı beslenme maliyetinin aynı olmadığına dikkat çekildi. BİSAM’ın hesaplamasına göre günlük gıda harcaması 4-6 yaş arasındaki çocuk için 235,23 lira, 10-18 yaş arasındaki genç için 349,10 lira, yetişkin erkek için 334,15 lira, yetişkin kadın için ise 321,62 lira. Dört kişinin toplam günlük gıda harcaması böylece 1.240,10 liraya ulaşıyor.

Bu fark, beslenme ihtiyacının yalnızca kişi sayısına göre değil, yaş ve cinsiyete göre değiştiğini de gösteriyor. Örneğin 10-18 yaş arasındaki gencin günlük sağlıklı beslenme maliyeti, hem yetişkin erkekten hem de yetişkin kadından daha yüksek hesaplanıyor.

Süt ve peynirde günlük 301 lirayı aşan harcama

Gıda grupları içinde süt ve süt ürünlerinin maliyeti özellikle öne çıkıyor. Dört kişilik ailenin günlük süt ve yoğurt harcaması 129,82 lira, peynir ve çökelek harcaması ise 171,66 lira olarak hesaplanıyor. Böylece yalnızca bu iki ürün grubunun günlük maliyeti 301,48 liraya ulaşıyor.

Sebze ve meyve için günlük 288,82 lira, et-tavuk-balık için 209,80 lira gerekiyor. Bu üç ana grup tek başına günlük gıda bütçesinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturuyor.

BİSAM: Ölçülen yalnızca “karın doyurma” maliyeti değil

BİSAM, Ağustos 2026 raporunda hesaplama yönteminin önceki yıllardaki yöntemlerden farklı olduğunu özellikle belirtiyor. Kurum, 2022 Mayıs’ında TÜİK’in madde fiyatlarını açıklamayı durdurmasının ardından kullandığı yöntemi değiştirdiğini, 2026 itibarıyla ise BİSAM SBVS-2026 (Sağlıklı Beslenme için Veri Sistemi) adlı yeni sistemi kullandığını belirtiyor. Bu nedenle 2026 öncesindeki açlık ve yoksulluk sınırı verileriyle yöntemsel olarak doğrudan karşılaştırma yapılamıyor.

Yeni yöntemde yalnızca hayatta kalmak için gerekli en düşük kaloriyi karşılamak yerine sağlıklı ve dengeli beslenme esas alınıyor. BİSAM, protein, vitamin ve mineral eksikliğini ifade eden “gizli açlık” riskini de dikkate aldığını belirtiyor. Bu nedenle hesaplamanın hedefinin “hayatta kalma maliyetini” değil, “insanca ve sağlıklı yaşam maliyetini” ölçmek olduğu vurgulanıyor.

Yoksulluk sınırı nasıl hesaplanıyor?

BİSAM’ın tanımına göre açlık sınırı, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve mevsimine uygun beslenebilmesi için yapması gereken aylık minimum gıda harcamasını ifade ediyor. Yoksulluk sınırı ise gıda harcamasının hanehalkı toplam tüketim harcamaları içindeki payından hareketle hesaplanıyor ve barınma, ulaşım, eğitim, sağlık gibi diğer zorunlu giderleri de kapsıyor.

Ağustos ayında ortaya çıkan tablo, dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı beslenebilmesi için 37 bin 203 liraya, temel yaşam giderleriyle birlikte geçinebilmesi için ise 122 bin 217 liraya ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Başka bir ifadeyle, ailenin toplam zorunlu tüketim harcamasının yaklaşık yüzde 30,5’i gıdaya, yüzde 69,5’i ise gıda dışındaki diğer zorunlu giderlere ayrılıyor.