Erdoğan’ın ‘deniz milli parkı’ kararı: Yunanistan’la yeni gerilim

Ege ve Doğu Akdeniz’de nüfuz ve rant rekabeti Yunanistan ve Türkiye yönetimlerini karşı karşıya getirmeyi sürdürüyor. ABD enerji tekellerine ihale dağıtan Yunanistan, Güney Kıbrıs, İsrail ve Mısır gibi bölge ülkeleriyle iş birliği üzerinden ilerlerken Erdoğan yönetimi “Mavi vatan yasası” gibi girişimlerle bölgede etkin olmaya çalışıyor. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla Ege ve Doğu Akdeniz’de iki “deniz milli parkı” ilan edilmesinin ardından Yunanistan hükümetinin uluslararası diplomatik girişimler için hazırlıklara başladığı bildirildi.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Muğla Fethiye-Antalya Kaş açıklarındaki deniz alanı ile Kuzey Ege’de sınırlandırılan sahalar resmen “Deniz Milli Parkı” statüsüne alındı. Kararın Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu’na kaydettirilen Ulusal Deniz Planlama Haritası’na işlendiği duyuruldu.

Yeni Şafak’ın atıf yaptığı ancak isim vermediği "diplomatik kaynaklar" konuyu “İki deniz milli parkıyla, Türkiye’nin Mavi Vatan’da koruduğu deniz alanları uluslararası hukuka uygun olarak genişlemekte ve Türkiye, çevre denizlerine giderek daha fazla sahip çıkmaktadır. Bunlar yapılırken seyrüsefer serbestisinin etkilenmemesi için gerekli önlemler alınmaktadır” şeklinde yorumladı.

Yunanistan basını ise, “kuzey Ege’de Limnos (Limni) ve Samothraki (Semadirek) adaları arasında bir deniz parkı ve Doğu Akdeniz’de Kastellorizo’yu (Meis) kapsayan ve adayı Rodos’tan fiilen ayıran bir başka deniz parkı kuruldu” şeklinde verdi.

AB ve uluslararası kuruluşlar için ‘yanıt’ hazırlanıyor

Kathimerini gazetesinin haberine göre Yunanistan hükümeti ve Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlara yapılacak bilgilendirmelere öncelik vererek konuyla ilgili bir yanıt hazırlıyor. Atina, kararın uluslararası hukuka aykırı olduğunu, “çünkü bu önlemlerin Türkiye’nin karasularının ötesine, uluslararası sulara ve Yunan kıta sahanlığı içindeki alanlara uzandığını” savunuyor. Yunan yetkililer, bu ilanların, “çevre koruma bahanesiyle Atina’nın temelsiz bulduğu iddiaları ilerletmek ve bir dizi olguyu yaratma girişimi” olarak değerlendiriyor.

Gazeteye göre Miçotakis hükümeti, Erdoğan yönetiminin bu hamlesin, Yunanistan’ın son dönemdeki girişimlerine yanıt niteliğinde ve iç kamuoyuna yönelik bir eylem olabileceğini de düşünüyor. Yunanistan’ın girişimleri arasında ülkenin deniz parklarını belirlemesi, deniz alan planlamasının tamamlanması, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı kablosu konusunda Meridiam grubuyla yakın zamanda imzalanan anlaşma ve Libya ile ilişkileri iyileştirme çabaları sıralanıyor.

Öte yandan Atina’ya göre ilan edilen “Kuzey Ege parkı” bölgesi, uluslararası sularda ve Yunanistan’ın potansiyel kıta sahanlığı içinde yer alıyor ve Türkiye 1973 yılından beri bu bölge üzerinde hak iddialarında bulunuyor. Doğu Akdeniz’deki “park” ise, Atina tarafından Meis adasını izole eden ve adanın deniz bölgeleri üzerindeki etkisini mevcut altı deniz mili genişliğindeki karasularıyla sınırlayan bir adım olarak görülüyor.

‘Mavi vatan tasarısı’ gerilimine eklendi

Yunanistan hükümeti, ekim ayında parlamentoda “Mavi Vatan” ile ilgili yasa tasarısını görüşmesi planından da endişe duyulduğu belirtiliyor. “Deniz Yetki Alanları Kanunu” olarak adlandırılan tasarının içeriği net olarak açıklanmadı. Savunma Bakanlığı kaynakları mayıs ayında yaptıkları açıklamada tasarı, “Türkiye'nin Karadeniz, Akdeniz ve Ege Denizi'ndeki yetki alanlarına ilişkin sorumlulukları belirleyecek ve iç hukuk mevzuatındaki eksiklikleri giderecek çerçeve bir yasa niteliğinde" olarak tanımlandı.

Yasa ile ilgili Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ile 10 Haziran’da Bulgaristan’da bir görüşme gerçekleştirmişti.