Türkiye’nin emeklileri ‘çalışmaya’ mahkum

 

İstanbul Avcılar Gümüşpala Mahallesi Kasap Ahmet Sokak’ta, kentsel dönüşüm kapsamında yeniden inşa edilen binada iş cinayeti meydana geldi. Binanın dördüncü katında çalışan 71 yaşındaki Nurettin Muganlı, akşam saatlerinde henüz bilinmeyen bir nedenle dengesini kaybederek metrelerce yüksekten aşağı düştü. 

Düşük emekli aylıkları ve ağırlaşan geçim koşulları nedeniyle çalışmayı sürdüren emekliler, iş cinayetlerinde yaşamlarını yitiriyor. Özellikle 65 yaş üstü çalışanlar, ağır çalışma koşullarının yanı sıra yaşın getirdiği risklerle de karşı karşıya kalıyor.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre, 2026’nın ilk 6 ayında 72 yaşlı işçi hayatını kaybetti. Yaşlı işçi ölümleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 arttı. Bu, ortalama olarak her 3 günde bir yaşlı işçinin çalışırken yaşamını yitirmesi anlamına geliyor.

Yaşlı işçi ölümlerinde yüksekten düşme, kalp krizi ve araç çarpması ilk sıralarda yer alıyor. Muganlı’nın da inşaatın dördüncü katından düşerek hayatını kaybetmesi, bu risklerin ağır sonuçlarını hatırlattı.

17 milyonun üzerinde emekli var

Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) mayıs 2026 tarihli aylık istatistik bültenine göre Türkiye’de kendisine veya hak sahiplerine aylık ya da gelir bağlanan toplam emekli ve hak sahibi sayısı 17 milyon 114 bin 5 kişi. Bunun 11 milyon 632 bin 745’ini 4/a, 2 milyon 912 bin 487’sini 4/b, 2 milyon 568 bin 773’ünü ise 4/c kapsamında aylık alanlar oluşturuyor. Emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kapsamında çalışmayı sürdürenlerin sayısı ise 2 milyon 188 bin 605. Çalışan emeklilerin 1 milyon 955 bin 196’sı erkek, 233 bin 409’u kadın. Bu sayı yalnızca SGDP kapsamında kayıtlı çalışan emeklileri kapsıyor; kayıt dışı çalışan emekliler istatistiklerde yer almıyor.

Emekli aylığı açlık sınırının altında

Emeklilerin geçim koşullarındaki tablo, aylık gelir ile temel yaşam maliyetleri arasındaki farkta açıkça görülüyor. SGK verilerine göre 2026 temmuz ödeme dönemi itibarıyla en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL oldu.

Türk-İş’in temmuz verilerine göre dört kişilik ailenin açlık sınırı 36 bin 939 TL, yoksulluk sınırı 120 bin 325 TL.Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezinin (BİSAM) temmuz 2026 verilerinde ise açlık sınırı 36 bin 324 TL, yoksulluk sınırı 119 bin 330 TL olarak hesaplandı. Buna göre en düşük emekli aylığı, TÜRK-İş’in hesapladığı açlık sınırının yaklaşık 13 bin TL altında kalıyor.

Gelirleri yaşam maliyetleri karşısında eriyen emekliler açısından borçlanma da geçinme araçlarından biri haline geliyor. Bankalar ve finans kuruluşlarına olan toplam bireysel kredi ve kredi kartı borcunun 7 trilyon 9 milyar TL’ye, bankalara borçlu tekil kişi sayısının ise 44 milyon 300 bine ulaştığı belirtiliyor. Kişi başına düşen ortalama kredi bakiyesi 153 bin TL’yi aşarken, borçlu kişi sayısının 4.3 milyona ulaştığı da ifade ediliyor.

Çalışan emekli sayısı 6 yılda yüzde 185 arttı

Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Genel Başkanı Kazım Ergün’ün SGK şubat 2026 verileri üzerinden yaptığı değerlendirmeye göre, 2020 yılında 746 bin 766 olan çalışan emekli sayısı 2026’da 2 milyon 130 bin 20’ye yükseldi. Altı yılda çalışan emekli sayısı yüzde 185.23 arttı.