Sanat piyasaya değil işçi sınıfının mücadelesine aittir!

Ayşe ÖNDER

Yıldız Teknik Üniversitesi

 

23. Gençlik Yaz Kampında düzenlediğimiz sanatçı buluşması, sadece mesleki ya da akademik sorunların konuşulduğu bir oturumun ötesinde; sanatın toplumsal niteliğini, piyasalaşma karşısındaki konumunu ve bu alanda geleceğimizi nasıl kuracağımızı tartıştığımız bir oturum oldu. Farklı disiplinlerden gelen sanat öğrencileri ve genç sanatçılar olarak mevcut düzenin üzerimizdeki baskılarını tartışıp çözümün ne olduğunu konuştuk.

Ne tartıştık?

Buluşmamızda söz alan her bir arkadaşımız, kendi disiplinindeki sorunları ve piyasalaşmanın yarattığı yıkımı aktardı. Marmara Üniversitesinden katılan arkadaşlarımız, malzeme ve ekipman maliyetlerini karşılamanın zorluğunu ifade etti. Çevredeki kırtasiyelerin fahiş fiyatlarına karşı, üniversite kampüsleri içinde uygun fiyatlı veya ücretsiz kâğıt sağlayan kırtasiyelerin açılması acil bir talep olarak öne çıktı. Sinema ve Dekor bölümündeki arkadaşlarımız ise atölye eksikliği, depo kiraları ve lojistik maliyetler sebebiyle senaryolarını hayata geçirecek imkân bulamadıklarını aktardılar. Tiyatro kolektifinden bir arkadaşımız,prova mekanlarına ulaşmanın zorluğunu, yüksek sahne kiraları sebebiyle tiyatrocuların zarara uğradığını ve tiyatro ticarileştikçe sanatsal niteliğin de düştüğünü vurguladı. Üstelik sahne arkasındaki çalışma koşullarında can güvenliğinin dahi bulunmaması yakıcı bir sorun olarak karşımızda duruyor.

İktidar baskısı ve sansür

Bu zorlukların yanında, iktidarın sanatı denetim altına almak için işlettiği mekanizmalar sanat alanını daraltmaya devam ediyor. İktidar kendisine hizmet etmeyen sanatı çeşitli yollarla görünmez kılmaya çalışıyor. Fonların kesilmesi, iktidar güdümlü platformların ön plana çıkarılması ve üretimin yalnızca piyasa değeri üzerinden ölçülmesiyle bağımsız sanatıimkansızlaştırmayı hedefliyor. Bununla yetinmediği noktada sanata doğrudan müdahale ediyor. Hacettepe GSF’de nü modellere yönelik engellemeler sanat eğitimini muhafazakarlaştırma hamlesi olarak karşımıza çıkarken, Deniz Göktaş örneğindegördüğümüz baskı, iktidarın eleştirel her türlü ifade alanını daraltmaya çalıştığını gösteriyor.  

Tüm bunlarla birlikte iktidar, uyuşturucu operasyonları gibi yöntemlerle sanatçıları halkın gözünde itibarsızlaştırmaya çalışıyor. Böylece toplumun sanatçıyla kurduğu bağı kopararak sanatı yalnızlaştırmayı hedefliyor. Ancak bu yaşananlara münferit olaylar olarak bakmamak gerekir. Bu yollarla sanat, iktidar ve sermaye eliyle piyasa sınırlarına sıkıştırılarak düzenin devamlılığını sağlayan bir araca dönüştürülüyor. Eleştirel gücü budanarak düzen içi bir tüketim nesnesine indirgeniyor. Dolayısıyla, mesele sadece bir iktidar baskısı değil, sanatın tamamen piyasa koşullarına ve egemenlerin insafına terk edilme meselesidir. Karşı çıkmamız gereken şeyin kendisi de tam olarak budur.

Çözüm nerede duruyor?

Bu sorunlara karşı somut bir dayanışma örneği olarak Sanat Fabrika karşımıza çıkıyor. Sanat Fabrika, acil ihtiyaçlara yanıt üretmeye çalışan, alternatif bir zemin sunan değerli bir topluluk. Ancak bir gerçeğin altını da çizmek gerekiyor. Sanat Fabrika ya da lokal dayanışma ağları tek başına sistemi değiştirmeye yetmez. Bu toplulukların sanatçıların dayanışması açısından tuttuğu yer çok önemli olsa da bu düzeni kökten değiştirmek ancak daha geniş bir politik örgütlenmeyle mümkün olabilir.

Geleceğimizi nasıl kuracağız?

Sanat öğrencileri olarak kendi taleplerimiz (ücretsiz malzeme, güvenli prova alanları, sansürsüz üretim ve güvenceli istihdam) için sesimizi yükseltirken şunu unutmuyoruz: Bizler toplumun tam içindeyiz!

İktidarın sanata yönelik saldırılarına güçlü bir yanıt vermek ve sanatımızı bir mücadele aracına dönüştürmek ancak işçi sınıfı saflarında örgütlenmekle mümkündür. Sanatımızı piyasanın insafına değil, emekçilerin yaşamına ve sömürüye karşı verdiği mücadeleye dayandırmalıyız. Kendi sınıfımızın yanında durarak üretmek; tuvalimizi, sahnemizi, merceğimizi işçilerin sesi kılmak demektir. Genç sanatçılar olarak sorumluluğumuz atölyelerimizi, okullarımızı ve sahnelerimizi bu mücadelenin birer alanına çevirmek, sistemin çelişkilerini teşhir etmek ve sınıfın öfkesini sanatımızla sokaklara, kampüslere taşımaktır.Kamptan döndüğümüzde atölyelerimizde, okullarımızda ve sahnelerimizde bu mücadeleyi büyütmeye, sosyalist sanatçılar olarak bir arada durmaya devam edeceğiz!

(Genç Hayat)