Türkiye’de sanayi yatırımları geriliyor: 'Sıcak para fabrika kurmaz'

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Batman’da iş isteyen gençlere yönelik “Çalışacak fabrika çok, yeni fabrikalar açıldığında gençler iş bulacak” sözlerine Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat’tan tepki geldi.

Şimşek’in açıklamalarının ekonomik göstergelerle örtüşmediğine dikkat çeken Karabat, Türkiye’de yatırım iştahının zayıfladığını, sanayi üretimi ve istihdamında gerileme yaşandığını belirtti.

Karabat, “Türkiye’nin asıl ekonomik sorunu enflasyonla sınırlı değil. Ülke üretimden uzaklaşıyor. Sanayici fabrika kurmak ve kapasite artırmak yerine geri çekiliyor” dedi.

Karabat: Yatırım iştahı 5 yılda dörtte birine indi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın imalat sanayisine ilişkin yatırım anketine dikkat çeken Karabat, cari yıl yatırım harcamaları denge değerinin son yıllarda belirgin biçimde gerilediğini söyledi.

Karabat’ın aktardığı verilere göre söz konusu değer 2021’de 44,4 iken 2022’de 40,4’e, 2023’te 36’ya, 2024’te 30,6’ya, 2025’te 12,7’ye ve 2026’da 10,9’a geriledi.

Makine ve ekipman yatırımlarında da benzer bir tablo olduğunu belirten Karabat, denge değerinin 2021’de 50,7 iken 2026’da 11,4’e düştüğünü ifade etti. Arsa, arazi, bina ve altyapı yatırımlarındaki değerin ise eksi 1 olarak ölçüldüğünü kaydetti.

Sanayide üretim ve istihdam geriliyor

Karabat, TÜİK verilerine göre Mayıs 2026’da sanayide ücretli çalışan sayısının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 azaldığını belirtti.

Aynı dönemde toplam sanayi üretiminin aylık bazda yüzde 2,9, imalat sanayi üretiminin ise yüzde 3,3 gerilediğini aktaran Karabat, sanayideki asıl riskin yalnızca mevcut fabrikaların kapanması olmadığını söyledi.

Karabat, “Mesele fabrikaların bir sabah topluca kapanması değil. Asıl tehlike; yeni kapasite yatırımlarının zayıflaması, sanayi istihdamının gerilemesi ve sermayenin üretim yerine daha kolay getiri sağlayan alanlara yönelmesidir. Sanayisizleşme böyle başlar” ifadelerini kullandı.

“19,8 trilyon liralık kaynak finansal getiri arıyor”

BDDK’nin Haziran 2026 verilerine de değinen Karabat, toplam mevduatın 30,1 trilyon liraya ulaştığını belirtti.

Yurt içi yerleşiklerin TL mevduat ve katılım fonlarının 18,1 trilyon lira olduğunu söyleyen Karabat, bu tutarın 15,4 trilyon lirasının 1 milyon lira ve üzerindeki hesaplarda bulunduğunu ifade etti.

Karabat, TL mevduatın yaklaşık yüzde 85’inin büyük hesaplarda toplandığını belirterek, finansal sistemdeki kaynakların üretime yeterince yönelmediğini belirtti.

MKK verilerine göre para piyasası fonlarının portföy değerinin Haziran 2026’da 1,69 trilyon liraya ulaştığını aktaran Karabat, yatırımcı sayısının 3,33 milyona yükseldiğini ve portföy değerinin bir yılda yüzde 74,23 arttığını söyledi.

Karabat, “Bir tarafta 18,1 trilyon liralık TL mevduat, diğer tarafta 1,69 trilyon liralık para piyasası fonu bulunuyor. Bu büyüklükteki kaynak fabrikaya, makineye ve istihdama dönüşmüyor; finansal sistem içinde getiri arıyor” dedi.

“Sıcak para fabrika kurmaz”

Yüksek faiz politikasının carry trade amacıyla Türkiye’ye gelen yabancı sermayeyi teşvik ettiğine dikkat çeken Karabat, dövizini TL’ye çevirerek yüksek faizli varlıklara yönelen sermayenin kalıcı yatırım ve istihdam yaratmadığını söyledi.

Karabat, “Türkiye’ye para geliyor olması, gelen her paranın yatırım olduğu anlamına gelmez. Carry trade için gelen sermaye fabrika kurmaz, makine almaz, kalıcı istihdam yaratmaz. Kur istikrarlı kaldığı sürece faiz getirisini alır, yeniden dövize dönüp gider” ifadelerini kullandı.

Karabat: Türkiye’nin ihtiyacı güçlü sanayi politikası

Mehmet Şimşek’in fabrika ve istihdam vurgusunun ekonomik tablodaki sorunları ortaya koyduğunu belirten Karabat, Türkiye’nin üretim ve sanayi odaklı bir ekonomi politikasına ihtiyacı olduğunu söyledi.

Karabat, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Bugün sermayeye verilen mesaj açıktır: ‘Fabrika kurup risk alma, paranı finansal sistemde değerlendir.’ Üretimi ve sanayiyi tasfiye ederek Türkiye’yi faize ve tüketime dayalı bir ekonomiye mahkûm eden bu düzen, işsizlik ve yoksulluk üretir. Türkiye’nin ihtiyacı sıcak para değil; üretimi, yatırımı ve nitelikli istihdamı esas alan güçlü bir sanayi politikasıdır.”